Tölum hátt og stolt um frið, segjum nei við hervæðingunni Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar 28. apríl 2026 10:42 Ísland á alltaf að tala fyrir friði og forðast bandalag með þjóðum sem eru að vígbúast. Enda þótt Evrópusambandið hafi verið stofnað til að koma á varanlegum friði í Evrópu hefur sambandið verið í farvegi hervæðingar í nokkurn tíma. Umræða um ESB hér á landi þarf að taka mið af þessari þróun. Við erum þegar í hernaðarbandalaginu NATÓ - því miður - og þurfum ekki að ganga til liðs við þjóðir sem eru að hervæðast og eru tilbúnar í stríð. Ég vil útrýma kjarnavopnum, ekki vera undir „fælingarhlíf“ kjarnorkuvopna Emmanuels Macron. Tökum ekki undir stríðsópin Ég vil hvorki íslenskan her né nokkurn annan her á Íslandi og ég vil ekki að ungt fólk verði knúið til þess að drepa hvert annað út af málstað sem er því óviðkomandi og framandi. Fremur vil ég að fjármunum sé varið í heilbrigðis- og menntamál en stríðstól og alltaf bitnar stríð verst á börnum. Það eru alveg nógu margar flóttamannabúðir í heiminum. Við þurfum frið, fáum frekar aðrar þjóðir með okkur til þess að tala fyrir friði, ekki taka undir stríðsóp ESB, BNA eða NATÓ Friðarrödd Íslands má ekki þagna. Ef við göngum í ESB þá tökum við upp utanríkisstefnu ESB. Sú rödd er ekki friðsöm og talar ekki fyrir friði. Höldum okkar eigin rödd og tölum hátt og stolt fyrir friði öllum til handa. Hreyfanleiki hergagna að hætti Schengen Einhver spurði, „við hvað eruð þið hrædd?“ Ég er hrædd við það sem nú er talað um sem „hernaðarlegt Schengen“ (e. ‘Military Schengen.') Þið ættuð að vera það líka. Ég hvet ykkur til að skoða þetta vel á síðu eu.com opinberri síðu Evrópusambandsins: „Í nóvember 2025 kynntu framkvæmdastjórn Evrópusambandsins og æðsti fulltrúi utanríkis- og öryggismála hernaðarlegan flutningspakka (e. ‘Military Schengen.'), sem miðar að því að tryggja óaðfinnanlega flutninga hermanna, búnaðar og hergagna innan ESB. Þetta er reglugerðartillaga sem býður upp á alhliða ráðstafanir til að tryggja hraða, samhæfða og örugga flutninga hermanna og búnaðar innan Evrópusambandsins, styrkir varnarstöðu Evrópu, tekur á hindrunum í hernaðarlegum flutningum á öllum sviðum - reglugerða, innviða og getu - sem nú hægja á herflutningum yfir landamæri.“ https://transport.ec.europa.eu/transport-themes/military-mobility_en Þó þetta hafi að sögn verið gert út af ógninni af Rússum þá kemur þetta til með að gilda gagnvart hverri þeirri stríðsógn sem ESB telur sig þurfa að verjast. Talsmaður NATÓ staðfestir að innan bandalagsins væru í gangi virkar umræður um leiðir til að auka „öryggi“ á Norðurslóðum. Þetta hafa Fulltrúar ESB sem hingað hafa komið staðfest og segja í þessu samhengi að Ísland sé mikilvægt í „vörnum“ á Norðurslóðum. Carsten Breuer, æðsti yfirmaður þýska heraflans kom til Íslands í fullum herklæðum. Það er táknrænt. Staða Þýskalands í Evrópu hefur breyst, sjáið Litháen, þar sem Þýskaland hefur nú fasta hernaðarviðveru í fyrsta skipti síðan nasistar hertóku landið. Þjóðverjar verja mörgum milljörðum í stríðstól og hernað og þeir eru ekki eina landið í Evrópu sem hefur aukið útgjöld og herstyrk sinn, viljum við taka þátt í þessu? Ég mæli með því að þið lesið viðtal við hann sem Allans Little hjá BBC news tók 27. mars 2026 https://www.bbc.com/news/articles/cvge7r31989o Hvort á að hlýða pabba eða mömmu? Það er bandarísk herstöð á Miðnesheiði. Enda þótt NATÓ fái að nota hana þá gætu komið upp aðstæður þar sem ESB vildi nýta sér hana en Bandaríkin vildu ekki af einhverjum ástæðum heimila það, hvar værum við þá stödd. Við værum með „samninga“ við báða aðila, skuldbundin báðum en hvort ætti að fara að vilja pabba eða mömmu? Yrði Ísland hernumið aftur, værum við ófrjáls í okkar eigin landi vegna rangra ákvarðana í afneitun og blindni, vegna loforða um betri tíma og lágmarksvexti! Hvað ef Frakkar vildu hafa kjarnavopn hér? Ef við gengjum í ESB gæti þessi staða komið upp og við gætum ekkert sagt því í grunninn réðum við ekki yfir okkur og landinu okkar að fullu lengur. Þetta er bláköld staðreynd. Röksemd gömul og ný Þetta snýst ekki um varnir Íslands það ætti öllum að vera ljóst, það hefur verið vitað í mörg ár, að halda annað er barnaskapur. Eftirfarandi er úr greinargerð þingsályktunartillögu frá sjöunda áratug síðustu aldar: „Að nafninu til er bandarískur her í landinu til að verja þjóðina. Flestum er þó ljóst, að þetta er löngu orðið fáránlegt öfugmæli, því að her og herstöðvar geta litla sem enga vörn veitt í nútímastyrjöld, en þvert á móti kalla mikinn háska yfir landsmenn. Herstöðvarnar eru byggðar upp sem liður i vígbúnaðarkerfi Bandaríkjamanna og koma Íslendingum að engu gagni“ Ragnar Arnalds, Jónas Árnason, Jón Sn. Þorleifsson, Lúðvík Jósefsson, Geir Gunnarsson. 1968 https://www.althingi.is/altext/88/s/pdf/0282.pdf Orð Eysteins Ég enda þetta á ræðu Eysteins Jónssonar (f.1906, d.1993) við stjórnarráðshúsið 18. júní 1944, eins og Ögmundur Jónasson gerir svo oft því "Aldrei er góð vísa of oft kveðin" „En nú kynni einhver að spyrja: Fáum vér starfsfrið og tækifæri til þess að sýna hverju lítil frjáls þjóð fær áorkað? Getur 125 þús. manna þjóð stofnað raunverulega frjálst lýðveldi á þessum tímum, þegar margfalt stærri þjóðir hafa verið lagðar undir okið og er haldið í áþján? Vér svörum þessu þannig: Stofnun þessa fámenna lýðveldis verður prófsteinn á það, sem koma skal eftir þá heljaröld, sem nú er. Það er stofnað í trausti á sigur frelsisins. Það er fætt í von um ósigur ofbeldis og yfirgangs. Það er stofnað í trausti þess, að sambúð þjóða verði sett það markmið, að engin verði annari undirgefin, en allar vinni saman. Vér Íslendingar munum kappkosta að koma þannig fram við aðrar þjóðir, að vér öðlumst vináttu þeirra og traust. Vér munum unna öðrum réttar og sannmælis, en halda á rétti vorum. Slíkar verða landvarnir þjóðarinnar og aðrar eigi“ https://timarit.is/page/1001729?iabr=on#page/n0/mode/2up/ Höfundur er í stjórn Suðurlandsdeildar Til vinstri við ESB, og í Samtökum Hernaðarandstæðinga og langamma Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Guðmunda G. Guðmundsdóttir Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Ættarnöfn í nýju ljósi: álit umboðsmanns Alþingis Marteinn Jónasson Skoðun Gíraffaheilkennið þvert á flokka Bjarni Karlsson Skoðun Góðvild er ekki stefna Elliði Vignisson Skoðun Verstfirðir eða Bestfirðir? Erna Lea Bergsteinsdóttir Skoðun Hefur eftirlitsstofnun ríkisins misst sjónar á velferð barna? Anna Margrét Hrólfsdóttir,Elsa Dögg