Tala dýrsins 666 og Neró keisari Atli Ísleifsson skrifar 27. apríl 2026 08:00 Frægasta mýtan um Neró er þó eldurinn mikli í Róm árið 64 e.Kr. Getty Fáir eiga sér jafn blóði drifin og skrautleg eftirmæli í mannkynssögunni og rómverski keisarinn Neró. Flestir hafa heyrt söguna af geðsjúka harðstjóranum sem lék á fiðlu á meðan Rómaborg brann til ösku. En kemur það heim og saman við staðreyndir? Í nýjasta þætti hlaðvarpsins Skuggavaldsins kafa prófessorarnir Eiríkur Bergmann og Hulda Þórisdóttir ofan í lygilegar samsæriskenningar fornaldar og rýna í manninn á bak við mýtuna. Eitraðir sveppir og banvænn lúxusbátur Leið Nerós að krúnunni var vörðuð svikum, þar sem móðir hans, hin valdamikla Júlía Agrippína, spilaði stærsta hlutverkið. Hún tryggði syni sínum völdin, hugsanlega með því að byrla eiginmanni sínum Claudíusi keisara, eitur. Þegar Neró varð eldri og vildi losna undan stjórn móður sinnar svaraði hann í sömu mynt. Eftir að gríðarlega flókið tilræði sem fólst í að reyna að drekkja henni í sérsmíðuðum lúxusbát fór út um þúfur, endaði hann einfaldlega á því að senda leigumorðingja heim til hennar. Fiðlan sem var ekki til Frægasta mýtan um Neró er þó eldurinn mikli í Róm árið 64 e.Kr. Sannleikurinn er sá að Neró spilaði í það minnsta ekki á fiðlu á svölunum á meðan þegnar hans brunnu inni. Fiðlan hafði ekki einu sinni verið fundin upp á þessum tíma og auk þess herma heimildir að keisarinn hafi verið staddur 50 kílómetrum fyrir utan borgina. Hins vegar nýtti hann sér neyðina til hins ýtrasta eftir brunann og hófst strax handa við að reisa sér yfirgengilega oflætishöll, Gullna húsið, ofan á rústunum. Þegar almenningur fór að hvísla um að keisarinn sjálfur hefði kveikt eldana til að stækka við sig, þurfti hann blóraböggul. Þann blóraböggul fann hann í nýjum, fámennum trúarsöfnuði sem fólk þekkti lítið til - kristnum mönnum. Neró beitti þá hrottalegum ofsóknum til að dreifa athyglinni og gekk svo langt að nota þá sem lifandi kyndlaí einkagörðum sínum. Valdatími Nerós var frá 54 til 68 e.Kr. Getty Iron Maiden og andkristur Í þættinum rekja Eiríkur og Hulda hvernig tala dýrsins 666 úr Opinberunarbók Jóhannesar er í raun sögulegt dulmál. Með því að nota forna talnaspeki hafa sagnfræðingar samtímans sýnt fram á að talan stendur einfaldlega fyrir nafnið „Neró Keisari“. Fyrir frumkristna menn var hann bókstaflegur holdgervingur illskunnar og andkrists. Saga sigurvegaranna Neró var á endanum yfirgefinn af öllum og stytti sér loks aldur. En alþýðan, sem dýrkaði hann meira en rómverska yfirstéttin vildi viðurkenna, neitaði að trúa því að hann væri allur og lengi vel lifði sú kenning góðu lífi að hann hefði flúið til Parþíu (núverandi Írans) og myndi snúa aftur með her. Þáttastjórnendur velta því upp að lokum hvort Neró hafi mögulega verið fórnarlamb rómverskrar ófrægingarherferðar. Þótt hann hafi verið grimmur harðstjóri, var sagan skrifuð af fjandmönnum hans. Flavíanska keisaraættin sem tók við völdum í kjölfarið þurfti að réttlæta valdarán sitt með því að mála forverann upp sem algjört skrímsli. Vespasíanus keisari gekk svo langt að fylla upp í manngerða stöðuvatnið við höll Nerós og reisa Colosseum hringleikahúsið ofan á því, gagngert til að þurrka út arfleifð hans af yfirborði jarðar. Hægt er að hlusta á þáttinn í spilaranum hér á síðunni eða á helstu hlaðvarpsveitum. Að neðan má svo heyra spjall þeirra Eiríks og Huldu í Bítinu á Bylgjunni. Skuggavaldið