Sjá ekki fyrir endann á ástandinu í fangelsunum Oddur Ævar Gunnarsson skrifar 13. apríl 2026 12:00 Bjartur Steingrímsson segir fangaverði ekki geta búið lengur við sama ástand. Fangelsiskerfið er komið að þolmörkum og fangelsin eru yfirfull að sögn formanns Félags fangavarða og dæmi um að fangar gisti dögum eða vikum saman í einangrunarklefum. Formaðurinn segir stjórnvöld þurfa að bregðast við þegar í stað Í yfirlýsingu sem Félag fangavarða sendi frá sér í morgun segir að síðustu misseri hafi öllum fangelsum landsins, lokuðum öryggisfangelsum jafnt og opnum fangelsum verið gert að nýta alla lausa fangaklefa. Dæmi séu um að tólf til fjórtán manns séu vistaðir á deildum sem hugsaðar eru fyrir átta. Þá segir í yfirlýsingunni að geta fangavarða til að bregðast við illdeilum meðal fanga sé verulega skert. Bjartur Steingrímsson starfandi formaður Félags fangavarða segir ástandið ólíðandi. „Þetta er náttúrulega ástand þar sem fangelsiskerfið getur ekki sinnt skyldum sínum, hvorki gagnvart þeim sem eru vistaðir innan þess né gegn samfélaginu. Það er bara allt fullt. Maður horfir bara á fangelsiskerfið í heild sinni, á síðustu tíu árum, ef við ætlum bara að mæta fólksfjöldaþróun þá hefðum við sennilega þurft að fjölga klefaplássum um einhverja tugi á síðustu árum en þeim hefur bara verið fækkað.“ Staðan hafi áhrif á fangaverði jafnt sem fanga. „Þetta er náttúrulega gífurlega íþyngjandi bæði fyrir vistmenn, þetta reynir á þolrif þeirra og gerir okkur mun erfiðara fyrir að veita þeim eðlilega þjónustu. Þetta er líka mjög erfitt fyrir starfsfólkið, sem getur bara ekki innt þá vinnu af hendi sem það vill og veitt þá þjónustu sem það vill veita. Og það er eitt að keyra sig í gegnum svona ástand í einhvern stuttan tíma en við sjáum bara hreinlega ekki fyrir endann á þessu. Það er það sem veldur okkur kannski mestu áhyggjunum.“ Fram kemur í yfirlýsingu félagsins að löng biðröð hafi myndast um hvert laust klefapláss, ekki hafi verið unnt að verða við beiðnum lögreglu um að taka við síbrotamönnum og öðrum sem úrskurðaðir hafa verið í gæsluvarðhald, sem hafi orðið til þess að einstaklingum sé sleppt úr haldi lögreglu eða þurfi að dveljast langtímum saman í fangaklefum á lögreglustöðum. Eruð þið vongóð um að stjórnvöld muni bregðast við ykkar ákalli? „Ráðherra var náttúrulega að tala um byggingu nýs fangelsis á Stóra-Hrauni um daginn og það er náttúrulega bra gott. Það er mjög þörf framkvæmd. En það er náttúrulega ekkert fyrr en eftir einhver ár. Við vonumst til að það verði eitthvað gert núna því augljóslega getur þetta ástand ekki haldið svona áfram.“ Fangelsismál Mest lesið Erfiðast að horfa upp á manneskju deyja og geta ekkert gert Innlent Hyggst kanna hug íbúa til áforma í Finnafirði Innlent Sonur þingmanns grunaður um að hafa banað föður sínum Innlent „Þetta er ekki saklaus könnunarleiðangur“ Innlent Fyrstu viðbrögð við tölum úr nýjustu könnun Maskínu Innlent „Það verður ekki þjónusturof við þessar breytingar“ Innlent „Það er ekkert við þetta mannúðlegt“ Innlent Handtökur í tengslum við innbrot í minkabúið Innlent Fjörutíu og eitt þúsund þegar greitt atkvæði Innlent Kvöldfréttir: Hildur og Pétur mætast í beinni um uppsagnir Innlent Fleiri fréttir Þyrluútköllum fjölgað verulega milli ára Hyggst kanna hug íbúa til áforma í Finnafirði Erfiðast að horfa upp á manneskju deyja og geta ekkert gert „Þetta er ekki saklaus könnunarleiðangur“ „Það verður ekki þjónusturof við þessar breytingar“ Fjörutíu og eitt þúsund þegar greitt atkvæði „Það er ekkert við þetta mannúðlegt“ Gagnrýna vinnubrögð meirihlutans: „Allt stefnir í hryllilegt haust” Kvöldfréttir: Hildur og Pétur mætast í beinni um uppsagnir Fyrsta háskólasamstæða landsins tekin til starfa Íslendingar voru alræmdir og lítið traust á milli Hætta að keyra fjarskiptastaði með ljósavélum Staðfesta tæplega níutíu uppsagnir Fyrstu viðbrögð við tölum úr nýjustu könnun Maskínu „Það var gott að ná þessu fyrir nóttina“ Ný könnun: Dregur saman milli fylkinga Biðla til pysjubjörgunarfólks að fara varlega „Þetta er erfiður dagur og ferlinu er ekki lokið“ Handtökur í tengslum við innbrot í minkabúið Tugum borgarstarfsmanna sagt upp Aukið umferðareftirlit nú þegar skólarnir eru komnir í gang Ný Maskínukönnun frumsýnd í Pallborði Aukafundur um uppsagnir í borginni og vendingar í minkamáli Taka frá sex daga fyrir mál Írisar Helgu Bjarga þúsundum pysja í Eyjum Sonur þingmanns grunaður um að hafa banað föður sínum Maðurinn sem féll í Stuðlagil látinn Hundrað skjálfta hrina við Eldey Háskaleg eftirför, ofbeldisfullur strætófarþegi og áhyggjufullur leigusali Loðnumjöl nýtt sem áburður á gulrætur Sjá meira
Í yfirlýsingu sem Félag fangavarða sendi frá sér í morgun segir að síðustu misseri hafi öllum fangelsum landsins, lokuðum öryggisfangelsum jafnt og opnum fangelsum verið gert að nýta alla lausa fangaklefa. Dæmi séu um að tólf til fjórtán manns séu vistaðir á deildum sem hugsaðar eru fyrir átta. Þá segir í yfirlýsingunni að geta fangavarða til að bregðast við illdeilum meðal fanga sé verulega skert. Bjartur Steingrímsson starfandi formaður Félags fangavarða segir ástandið ólíðandi. „Þetta er náttúrulega ástand þar sem fangelsiskerfið getur ekki sinnt skyldum sínum, hvorki gagnvart þeim sem eru vistaðir innan þess né gegn samfélaginu. Það er bara allt fullt. Maður horfir bara á fangelsiskerfið í heild sinni, á síðustu tíu árum, ef við ætlum bara að mæta fólksfjöldaþróun þá hefðum við sennilega þurft að fjölga klefaplássum um einhverja tugi á síðustu árum en þeim hefur bara verið fækkað.“ Staðan hafi áhrif á fangaverði jafnt sem fanga. „Þetta er náttúrulega gífurlega íþyngjandi bæði fyrir vistmenn, þetta reynir á þolrif þeirra og gerir okkur mun erfiðara fyrir að veita þeim eðlilega þjónustu. Þetta er líka mjög erfitt fyrir starfsfólkið, sem getur bara ekki innt þá vinnu af hendi sem það vill og veitt þá þjónustu sem það vill veita. Og það er eitt að keyra sig í gegnum svona ástand í einhvern stuttan tíma en við sjáum bara hreinlega ekki fyrir endann á þessu. Það er það sem veldur okkur kannski mestu áhyggjunum.“ Fram kemur í yfirlýsingu félagsins að löng biðröð hafi myndast um hvert laust klefapláss, ekki hafi verið unnt að verða við beiðnum lögreglu um að taka við síbrotamönnum og öðrum sem úrskurðaðir hafa verið í gæsluvarðhald, sem hafi orðið til þess að einstaklingum sé sleppt úr haldi lögreglu eða þurfi að dveljast langtímum saman í fangaklefum á lögreglustöðum. Eruð þið vongóð um að stjórnvöld muni bregðast við ykkar ákalli? „Ráðherra var náttúrulega að tala um byggingu nýs fangelsis á Stóra-Hrauni um daginn og það er náttúrulega bra gott. Það er mjög þörf framkvæmd. En það er náttúrulega ekkert fyrr en eftir einhver ár. Við vonumst til að það verði eitthvað gert núna því augljóslega getur þetta ástand ekki haldið svona áfram.“
Fangelsismál Mest lesið Erfiðast að horfa upp á manneskju deyja og geta ekkert gert Innlent Hyggst kanna hug íbúa til áforma í Finnafirði Innlent Sonur þingmanns grunaður um að hafa banað föður sínum Innlent „Þetta er ekki saklaus könnunarleiðangur“ Innlent Fyrstu viðbrögð við tölum úr nýjustu könnun Maskínu Innlent „Það verður ekki þjónusturof við þessar breytingar“ Innlent „Það er ekkert við þetta mannúðlegt“ Innlent Handtökur í tengslum við innbrot í minkabúið Innlent Fjörutíu og eitt þúsund þegar greitt atkvæði Innlent Kvöldfréttir: Hildur og Pétur mætast í beinni um uppsagnir Innlent Fleiri fréttir Þyrluútköllum fjölgað verulega milli ára Hyggst kanna hug íbúa til áforma í Finnafirði Erfiðast að horfa upp á manneskju deyja og geta ekkert gert „Þetta er ekki saklaus könnunarleiðangur“ „Það verður ekki þjónusturof við þessar breytingar“ Fjörutíu og eitt þúsund þegar greitt atkvæði „Það er ekkert við þetta mannúðlegt“ Gagnrýna vinnubrögð meirihlutans: „Allt stefnir í hryllilegt haust” Kvöldfréttir: Hildur og Pétur mætast í beinni um uppsagnir Fyrsta háskólasamstæða landsins tekin til starfa Íslendingar voru alræmdir og lítið traust á milli Hætta að keyra fjarskiptastaði með ljósavélum Staðfesta tæplega níutíu uppsagnir Fyrstu viðbrögð við tölum úr nýjustu könnun Maskínu „Það var gott að ná þessu fyrir nóttina“ Ný könnun: Dregur saman milli fylkinga Biðla til pysjubjörgunarfólks að fara varlega „Þetta er erfiður dagur og ferlinu er ekki lokið“ Handtökur í tengslum við innbrot í minkabúið Tugum borgarstarfsmanna sagt upp Aukið umferðareftirlit nú þegar skólarnir eru komnir í gang Ný Maskínukönnun frumsýnd í Pallborði Aukafundur um uppsagnir í borginni og vendingar í minkamáli Taka frá sex daga fyrir mál Írisar Helgu Bjarga þúsundum pysja í Eyjum Sonur þingmanns grunaður um að hafa banað föður sínum Maðurinn sem féll í Stuðlagil látinn Hundrað skjálfta hrina við Eldey Háskaleg eftirför, ofbeldisfullur strætófarþegi og áhyggjufullur leigusali Loðnumjöl nýtt sem áburður á gulrætur Sjá meira