Benjamínsdóttir,Fríður Pétursdóttir,Guðlaugur Kristmundsson,María Dröfn Egilsdóttir,Sigurgeir B. Þórisson Skoðun Hugrenningar í kjölfar sýknudóms í Landsrétti Helgi Gunnlaugsson Skoðun Hvenær varð uppruni að skýringu á öllu? Jasmina Vajzović Crnac Skoðun Hvar var rannsóknarblaðamennskan? Theódór S. Halldórsson Skoðun Þegar konur komast ekki upp á skoðunarbekkinn Þuríður Harpa Sigurðardóttir Skoðun Ísland þarf að breyta um takt í netöryggismálum Unnur Kristín Sveinbjarnardóttir Skoðun Skoðun Skoðun Stígum inn, konur eiga ekki að þurfa að herða sig Jakob Tryggvason skrifar Skoðun Verkin fylgja, varla fé Magnús Magnússon skrifar Skoðun Þrjú lögregluembætti – á hvaða forsendum? Björn Bjarki Þorsteinsson skrifar Skoðun Ríkisútvarpið og hlutverk þess Freyja Þórisdóttir skrifar Skoðun Leyndinni loks aflétt Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Vaxtabætur hverfa þegar vextirnir bíta mest Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Hugrenningar í kjölfar sýknudóms í Landsrétti Helgi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Þegar unga kynslóðin missir trúna á framtíðina Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Ættarnöfn í nýju ljósi: álit umboðsmanns Alþingis Marteinn Jónasson skrifar Skoðun Hvar var rannsóknarblaðamennskan? Theódór S. Halldórsson skrifar Skoðun Er náttúrupassinn áhættunnar virði? Valdís María Smáradóttir skrifar Skoðun Keisarinn er ekki í fötum! Hjördís Guðný Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Gíraffaheilkennið þvert á flokka Bjarni Karlsson skrifar Skoðun Verstfirðir eða Bestfirðir? Erna Lea Bergsteinsdóttir skrifar Skoðun Íslenskunám í starfi er sameiginleg ábyrgð Rebekka Levin,Heiða Björk Vignisdóttir skrifar Skoðun Hversu marga dökka sérðu á myndinni? Óskar Steinn Ómarsson skrifar Skoðun Ritskoðun fjölmiðlanefndar? Hallmundur Albertsson skrifar Skoðun Hefur eftirlitsstofnun ríkisins misst sjónar á velferð barna? Anna Margrét Hrólfsdóttir,Elsa Dögg Benjamínsdóttir,Fríður Pétursdóttir,Guðlaugur Kristmundsson,María Dröfn Egilsdóttir,Sigurgeir B. Þórisson skrifar Skoðun Fleyg ummæli á Alþingi! Steingrímur Jónsson skrifar Skoðun Leikskóli á að vera réttur allra barna Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Ísland þarf að breyta um takt í netöryggismálum Unnur Kristín Sveinbjarnardóttir skrifar Skoðun Hvenær varð uppruni að skýringu á öllu? Jasmina Vajzović Crnac skrifar Skoðun Heilbrigðisvottorð fyrir nýtt samband? Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Þegar enginn veit hvað er til í ísskápnum Elín Anna Baldursdóttir skrifar Skoðun Unga fólkið borgar tvisvar – efnahagur foreldra skiptir sköpum Sigurður Stefánsson skrifar Skoðun Stærsta gjöfin gæti verið líffæragjöf Sunna G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Málþroskaþjófar og misskilin góðmennska Hallfríður Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Þegar konur komast ekki upp á skoðunarbekkinn Þuríður Harpa Sigurðardóttir skrifar Skoðun Góðvild er ekki stefna Elliði Vignisson skrifar Skoðun Frumkvöðlar dagsins eru skattgreiðendur framtíðarinnar Arnar Bjarnason skrifar Sjá meira
