Er kennari ógn fyrir að trúa börnum sem segja frá ofbeldi? Ása Lind Finnbogadóttir skrifar 28. apríl 2026 20:00 Yfirmanni mínum barst kvörtunarbréf yfir því að ég skuli trúa barnungum stúlkum fram yfir fullorðinn geranda. Viðkomandi taldi mig ekki til hæfa til að kenna börnum af því að ég stend með börnum. Er ekki eitthvað bogið við þessa röksemdafærslu? Sem kennari ber mér einmitt (samkvæmt siðareglum og námskrá) að standa með mannréttindum og vinna gegn ofbeldi. Ég kýs að trúa þolendum ofbeldis. Ég kýs að trúa börnum sem segja frá ofbeldi og áreitni. Reynslan sýnir að yfir 90% gerenda neita að hafa beitt ofbeldi. Gerendur ljúga. Reynslan sýnir að samt hefiur samfélagið tilhneigingu til að trúa þeim frekar og hneykslast á að þeir séu kallaðir út með einhverjum hætti. Oft er reynt að nota dómskerfið sem afsökun og af því að viðkomandi fékk ekki dóm sé hann pottþétt saklaus. Það sér það hver maður að dómskerfið okkar er gallað þegar kemur að þessu. Nýlegur dómur gagnvart manni sem braust inn á heimili og misnotaði barn alvarlega sýnir það svart á hvítu. Ég trúi fjölmörgum stúlkum á barnsaldri sem segja frá kynferðislegri áreitni Ingó Veðurguðs í gegnum tíðina. Það að hann neiti er bara svo gefið. Nær allir ofbeldismenn gera það. Hins vegar er það mjög fátítt að þolendur ljúgi til um ofbeldi. Og þegar að margar ólíkar stúlkur segja sömu sögu um sama mann er næsta öruggt að maðurinn er sekur. Það er fáránlegt að ætla mörgum ólíkum 14 ára stúlkum sem þekkjast ekki að ákveða að ljúga allar sömu sögunni. Til hvers í ósköpunum? Og þó hún væri bara ein. Skiptir ekki máli. Rannsóknir og töluleg gögn segja líka sömu sögu. Gerendur ljúga en þolendur segja satt. Það að til séu einstök dæmi um einhverjar lygar þolenda í gegnum tíðina á að sjálfsögðu ekki að yfirskyggja fjöldann. Það er samt tilhneiging almennings sem elskar þolendaskömmun og er sekur um gerendameðvirkni. Þetta er allt þekkt. En einmitt af því að ég stend með mannréttindum og af því að ég fordæmi hvers konar ofbeldi trúi ég þolendum. Það að töluleg gögn bakki það upp er bara extra bónus. Af því að ég er kennari og stend með börnum og unglingum trúi ég 14 ára stúlkum til að segja sannleikann. Kennarar eru bundnir af námskrá og siðareglum sem snúast að mörgu leiti um að standa með mannréttindum og að tala gegn ofbeldi. Að halda því fram um að ég sé ekki hæf til að kenna börnum því ég stend með þeim og trúi þeim er því furðuleg mótsögn. Að halda að af mér standi ógn gagnvart slaufuðum gerendum eða þeirra fjölskyldum er náttúrulega fásinna. Ég hef ekki einu sinni kallað út minn eigin geranda síðan ég var barn. Það er skammarlegt að vera með barnamálaráðherra sem stendur ekki með börnum. Sem trúir ekki börnum og velur að falla í pitt gerendameðvirkni og trúa geranda og segja með því að börnin hafi verið að ljúga. Gerendur búa til sína eigin slaufun með hegðun sinni, áreitni og ofbeldi. Höfundur er framhaldsskólakennari. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skóla- og menntamál Ofbeldi gegn börnum Mest lesið Dýrasta land heims í nafni sjálfstæðisins Inga Valgerður Henrikssen Skoðun Barátta við náttúru og yfirvald Jón Steinar Sæmundsson Skoðun Eru áfengiskaup verndandi þáttur? Dagbjört Harðardóttir Skoðun Er íslenskan að verða gestur í eigin landi? Petra María Ingvaldsdóttir Skoðun Já, ég styð aðildarviðræður Ólafur Margeirsson Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun Skilgreiningarvald mennskunnar Erna Mist Skoðun Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun Frá fullveldi til Brussel Erna Bjarnadóttir Skoðun Skoðun Skoðun Í upphafi skal endinn skoða Íris Eva Gísladóttir,Ársæll Guðmundsson,Jóhanna Stella Oddsdóttir,Simon Cramer Larsen,Helga Þórðardóttir skrifar Skoðun Skilgreiningarvald mennskunnar Erna Mist skrifar Skoðun Dýrasta land heims í nafni sjálfstæðisins Inga Valgerður Henrikssen skrifar Skoðun Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir skrifar Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar Skoðun Ef þetta væri barnið þitt Arnar Kjartansson skrifar Skoðun Eru áfengiskaup verndandi þáttur? Dagbjört Harðardóttir skrifar Skoðun Hvenær er maður þjófur og hvenær er maður ekki þjófur? Einar Helgason skrifar Skoðun Gerðu það sem ég segi, ekki það sem ég geri! Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Frá fullveldi til Brussel Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Fögnum Heimsdegi hafsins 8. júní Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Er íslenskan að verða gestur í eigin landi? Petra María Ingvaldsdóttir skrifar Skoðun Barátta við náttúru og yfirvald Jón Steinar Sæmundsson skrifar Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir skrifar Skoðun „Mamma, sjáðu, útlendingur!“ – Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Já, ég styð aðildarviðræður Ólafur Margeirsson skrifar Skoðun Veist þú hvað „foid“ er? Þorsteinn Siglaugsson skrifar Skoðun ETS, ESB og EES – Að fá sæti við borðið Dóra Sif Tynes skrifar Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fiskurinn, valdið og tilfinningin fyrir fullveldi Karen María Jónsdóttir skrifar Skoðun Afskipti Rússlands og ESB: tvöfalt siðferði í nafni lýðræðis Júlíus Valsson skrifar Skoðun Gervigreind nýtist best með mannlegri þekkingu og reynslu Ásgeir Þorgeirsson skrifar Skoðun Skipti engu nema við göngum í ESB Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Svartkimi samfélagsins: Þegar tveir heimar mætast í yfirheyrsluherberginu Davíð Bergmann skrifar Skoðun Þegar sorg verður valdatæki Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Hvalir éta frá okkur fiskinn? Valgerður Árnadóttir skrifar Skoðun Stígum ölduna saman Víglundur Laxdal skrifar Skoðun Þegar líf er í húfi Jón Gunnar Jónsson skrifar Skoðun Hver á að veita þjónustuna? Sandra B. Franks skrifar Skoðun Getum við lært af Bjarti í Sumarhúsum? Berglind Guðmundsdóttir skrifar Sjá meira
Yfirmanni mínum barst kvörtunarbréf yfir því að ég skuli trúa barnungum stúlkum fram yfir fullorðinn geranda. Viðkomandi taldi mig ekki til hæfa til að kenna börnum af því að ég stend með börnum. Er ekki eitthvað bogið við þessa röksemdafærslu? Sem kennari ber mér einmitt (samkvæmt siðareglum og námskrá) að standa með mannréttindum og vinna gegn ofbeldi. Ég kýs að trúa þolendum ofbeldis. Ég kýs að trúa börnum sem segja frá ofbeldi og áreitni. Reynslan sýnir að yfir 90% gerenda neita að hafa beitt ofbeldi. Gerendur ljúga. Reynslan sýnir að samt hefiur samfélagið tilhneigingu til að trúa þeim frekar og hneykslast á að þeir séu kallaðir út með einhverjum hætti. Oft er reynt að nota dómskerfið sem afsökun og af því að viðkomandi fékk ekki dóm sé hann pottþétt saklaus. Það sér það hver maður að dómskerfið okkar er gallað þegar kemur að þessu. Nýlegur dómur gagnvart manni sem braust inn á heimili og misnotaði barn alvarlega sýnir það svart á hvítu. Ég trúi fjölmörgum stúlkum á barnsaldri sem segja frá kynferðislegri áreitni Ingó Veðurguðs í gegnum tíðina. Það að hann neiti er bara svo gefið. Nær allir ofbeldismenn gera það. Hins vegar er það mjög fátítt að þolendur ljúgi til um ofbeldi. Og þegar að margar ólíkar stúlkur segja sömu sögu um sama mann er næsta öruggt að maðurinn er sekur. Það er fáránlegt að ætla mörgum ólíkum 14 ára stúlkum sem þekkjast ekki að ákveða að ljúga allar sömu sögunni. Til hvers í ósköpunum? Og þó hún væri bara ein. Skiptir ekki máli. Rannsóknir og töluleg gögn segja líka sömu sögu. Gerendur ljúga en þolendur segja satt. Það að til séu einstök dæmi um einhverjar lygar þolenda í gegnum tíðina á að sjálfsögðu ekki að yfirskyggja fjöldann. Það er samt tilhneiging almennings sem elskar þolendaskömmun og er sekur um gerendameðvirkni. Þetta er allt þekkt. En einmitt af því að ég stend með mannréttindum og af því að ég fordæmi hvers konar ofbeldi trúi ég þolendum. Það að töluleg gögn bakki það upp er bara extra bónus. Af því að ég er kennari og stend með börnum og unglingum trúi ég 14 ára stúlkum til að segja sannleikann. Kennarar eru bundnir af námskrá og siðareglum sem snúast að mörgu leiti um að standa með mannréttindum og að tala gegn ofbeldi. Að halda því fram um að ég sé ekki hæf til að kenna börnum því ég stend með þeim og trúi þeim er því furðuleg mótsögn. Að halda að af mér standi ógn gagnvart slaufuðum gerendum eða þeirra fjölskyldum er náttúrulega fásinna. Ég hef ekki einu sinni kallað út minn eigin geranda síðan ég var barn. Það er skammarlegt að vera með barnamálaráðherra sem stendur ekki með börnum. Sem trúir ekki börnum og velur að falla í pitt gerendameðvirkni og trúa geranda og segja með því að börnin hafi verið að ljúga. Gerendur búa til sína eigin slaufun með hegðun sinni, áreitni og ofbeldi. Höfundur er framhaldsskólakennari.
STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun
Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir Skoðun
Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun
Skoðun Í upphafi skal endinn skoða Íris Eva Gísladóttir,Ársæll Guðmundsson,Jóhanna Stella Oddsdóttir,Simon Cramer Larsen,Helga Þórðardóttir skrifar
Skoðun Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir skrifar
Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar
Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir skrifar
Skoðun „Mamma, sjáðu, útlendingur!“ – Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo skrifar
Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Svartkimi samfélagsins: Þegar tveir heimar mætast í yfirheyrsluherberginu Davíð Bergmann skrifar
STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun
Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir Skoðun
Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun