Stytting vinnuvikunnar í Reykjavík tekin út í umferðartöfum Ari Edwald skrifar 30. apríl 2026 12:16 Við stöndum því frammi fyrir þeirri stöðu að umferðartafir í Reykjavík eru orðnar sambærilegar við Kaupmannahöfn og litlu minni en í París og London. Þetta eru ekki bara óþægindi, þetta er gríðarlegt efnahagslegt tjón. Árlegur kostnaður vegna umferðartafa er metinn nálægt 100 milljörðum króna. Að óbreyttu er gert ráð fyrir að tafir aukist um 30–60% á næstu tíu árum. Þetta þýðir í reynd að stór hluti þeirra kjarabóta sem samið hefur verið um í styttingu vinnuvikunnar fer einfaldlega í súginn. Borgarlínan er dýr lausn sem leysir ekki vandann Þrátt fyrir þessa stöðu er haldið áfram með útfærslu Borgarlínunar í upplýsingaóreiðu og þvert á alla skynsemi. Samkvæmt nýjustu áætlunum kostar verkefnið um 136 milljarða króna, en þetta eru bara fyrstu tölur sem eiga eftir að hækka. Þær jafngilda samt um 16,3 milljónum króna á hvern notanda almenningssamgangna í dag. Hagfræðilegt mat bendir til neikvæðrar arðsemi upp á um 210 milljarða króna og það sem verra er að jafnvel með Borgarlínunni er gert ráð fyrir meiri umferðartöfum þegar framkvæmdum lýkur. Á sama tíma á að fækka almennum akreinum til að rýma fyrir sérakreinum sem þýðir einfaldlega meiri tafir fyrir meginþorra fólks með tilheyrandi samfélagslegri sóun. Hver borgar reikninginn? Fjármögnun verkefnisins er mjög óljós en ljóst að hún mun kalla á stóraukna skattheimtu, enda um að ræða eina stærstu opinberu framkvæmd í sögu landsins. Í raun er hér verið að leggja til að færa hundruð milljarða frá skattgreiðendum til tiltölulega lítils hóps notenda byggt á óraunhæfum forsendum um notkun. Komandi kynslóðir sitja svo uppi með himin háan rekstrarkostnað. Raunhæfari leið Ástæðan fyrir andstöðu Miðflokksins er einföld. Það er verið að verja hugmynd vegna þess að of miklu hefur þegar verið fórnað í hana en ekki vegna þess að hún sé góð. Við teljum vafalaust að hægt sé að ná betri árangri fyrir mun minna fé og á styttri tíma. Við leggjum til að: bæta núverandi strætókerfi með aukinni tíðni setja forgangsakreinar hægra megin við umferð veita strætó forgang með snjallljósastýringu Áætlaður kostnaður er fjórðungur til þriðjungur af Borgarlínunni. Að auki viljum við prófa tímabundið að fella niður fargjöld til að auka notkun og styðja við raunverulega hvata í stað þvingana. Horfa fram á veginn en ekki aftur í tímann Samgöngur eru að taka hröðum breytingum. Snjallstýring umferðar og sjálfkeyrandi ökutæki eru þegar orðin raunveruleiki víða erlendis og þróast mjög hratt. Í því ljósi er óábyrgt að festa höfuðborgarsvæðið í dýru og ósveigjanlegu kerfi sem byggir á forsendum gærdagsins. Það eru ekki rök að halda áfram á óbreyttri leið þó það sé búið að eyða 10 árum í glærukynningar. Við eigum að halda valkostum opnum, ekki þrengja að þeim. Val sem skiptir máli Við stöndum frammi fyrir skýru vali. Að halda áfram á sömu braut með auknum töfum, auknum kostnaði og minni lífsgæðum. Eða að velja skynsamari, hagkvæmari og sveigjanlegri lausnir. Það er ekki skortur á hugmyndum sem er vandamálið. Það er skortur á vilja til að endurskoða rangar ákvarðanir. Höfundur er oddviti Miðflokksins í Reykjavík. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Ari Edwald Mest lesið Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen Skoðun Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson Skoðun Landsleikar RÚV! Sigurlín Margrét Sigurðardóttir Skoðun Hvar eru þingmenn NV-kjördæmis? Sigurður Páll Jónsson Skoðun Opið bréf til Húnboga Þórs Árnasonar Margrét Rut Eddudóttir Skoðun Noregur styrkir EES – Ísland verður að fylgja Rögnvaldur Guðmundsson Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson Skoðun Grateful Dead á Sæbrautinni Júlíus Valsson Skoðun Við erum ekki jafn ömurleg og við höldum Þorsteinn Tjörvi Sigurðsson Skoðun Skoðun Skoðun Bókasöfnin okkar Hrönn Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Skildi hugmynd Trumps vera “sleggjan” sem allir eru að leita af. Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Opið bréf til Húnboga Þórs Árnasonar Margrét Rut Eddudóttir skrifar Skoðun Hvar eru þingmenn NV-kjördæmis? Sigurður Páll Jónsson skrifar Skoðun Noregur styrkir EES – Ísland verður að fylgja Rögnvaldur Guðmundsson skrifar Skoðun Landsleikar RÚV! Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Við erum ekki jafn ömurleg og við höldum Þorsteinn Tjörvi Sigurðsson skrifar Skoðun Bjórinn sem slapp við suðurferðina Elís Pétur Elísson skrifar Skoðun Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen skrifar Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson skrifar Skoðun Baráttan er ekki búin Mordekaí Elí Esrason skrifar Skoðun Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Að tala um dauðann er að tala um lífið Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Til hamingju Reykjanesbær með leikskólana okkar Guðný Birna Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Grateful Dead á Sæbrautinni Júlíus Valsson skrifar Skoðun Þjóðarsjúkrahúsið seinkar Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Er gervigreindin spegill mannkyns Kristján Logason skrifar Skoðun Er Þórarinn Tyrfings nýja framtíð Vogs? Bergþóra Haralds Eiðsdóttir skrifar Skoðun Tólf ára ákvað ég að gera bíó Arnar Benjamín Kristjánsson skrifar Skoðun Hvað segja gögnin í raun um ásakanir á hendur séra Friðriki Theódór S. Halldórsson skrifar Skoðun Það er sárt að tapa kosningum Heimir Már Pétursson skrifar Skoðun Er enn þess virði að leggja á sig langt háskólanám? Gunnar Alexander Ólafsson skrifar Skoðun Engin fjölskylda á að þurfa að standa ein Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson skrifar Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland skrifar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson skrifar Skoðun Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar skrifar Sjá meira
Við stöndum því frammi fyrir þeirri stöðu að umferðartafir í Reykjavík eru orðnar sambærilegar við Kaupmannahöfn og litlu minni en í París og London. Þetta eru ekki bara óþægindi, þetta er gríðarlegt efnahagslegt tjón. Árlegur kostnaður vegna umferðartafa er metinn nálægt 100 milljörðum króna. Að óbreyttu er gert ráð fyrir að tafir aukist um 30–60% á næstu tíu árum. Þetta þýðir í reynd að stór hluti þeirra kjarabóta sem samið hefur verið um í styttingu vinnuvikunnar fer einfaldlega í súginn. Borgarlínan er dýr lausn sem leysir ekki vandann Þrátt fyrir þessa stöðu er haldið áfram með útfærslu Borgarlínunar í upplýsingaóreiðu og þvert á alla skynsemi. Samkvæmt nýjustu áætlunum kostar verkefnið um 136 milljarða króna, en þetta eru bara fyrstu tölur sem eiga eftir að hækka. Þær jafngilda samt um 16,3 milljónum króna á hvern notanda almenningssamgangna í dag. Hagfræðilegt mat bendir til neikvæðrar arðsemi upp á um 210 milljarða króna og það sem verra er að jafnvel með Borgarlínunni er gert ráð fyrir meiri umferðartöfum þegar framkvæmdum lýkur. Á sama tíma á að fækka almennum akreinum til að rýma fyrir sérakreinum sem þýðir einfaldlega meiri tafir fyrir meginþorra fólks með tilheyrandi samfélagslegri sóun. Hver borgar reikninginn? Fjármögnun verkefnisins er mjög óljós en ljóst að hún mun kalla á stóraukna skattheimtu, enda um að ræða eina stærstu opinberu framkvæmd í sögu landsins. Í raun er hér verið að leggja til að færa hundruð milljarða frá skattgreiðendum til tiltölulega lítils hóps notenda byggt á óraunhæfum forsendum um notkun. Komandi kynslóðir sitja svo uppi með himin háan rekstrarkostnað. Raunhæfari leið Ástæðan fyrir andstöðu Miðflokksins er einföld. Það er verið að verja hugmynd vegna þess að of miklu hefur þegar verið fórnað í hana en ekki vegna þess að hún sé góð. Við teljum vafalaust að hægt sé að ná betri árangri fyrir mun minna fé og á styttri tíma. Við leggjum til að: bæta núverandi strætókerfi með aukinni tíðni setja forgangsakreinar hægra megin við umferð veita strætó forgang með snjallljósastýringu Áætlaður kostnaður er fjórðungur til þriðjungur af Borgarlínunni. Að auki viljum við prófa tímabundið að fella niður fargjöld til að auka notkun og styðja við raunverulega hvata í stað þvingana. Horfa fram á veginn en ekki aftur í tímann Samgöngur eru að taka hröðum breytingum. Snjallstýring umferðar og sjálfkeyrandi ökutæki eru þegar orðin raunveruleiki víða erlendis og þróast mjög hratt. Í því ljósi er óábyrgt að festa höfuðborgarsvæðið í dýru og ósveigjanlegu kerfi sem byggir á forsendum gærdagsins. Það eru ekki rök að halda áfram á óbreyttri leið þó það sé búið að eyða 10 árum í glærukynningar. Við eigum að halda valkostum opnum, ekki þrengja að þeim. Val sem skiptir máli Við stöndum frammi fyrir skýru vali. Að halda áfram á sömu braut með auknum töfum, auknum kostnaði og minni lífsgæðum. Eða að velja skynsamari, hagkvæmari og sveigjanlegri lausnir. Það er ekki skortur á hugmyndum sem er vandamálið. Það er skortur á vilja til að endurskoða rangar ákvarðanir. Höfundur er oddviti Miðflokksins í Reykjavík.
Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar