Stöðnun? Tölum um staðreyndir Bjarni Halldór Janusson skrifar 29. apríl 2026 18:33 Að undanförnu hafa ákveðnir frambjóðendur haldið því fram að Reykjanesbær hafi setið eftir og að hér ríki stöðnun. Sú mynd stenst hins vegar illa þegar horft er til þróunar síðustu ára. Reykjanesbær hefur vaxið hratt og íbúum fjölgað um nær þúsund á ári, eða um 60% síðasta áratuginn. Þessi vöxtur hefur kallað á umfangsmikla uppbyggingu í innviðum og þjónustu, sem hefur á sama tíma mótað ný og lifandi hverfi í bæjarfélaginu. Byggð hefur verið glæsileg íþróttaaðstaða í Innri-Njarðvík, nýr skóli sem telst meðal þeirra glæsilegustu á landinu, öflugt bókasafn og vinsæl sundlaug sem nýtist samfélaginu daglega. Stórsókn hefur verið gerð í leikskólamálum með byggingu þriggja nýrra leikskóla og innritun barna hafin við 18 mánaða aldur. Þetta endurspeglar raunverulegan vöxt samfélagsins og er þó aðeins brot af því sem hefur verið gert. Allt þetta hefur verið gert á traustum grunni. Jafnvægi hefur náðst í rekstri og sveitarfélagið hefur skilað góðum afgangi ár eftir ár síðasta áratuginn, að jafnaði um einn til tvo milljarða á ári. Staðan er enn sterkari þegar horft er til samstæðunnar. Hún hefur aldrei verið jafn vel rekin og skuldahlutfallið er nú það lægsta frá aldamótum, sem það hefur verið allt kjörtímabilið. Skuldaviðmið er í kringum 100% og því vel undir lögbundnu 150% hámarki og skuldahlutfall hefur lækkað hratt frá árinu 2014. Skuldahlutfall samstæðu hefur farið úr um 250% niður í 140% og skuldahlutfall bæjarsjóðs er nú í kringum 120% samkvæmt síðasta ársreikningi. Það er ekki mynd af stöðnun heldur ábyrgri fjármálastjórn. Þetta hefur ekki gerst í tómarúmi. Á undanförnum árum hafa bæði ytri áföll og óvenjulegar aðstæður haft áhrif á samfélagið og starfsemi sveitarfélagsins, þar á meðal veirufaraldur, eldsumbrot og erfið staða í flugi. Þrátt fyrir það hefur tekist að halda rekstri sterkum og halda áfram umfangsmikilli uppbyggingu á sama tíma. Það að sveitarfélag standi í slíku álagi og haldi samt áfram með þessum hætti segir meira en óljósar fullyrðingar um stöðnun. Það vekur jafnframt athygli að þessir atburðir eru oft nefndir til að réttlæta hallarekstur fyrri ríkisstjórnar, en liðsmenn hennar viðurkenna þó ekki sömu áföll sem raunverulega áskorun fyrir sveitarfélag sem stóð í eldlínunni. Þar liggur ákveðin mótsögn. Þetta þýðir ekki að allt sé fullkomið eða að engu megi breyta í bænum. Þvert á móti. Það eru alltaf verkefni fram undan, nýjar áskoranir og svigrúm til umbóta. En ábyrg og heiðarleg umræða verður að byggja á staðreyndum og staðreyndir breytast ekki eftir flokkslitum. Einn plús einn er alltaf tveir. Við getum verið ósammála um áherslur og leiðir, en mat á stöðu sveitarfélagsins verður að byggja á raunverulegum gögnum og heildarmynd. Reykjanesbær hefur vaxið hratt, byggt upp sterka innviði og haldið fjárhagslegum aga á sama tíma. Það er sú mynd sem þarf að horfa til þegar framtíðin er mótuð. Höfundur er stjórnmálafræðingur og frambjóðandi á lista Samfylkingarinnar í Reykjanesbæ. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Bjarni Halldór Janusson Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Þess vegna já Arnór Sighvatsson Skoðun Er Ísland Manchester City og ESB Sheffield United Gauti Eggertsson Skoðun Finnar elska ESB Halldór Jörgen Olesen Skoðun Kúnstin að naga blýanta Hrafnkell Tumi Kolbeinsson Skoðun Varanlegar undanþágur eru möguleiki Per Ekström Skoðun Það er ekki eftir neinu að bíða Trausti Hjálmarsson Skoðun Hverju erum við eiginlega að fórna fyrir „lægra atvinnuleysi“? Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Erlent vald er vesen Guðmundur Fertram Sigurjónsson Skoðun Er betra að vita en halda? Óli Rúnar Ástþórsson Skoðun Upplýst lýðræði - Lærdómurinn af einni leiðréttingu Sigurður Sigurðsson Skoðun Skoðun Skoðun Þjóðaratkvæðagreiðslan er lýðræðisleg aðferð og lærdómsferli Þorsteinn Gunnarsson skrifar Skoðun Tími varanlegra undanþága er liðinn Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Málefnið liggur á götunni Steindór Þórarinsson skrifar Skoðun Finnska fordæmið – aðlögun að afnámi tollverndar eða umbreytingu stuðningskerfis? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Er betra að vita en halda? Óli Rúnar Ástþórsson skrifar Skoðun Eitt lítið og saklaust skref í einu í átt til Brussel Einar Geir Þorsteinsson skrifar Skoðun Það er ekki eftir neinu að bíða Trausti Hjálmarsson skrifar Skoðun Þess vegna já Arnór Sighvatsson skrifar Skoðun Smá standard, takk Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Erlent vald er vesen Guðmundur Fertram Sigurjónsson skrifar Skoðun Hvernig getum við stöðvað innbrotaölduna í Reykjavík? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Finnar elska ESB Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Kúnstin að naga blýanta Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar Skoðun Hverju erum við eiginlega að fórna fyrir „lægra atvinnuleysi“? Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Upplýst lýðræði - Lærdómurinn af einni leiðréttingu Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fullyrðingar utanríkisráðherra um samningssvigrúm Íslands Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þreifað á „pakkanum“ Hlín Leifsdóttir skrifar Skoðun Er Ísland Manchester City og ESB Sheffield United Gauti Eggertsson skrifar Skoðun Varanlegar undanþágur eru möguleiki Per Ekström skrifar Skoðun Hvernig lögum við vanstillt stjórnmál? Gunnar Már Gunnarsson skrifar Skoðun Gjaldþrotasaga flugfélaga er alvarleg áminning um skaða krónunnar Baldur Pétursson skrifar Skoðun Einfaldasta sagan er ekki alltaf sú sanna Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir skrifar Skoðun Hver fer í slíkar „samningaviðræður“? Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Sættum okkur ekki við atvinnuleysi Illugi Gunnarsson,Ragnhildur Björt Björnsdóttir skrifar Skoðun Íslenskir vefir á faraldsfæti Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Ég er ekki Evrópusinni Óðinn Freyr Baldursson skrifar Skoðun Hjarðarbólsoddi Oddur Sigurðsson skrifar Skoðun Þetta snýst um aðild Gunnar Bragi Sveinsson skrifar Skoðun Standast orkufyrirtæki ríkisins grundvallargildi fjármálaráðherra? Embla Einarsdóttir skrifar Sjá meira