Ítalía Einu sinni var... Mest lesið Áslaug Arna mætti með nýja kærastann Lífið Stjörnum prýddur gestalisti og Billie Eilish í glænýju hlutverki Lífið Margrét og Ísak Ernir gengu í það heilaga Lífið „Hræðilegt að sjá ofbeldið sem ég beitti mig“ Lífið Myndaveisla úr gleðinni hjá já-fólkinu Lífið Myndaveisla af stuðinu hjá Áfram Ísland Lífið Krakkatía vikunnar: Skyr, knörr og rauðbrystingur Lífið Dorrit missti aðgang á forrit Lífið Fréttatía vikunnar: Dolly, ESB og malaría Lífið Þurfti að halda áfram að vinna þrátt fyrir hættulegt ástand á meðgöngu Lífið Fleiri fréttir Stjörnum prýddur gestalisti og Billie Eilish í glænýju hlutverki Áslaug Arna mætti með nýja kærastann Margrét og Ísak Ernir gengu í það heilaga „Hræðilegt að sjá ofbeldið sem ég beitti mig“ Krakkatía vikunnar: Skyr, knörr og rauðbrystingur Myndaveisla úr gleðinni hjá já-fólkinu Myndaveisla af stuðinu hjá Áfram Ísland Kjósendur á lokasprettinum: „Ég bara gleymdi þessu“ Dorrit missti aðgang á forrit Þurfti að halda áfram að vinna þrátt fyrir hættulegt ástand á meðgöngu Dolly skildi eftir sig lag fyrir hundrað ára afmælið Fréttatía vikunnar: Dolly, ESB og malaría Nadía Atla og Arnar Freyr hætt saman Þau sjá um Áramótaskaupið í ár Stórglæsilegt einbýlishús á Arnarnesi til sölu Afmælispartý Bylgjunnar í beinni Hvað kýs fræga fólkið? Bylgjan heiðraði goðsögnina Þorgeir Hvað veistu um… Dolly Parton? Jakob Smári útnefndur bæjarlistamaður Mosfellsbæjar Birta Líf og Gunnar Patrik hætt saman Doppudrottningin Yayoi Kusama er látin Neðanjarðarlestin endalaus uppspretta skrítinna atvika Camilla Rut og Valgeir hafa slitið trúlofuninni „Það færist skuggi yfir manneskju sem endar með því að hann rænir hana lífinu“ Alræmt hús á Túngötu til sölu Leitaði á náðir Dolly Parton á erfiðum tímum Lést í kjölfar krabbameinsgreiningar Sigraði hundahlaupið með hundinn í pössun Flaggar í hálfa stöng í viku til heiðurs Dolly Sjá meira
Í nýjasta þætti hlaðvarpsins Skuggavaldsins kafa prófessorarnir Eiríkur Bergmann og Hulda Þórisdóttir ofan í lygilegar samsæriskenningar fornaldar og rýna í manninn á bak við mýtuna. Eitraðir sveppir og banvænn lúxusbátur Leið Nerós að krúnunni var vörðuð svikum, þar sem móðir hans, hin valdamikla Júlía Agrippína, spilaði stærsta hlutverkið. Hún tryggði syni sínum völdin, hugsanlega með því að byrla eiginmanni sínum Claudíusi keisara, eitur. Þegar Neró varð eldri og vildi losna undan stjórn móður sinnar svaraði hann í sömu mynt. Eftir að gríðarlega flókið tilræði sem fólst í að reyna að drekkja henni í sérsmíðuðum lúxusbát fór út um þúfur, endaði hann einfaldlega á því að senda leigumorðingja heim til hennar. Fiðlan sem var ekki til Frægasta mýtan um Neró er þó eldurinn mikli í Róm árið 64 e.Kr. Sannleikurinn er sá að Neró spilaði í það minnsta ekki á fiðlu á svölunum á meðan þegnar hans brunnu inni. Fiðlan hafði ekki einu sinni verið fundin upp á þessum tíma og auk þess herma heimildir að keisarinn hafi verið staddur 50 kílómetrum fyrir utan borgina. Hins vegar nýtti hann sér neyðina til hins ýtrasta eftir brunann og hófst strax handa við að reisa sér yfirgengilega oflætishöll, Gullna húsið, ofan á rústunum. Þegar almenningur fór að hvísla um að keisarinn sjálfur hefði kveikt eldana til að stækka við sig, þurfti hann blóraböggul. Þann blóraböggul fann hann í nýjum, fámennum trúarsöfnuði sem fólk þekkti lítið til - kristnum mönnum. Neró beitti þá hrottalegum ofsóknum til að dreifa athyglinni og gekk svo langt að nota þá sem lifandi kyndlaí einkagörðum sínum. Valdatími Nerós var frá 54 til 68 e.Kr. Getty Iron Maiden og andkristur Í þættinum rekja Eiríkur og Hulda hvernig tala dýrsins 666 úr Opinberunarbók Jóhannesar er í raun sögulegt dulmál. Með því að nota forna talnaspeki hafa sagnfræðingar samtímans sýnt fram á að talan stendur einfaldlega fyrir nafnið „Neró Keisari“. Fyrir frumkristna menn var hann bókstaflegur holdgervingur illskunnar og andkrists. Saga sigurvegaranna Neró var á endanum yfirgefinn af öllum og stytti sér loks aldur. En alþýðan, sem dýrkaði hann meira en rómverska yfirstéttin vildi viðurkenna, neitaði að trúa því að hann væri allur og lengi vel lifði sú kenning góðu lífi að hann hefði flúið til Parþíu (núverandi Írans) og myndi snúa aftur með her. Þáttastjórnendur velta því upp að lokum hvort Neró hafi mögulega verið fórnarlamb rómverskrar ófrægingarherferðar. Þótt hann hafi verið grimmur harðstjóri, var sagan skrifuð af fjandmönnum hans. Flavíanska keisaraættin sem tók við völdum í kjölfarið þurfti að réttlæta valdarán sitt með því að mála forverann upp sem algjört skrímsli. Vespasíanus keisari gekk svo langt að fylla upp í manngerða stöðuvatnið við höll Nerós og reisa Colosseum hringleikahúsið ofan á því, gagngert til að þurrka út arfleifð hans af yfirborði jarðar. Hægt er að hlusta á þáttinn í spilaranum hér á síðunni eða á helstu hlaðvarpsveitum. Að neðan má svo heyra spjall þeirra Eiríks og Huldu í Bítinu á Bylgjunni.
Skuggavaldið Ítalía Einu sinni var... Mest lesið Áslaug Arna mætti með nýja kærastann Lífið Stjörnum prýddur gestalisti og Billie Eilish í glænýju hlutverki Lífið Margrét og Ísak Ernir gengu í það heilaga Lífið „Hræðilegt að sjá ofbeldið sem ég beitti mig“ Lífið Myndaveisla úr gleðinni hjá já-fólkinu Lífið Myndaveisla af stuðinu hjá Áfram Ísland Lífið Krakkatía vikunnar: Skyr, knörr og rauðbrystingur Lífið Dorrit missti aðgang á forrit Lífið Fréttatía vikunnar: Dolly, ESB og malaría Lífið Þurfti að halda áfram að vinna þrátt fyrir hættulegt ástand á meðgöngu Lífið Fleiri fréttir Stjörnum prýddur gestalisti og Billie Eilish í glænýju hlutverki Áslaug Arna mætti með nýja kærastann Margrét og Ísak Ernir gengu í það heilaga „Hræðilegt að sjá ofbeldið sem ég beitti mig“ Krakkatía vikunnar: Skyr, knörr og rauðbrystingur Myndaveisla úr gleðinni hjá já-fólkinu Myndaveisla af stuðinu hjá Áfram Ísland Kjósendur á lokasprettinum: „Ég bara gleymdi þessu“ Dorrit missti aðgang á forrit Þurfti að halda áfram að vinna þrátt fyrir hættulegt ástand á meðgöngu Dolly skildi eftir sig lag fyrir hundrað ára afmælið Fréttatía vikunnar: Dolly, ESB og malaría Nadía Atla og Arnar Freyr hætt saman Þau sjá um Áramótaskaupið í ár Stórglæsilegt einbýlishús á Arnarnesi til sölu Afmælispartý Bylgjunnar í beinni Hvað kýs fræga fólkið? Bylgjan heiðraði goðsögnina Þorgeir Hvað veistu um… Dolly Parton? Jakob Smári útnefndur bæjarlistamaður Mosfellsbæjar Birta Líf og Gunnar Patrik hætt saman Doppudrottningin Yayoi Kusama er látin Neðanjarðarlestin endalaus uppspretta skrítinna atvika Camilla Rut og Valgeir hafa slitið trúlofuninni „Það færist skuggi yfir manneskju sem endar með því að hann rænir hana lífinu“ Alræmt hús á Túngötu til sölu Leitaði á náðir Dolly Parton á erfiðum tímum Lést í kjölfar krabbameinsgreiningar Sigraði hundahlaupið með hundinn í pössun Flaggar í hálfa stöng í viku til heiðurs Dolly Sjá meira