Fjöl­breyti­leiki er styrkur sveitar­fé­laga

Nú þegar frambjóðendur til sveitarstjórna kynna áherslur sínar fyrir komandi kosningar er mikilvægt að minna á eitt mikilvægasta samfélagsverkefni nútímans, sem er að byggja sveitarfélög þar sem öll fá raunveruleg tækifæri til að tilheyra, taka þátt og blómstra. Þar skipta innflytjendur, börn þeirra og fjölskyldur miklu máli. Sveitarfélög eru oft fyrsti snertiflötur margra við íslenskt samfélag. Þar eru leikskólarnir, grunnskólarnir, frístundastarfið, íþróttafélögin, bókasöfnin og félagsmiðstöðvarnar.

Það er mikilvægt að styðja innflytjendur með markvissum hætti. Fólkið sem býr hér, vinnur, elur upp börn sín, greiðir skatta og tekur þátt í daglegum viðfangsefnum sveitarfélaganna með mismunandi hætti. Þegar fólk fær tækifæri til að læra tungumálið, skilja kerfið, taka þátt í félagslífi og upplifa að það sé velkomið verður samfélagið sterkara. Börn sem upplifa að þau tilheyri ná frekar árangri í námi, verða virkari í félagsstarfi og íþróttum og þróa með sér heilbrigða sjálfsmynd. Ávinningurinn af því skilar sér til allra. Góð almenn þátttaka í samfélaginu og félagsleg tengsl eru grunnur að heilbrigðu samfélagi fyrir okkur öll.

Börn innflytjenda eru hluti af framtíð Íslands. Þau eru bekkjarfélagar, liðsfélagar, vinir, nágrannar og framtíðarstarfsfólk, frumkvöðlar, leiðtogar og foreldrar. Til þess að þau nái að blómstra samfélaginu til hagsbóta þurfa sveitarfélög að huga sérstaklega að inngildingu í skóla- og frístundastarfi. Það þarf að tryggja að upplýsingar berist til foreldra með skýrum og aðgengilegum hætti. Það þarf að styðja starfsfólk skóla og stofnana í fjölmenningarlegu starfi. Finna þarf skýringu á því hvers vegna börn með erlendan bakgrunn nýta ekki frístundastyrk sveitarfélaganna til jafns við jafnaldra sína. Það þarf að skapa vettvang þar sem fjölskyldur af ólíkum uppruna geta hist, myndað félagsleg tengsl og byggt upp gagnkvæmt traust.

Fjölbreytt samfélag verður ekki sjálfkrafa inngildandi samfélag. Til þess að svo verði þarf að vera til staðar meðvituð stefna, hún innleidd og henni fylgt eftir. Frambjóðendur til sveitarstjórna ættu því að spyrja sig hvernig tryggja megi að öll börn fái jöfn tækifæri í skólum og frístundum. Hvernig styðja megi foreldra sem eru að fóta sig í nýju samfélagi. Hvernig þjónusta sveitarfélagsins verði aðgengileg fólki með ólíkan bakgrunn og hvernig byggja megi brýr milli ólíkra hópa í stað þess að leyfa vantrausti að vaxa.

Styrkleiki sveitarfélaga verður ekki einungis mældur í umfangi framkvæmda eða fjárhagsstöðu. Hann mælist líka í því hversu vel þau ná að virkja mannauðinn sem þar býr. Að fjárfesta í inngildingu er að fjárfesta í börnum, fjölskyldum, menntun, vinnumarkaði, félagsauði og framtíðinni. Það er leið til þess að byggja samfélag þar sem allir geta lagt sitt af mörkum og finna að framlag þeirra skipti máli.

Höfundur er varaformaður faghóps um fjölbreytileika og inngildingu hjá Stjórnvísi og skrifar í nafni faghópsins.