Að undanförnu hafa ákveðnir frambjóðendur haldið því fram að Reykjanesbær hafi setið eftir og að hér ríki stöðnun. Sú mynd stenst hins vegar illa þegar horft er til þróunar síðustu ára. Reykjanesbær hefur vaxið hratt og íbúum fjölgað um nær þúsund á ári, eða um 60% síðasta áratuginn. Þessi vöxtur hefur kallað á umfangsmikla uppbyggingu í innviðum og þjónustu, sem hefur á sama tíma mótað ný og lifandi hverfi í bæjarfélaginu. Byggð hefur verið glæsileg íþróttaaðstaða í Innri-Njarðvík, nýr skóli sem telst meðal þeirra glæsilegustu á landinu, öflugt bókasafn og vinsæl sundlaug sem nýtist samfélaginu daglega. Stórsókn hefur verið gerð í leikskólamálum með byggingu þriggja nýrra leikskóla og innritun barna hafin við 18 mánaða aldur. Þetta endurspeglar raunverulegan vöxt samfélagsins og er þó aðeins brot af því sem hefur verið gert. Allt þetta hefur verið gert á traustum grunni. Jafnvægi hefur náðst í rekstri og sveitarfélagið hefur skilað góðum afgangi ár eftir ár síðasta áratuginn, að jafnaði um einn til tvo milljarða á ári. Staðan er enn sterkari þegar horft er til samstæðunnar. Hún hefur aldrei verið jafn vel rekin og skuldahlutfallið er nú það lægsta frá aldamótum, sem það hefur verið allt kjörtímabilið. Skuldaviðmið er í kringum 100% og því vel undir lögbundnu 150% hámarki og skuldahlutfall hefur lækkað hratt frá árinu 2014. Skuldahlutfall samstæðu hefur farið úr um 250% niður í 140% og skuldahlutfall bæjarsjóðs er nú í kringum 120% samkvæmt síðasta ársreikningi. Það er ekki mynd af stöðnun heldur ábyrgri fjármálastjórn. Þetta hefur ekki gerst í tómarúmi. Á undanförnum árum hafa bæði ytri áföll og óvenjulegar aðstæður haft áhrif á samfélagið og starfsemi sveitarfélagsins, þar á meðal veirufaraldur, eldsumbrot og erfið staða í flugi. Þrátt fyrir það hefur tekist að halda rekstri sterkum og halda áfram umfangsmikilli uppbyggingu á sama tíma. Það að sveitarfélag standi í slíku álagi og haldi samt áfram með þessum hætti segir meira en óljósar fullyrðingar um stöðnun. Það vekur jafnframt athygli að þessir atburðir eru oft nefndir til að réttlæta hallarekstur fyrri ríkisstjórnar, en liðsmenn hennar viðurkenna þó ekki sömu áföll sem raunverulega áskorun fyrir sveitarfélag sem stóð í eldlínunni. Þar liggur ákveðin mótsögn. Þetta þýðir ekki að allt sé fullkomið eða að engu megi breyta í bænum. Þvert á móti. Það eru alltaf verkefni fram undan, nýjar áskoranir og svigrúm til umbóta. En ábyrg og heiðarleg umræða verður að byggja á staðreyndum og staðreyndir breytast ekki eftir flokkslitum. Einn plús einn er alltaf tveir. Við getum verið ósammála um áherslur og leiðir, en mat á stöðu sveitarfélagsins verður að byggja á raunverulegum gögnum og heildarmynd. Reykjanesbær hefur vaxið hratt, byggt upp sterka innviði og haldið fjárhagslegum aga á sama tíma. Það er sú mynd sem þarf að horfa til þegar framtíðin er mótuð. Höfundur er stjórnmálafræðingur og frambjóðandi á lista Samfylkingarinnar í Reykjanesbæ.
Skoðun Þjóðaratkvæðagreiðslan er lýðræðisleg aðferð og lærdómsferli Þorsteinn Gunnarsson skrifar
Skoðun Finnska fordæmið – aðlögun að afnámi tollverndar eða umbreytingu stuðningskerfis? Erna Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Hverju erum við eiginlega að fórna fyrir „lægra atvinnuleysi“? Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Gjaldþrotasaga flugfélaga er alvarleg áminning um skaða krónunnar Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir skrifar
Skoðun Standast orkufyrirtæki ríkisins grundvallargildi fjármálaráðherra? Embla Einarsdóttir skrifar