Ísland á alltaf að tala fyrir friði og forðast bandalag með þjóðum sem eru að vígbúast. Enda þótt Evrópusambandið hafi verið stofnað til að koma á varanlegum friði í Evrópu hefur sambandið verið í farvegi hervæðingar í nokkurn tíma. Umræða um ESB hér á landi þarf að taka mið af þessari þróun. Við erum þegar í hernaðarbandalaginu NATÓ - því miður - og þurfum ekki að ganga til liðs við þjóðir sem eru að hervæðast og eru tilbúnar í stríð. Ég vil útrýma kjarnavopnum, ekki vera undir „fælingarhlíf“ kjarnorkuvopna Emmanuels Macron. Tökum ekki undir stríðsópin Ég vil hvorki íslenskan her né nokkurn annan her á Íslandi og ég vil ekki að ungt fólk verði knúið til þess að drepa hvert annað út af málstað sem er því óviðkomandi og framandi. Fremur vil ég að fjármunum sé varið í heilbrigðis- og menntamál en stríðstól og alltaf bitnar stríð verst á börnum. Það eru alveg nógu margar flóttamannabúðir í heiminum. Við þurfum frið, fáum frekar aðrar þjóðir með okkur til þess að tala fyrir friði, ekki taka undir stríðsóp ESB, BNA eða NATÓ Friðarrödd Íslands má ekki þagna. Ef við göngum í ESB þá tökum við upp utanríkisstefnu ESB. Sú rödd er ekki friðsöm og talar ekki fyrir friði. Höldum okkar eigin rödd og tölum hátt og stolt fyrir friði öllum til handa. Hreyfanleiki hergagna að hætti Schengen Einhver spurði, „við hvað eruð þið hrædd?“ Ég er hrædd við það sem nú er talað um sem „hernaðarlegt Schengen“ (e. ‘Military Schengen.') Þið ættuð að vera það líka. Ég hvet ykkur til að skoða þetta vel á síðu eu.com opinberri síðu Evrópusambandsins: „Í nóvember 2025 kynntu framkvæmdastjórn Evrópusambandsins og æðsti fulltrúi utanríkis- og öryggismála hernaðarlegan flutningspakka (e. ‘Military Schengen.'), sem miðar að því að tryggja óaðfinnanlega flutninga hermanna, búnaðar og hergagna innan ESB. Þetta er reglugerðartillaga sem býður upp á alhliða ráðstafanir til að tryggja hraða, samhæfða og örugga flutninga hermanna og búnaðar innan Evrópusambandsins, styrkir varnarstöðu Evrópu, tekur á hindrunum í hernaðarlegum flutningum á öllum sviðum - reglugerða, innviða og getu - sem nú hægja á herflutningum yfir landamæri.“ https://transport.ec.europa.eu/transport-themes/military-mobility_en Þó þetta hafi að sögn verið gert út af ógninni af Rússum þá kemur þetta til með að gilda gagnvart hverri þeirri stríðsógn sem ESB telur sig þurfa að verjast. Talsmaður NATÓ staðfestir að innan bandalagsins væru í gangi virkar umræður um leiðir til að auka „öryggi“ á Norðurslóðum. Þetta hafa Fulltrúar ESB sem hingað hafa komið staðfest og segja í þessu samhengi að Ísland sé mikilvægt í „vörnum“ á Norðurslóðum. Carsten Breuer, æðsti yfirmaður þýska heraflans kom til Íslands í fullum herklæðum. Það er táknrænt. Staða Þýskalands í Evrópu hefur breyst, sjáið Litháen, þar sem Þýskaland hefur nú fasta hernaðarviðveru í fyrsta skipti síðan nasistar hertóku landið. Þjóðverjar verja mörgum milljörðum í stríðstól og hernað og þeir eru ekki eina landið í Evrópu sem hefur aukið útgjöld og herstyrk sinn, viljum við taka þátt í þessu? Ég mæli með því að þið lesið viðtal við hann sem Allans Little hjá BBC news tók 27. mars 2026 https://www.bbc.com/news/articles/cvge7r31989o Hvort á að hlýða pabba eða mömmu? Það er bandarísk herstöð á Miðnesheiði. Enda þótt NATÓ fái að nota hana þá gætu komið upp aðstæður þar sem ESB vildi nýta sér hana en Bandaríkin vildu ekki af einhverjum ástæðum heimila það, hvar værum við þá stödd. Við værum með „samninga“ við báða aðila, skuldbundin báðum en hvort ætti að fara að vilja pabba eða mömmu? Yrði Ísland hernumið aftur, værum við ófrjáls í okkar eigin landi vegna rangra ákvarðana í afneitun og blindni, vegna loforða um betri tíma og lágmarksvexti! Hvað ef Frakkar vildu hafa kjarnavopn hér? Ef við gengjum í ESB gæti þessi staða komið upp og við gætum ekkert sagt því í grunninn réðum við ekki yfir okkur og landinu okkar að fullu lengur. Þetta er bláköld staðreynd. Röksemd gömul og ný Þetta snýst ekki um varnir Íslands það ætti öllum að vera ljóst, það hefur verið vitað í mörg ár, að halda annað er barnaskapur. Eftirfarandi er úr greinargerð þingsályktunartillögu frá sjöunda áratug síðustu aldar: „Að nafninu til er bandarískur her í landinu til að verja þjóðina. Flestum er þó ljóst, að þetta er löngu orðið fáránlegt öfugmæli, því að her og herstöðvar geta litla sem enga vörn veitt í nútímastyrjöld, en þvert á móti kalla mikinn háska yfir landsmenn. Herstöðvarnar eru byggðar upp sem liður i vígbúnaðarkerfi Bandaríkjamanna og koma Íslendingum að engu gagni“ Ragnar Arnalds, Jónas Árnason, Jón Sn. Þorleifsson, Lúðvík Jósefsson, Geir Gunnarsson. 1968 https://www.althingi.is/altext/88/s/pdf/0282.pdf Orð Eysteins Ég enda þetta á ræðu Eysteins Jónssonar (f.1906, d.1993) við stjórnarráðshúsið 18. júní 1944, eins og Ögmundur Jónasson gerir svo oft því "Aldrei er góð vísa of oft kveðin" „En nú kynni einhver að spyrja: Fáum vér starfsfrið og tækifæri til þess að sýna hverju lítil frjáls þjóð fær áorkað? Getur 125 þús. manna þjóð stofnað raunverulega frjálst lýðveldi á þessum tímum, þegar margfalt stærri þjóðir hafa verið lagðar undir okið og er haldið í áþján? Vér svörum þessu þannig: Stofnun þessa fámenna lýðveldis verður prófsteinn á það, sem koma skal eftir þá heljaröld, sem nú er. Það er stofnað í trausti á sigur frelsisins. Það er fætt í von um ósigur ofbeldis og yfirgangs. Það er stofnað í trausti þess, að sambúð þjóða verði sett það markmið, að engin verði annari undirgefin, en allar vinni saman. Vér Íslendingar munum kappkosta að koma þannig fram við aðrar þjóðir, að vér öðlumst vináttu þeirra og traust. Vér munum unna öðrum réttar og sannmælis, en halda á rétti vorum. Slíkar verða landvarnir þjóðarinnar og aðrar eigi“ https://timarit.is/page/1001729?iabr=on#page/n0/mode/2up/ Höfundur er í stjórn Suðurlandsdeildar Til vinstri við ESB, og í Samtökum Hernaðarandstæðinga og langamma
Hefur eftirlitsstofnun ríkisins misst sjónar á velferð barna? Anna Margrét Hrólfsdóttir,Elsa Dögg Benjamínsdóttir,Fríður Pétursdóttir,Guðlaugur Kristmundsson,María Dröfn Egilsdóttir,Sigurgeir B. Þórisson Skoðun
Skoðun Íslenskunám í starfi er sameiginleg ábyrgð Rebekka Levin,Heiða Björk Vignisdóttir skrifar
Skoðun Hefur eftirlitsstofnun ríkisins misst sjónar á velferð barna? Anna Margrét Hrólfsdóttir,Elsa Dögg Benjamínsdóttir,Fríður Pétursdóttir,Guðlaugur Kristmundsson,María Dröfn Egilsdóttir,Sigurgeir B. Þórisson skrifar
Hefur eftirlitsstofnun ríkisins misst sjónar á velferð barna? Anna Margrét Hrólfsdóttir,Elsa Dögg Benjamínsdóttir,Fríður Pétursdóttir,Guðlaugur Kristmundsson,María Dröfn Egilsdóttir,Sigurgeir B. Þórisson Skoðun