Guð­jón Frið­riks­son heiðurs­borgari Reykja­víkur

Greint er frá þessu í tilkynningu frá Reykjavíkurborg. 

„Með því að sæma Guðjón Friðriksson heiðursborgaratitli vill Reykjavíkurborg þakka fyrir ómetanlegt framlag hans til sögunnar, menningarinnar og borgarinnar okkar,“ segir í tilkynningunni.

Guðjón er níundi einstaklingurinn sem gerður er að heiðursborgara Reykjavíkurborgar, áður hafa séra Bjarni Jónsson, Kristján Sveinsson augnlæknir, Vigdís Finnbogadóttir, myndlistarmaðurinn Erró, Yoko Ono, stórmeistarinn Friðrik Ólafsson, kórstjórinn Þorgerður Ingólfsdóttir og Björk Guðmundsdóttir hlotið nafnbótina.

Kennari, blaðamaður, rithöfundur og sagnfræðingur

Guðjón fæddist 9. mars 1945 og ólst upp í Reykjavík, lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1965 og BA-prófi í sagnfræði og íslensku frá Háskóla Íslands árið 1970, auk prófs í uppeldis- og kennslufræði 1971.

Hann starfaði við kennslu á áttunda áratugnum en sneri sér síðan að blaðamennsku og var blaðamaður á Þjóðviljanum í nær heilan áratug, þar á meðal ritstjóri Sunnudagsblaðs Þjóðviljans. Árið 1985 var hann ráðinn af Reykjavíkurborg sem ritstjóri Sögu Reykjavíkur og sinnti því til ársins 1991. 

Síðan þá hefur hann verið sjálfstætt starfandi rithöfundur og sagnfræðingur. Afraksturinn er umfangsmikið ævistarf sem spannar bókaútgáfu, greina- og ritgerðaskrif og þáttagerð fyrir útvarp og sjónvarp.

Saga Reykjavíkur gerð aðgengilegri

Guðjón Friðriksson er einn fremsti sagnfræðingur og rithöfundur landsins og hefur í hálfa öld verið áberandi í íslensku menningarlífi, fyrst sem blaðamaður og síðar sem höfundur sagnfræðirita sem hafa dýpkað skilning fólks á sögu Reykjavíkur og íslensku samfélagi. 

„Hann hefur með störfum sínum gert söguna aðgengilega almenningi, byggt brú milli fræðimennsku og daglegs lífs. Fáir ef nokkrir hafa gert meira til að lyfta upp sögulegri sjálfsmynd Reykjavíkur en Guðjón og hin síðari ár hefur hann verið ötull að miðla sögu húsa í Reykjavík á samfélagsmiðlum,“ segir í tilkynningu Reykjavíkurborgar.

Verk Guðjóns ná yfir vítt svið íslenskrar sögu. Má þar nefna tveggja binda sögu Reykjavíkur, Bærinn vaknar. Saga Reykjavíkur 1870-1940 og ævisögur Einars Benediktssonar, Jóns Sigurðssonar, Hannesar Hafstein, Halldórs Ásgrímssonar og Jónasar Jónassonar frá Hriflu. 

„Þá hefur hann fjallað á einstakan hátt um sögu fjölmiðla á íslandi, samvinnuhreyfinguna, sögu fráveitu og Faxaflóahafna, sögu Rauða krossins á Íslandi og ekki síst sögu barna í Reykjavík. Allt eru þetta verk sem varpa ljósi á þróun íslensks samfélags,“ segir í tilkynningunni.

Guðjón hefur hlotið fjölda viðurkenninga fyrir ritstörf sín og er í hópi verðlaunuðustu fræðihöfunda landsins. Hann hlaut Móðurmálsverðlaun úr Minningarsjóði Björns Jónssonar árið 1985, Verðlaun Jóns Sigurðssonar árið 2008, Verðlaun Jónasar Hallgrímssonar árið 2015, hefur sjö sinnum verið tilnefndur til Íslensku bókmenntaverðlaunanna og hlotið þau fjórum sinnum og verið sæmdur riddarakrossi Hinnar íslensku fálkaorðu.

Í fyrra var Guðjón útnefndur heiðursfélagi í Sagnfræðingafélagi Íslands og er nú orðinn heiðursborgari Reykjavíkur. Heiða Björg sagði í lok ræðu sinnar að henni væri heiður að fá að sæma hann nafnbótinni sem hann verðskuldaði svo sannarlega.

Guðjón fór í fyrra yfir litríkan fjörutíu ára sagnfræðiferil sinn á Sprengisandi, í tilefni af 80 ára afmæli hans, sem hlusta má á hér að neðan: