Fyrir­hugaðar að­gerðir gegn of­fitu harð­lega gagn­rýndar

Samráðsferli vegna þingsályktunartillögu heilbrigðisráðherra lauk um mánaðamótin og yfir þrjátíu umsagnir bárust. Í umsögn Landspítala segir að um sé að ræða mikilvægt skref í átt að því að ná utan um málefnið og tryggja faglega nálgun. 

Þá fagnar Hjartavernd tillögunni og lýsir ánægju með áætlanir um auknar álögur á óhollustu og minni skattlagningu á hollari valkosti. Í flestum umsögnum er þó bent á ýmsa vankanta og í nokkrum þeirra sæta áformin harðri gagnrýni.

Vilborg Kolbrún Vilmundardóttir, aðjúnkt við Háskóla Íslands og klínískur næringarfræðingur, lýsir yfir miklum áhyggjum og þá sérstaklega af aðgerð er varðar svokallaðar heilbrigðisskimanir meðal ungmenna.

„Það er fagnaðarefni að þarna er talað um fordóma og að vinna gegn þeim. En á sama tíma þá er verið að leggja fram aðgerðir sem er eitthvað sem við vitum að ýtir undir þessa sömu fordóma og þá erum við að tala um þegar að bara aðalatriðið er líkamsþyngd, líkamsstærð fólks og það er notað þarna í þessum tillögum,“ sagði Vilborg Kolbrún í viðtali í hádegisfréttum Bylgjunnar. 

„Þetta á bæði að nota til skimunar og til að mæla árangur. Það er eitthvað sem við vitum út frá rannsóknum að getur valdið skaða.“

Ungt fólk kallað inn í viðtal ef þörf er á inngripi

Lagt er til að hannað verði verklag fyrir sérstaka rafræna heilbrigðisskimun ungmenna frá sextán til nítján ára aldri þar sem skimað verður fyrir áhættuþáttum offitu. Gefi niðurstaða til kynna að þörf sé á inngripi verður viðkomandi kallaður inn í heilbrigðisviðtal í gegnum framhaldsskólaheilsugæslu og fær svo tilvísun í viðeigandi meðferð ef þurfa þykir.

„Því er ekki útlistað þarna hvernig þetta myndi vera nákvæmlega framkvæmt, Það samt liggur fyrir að þarna á að fara eftir líkamsþyngdarstuðli og það eitt og sér bara gefur ekki nægar upplýsingar til að skima fyrir hverjum gæti gagnast einhvers konar þjónusta.“

Hún bendir á að hægt sé að skima aðra þætti er varða heilsufar, líkt og andlega líðan, svefnvenjur, hreyfingu og matarræði.

„Við bendum á þarna til dæmis eitt slíkt tæki sem að hefur verið notað núna, veit ég, í mæðravernd sem er skimun á mataræði kvenna. Það væri bara mjög auðvelt að þróa líka skimunartæki fyrir mataræði ungmenna,“ sagði Vilborg Kolbrún að endingu.