Telja sjávarhæð verulega vanmetna sem gæti ógnað milljónum manna Kjartan Kjartansson skrifar 5. mars 2026 15:43 Maður horfir á hafið í rústum húss fjölskyldunnar á Sri Lanka. Staða heimshafanna hækkar nú vegna hlýnunar og bráðnunar landíss sem henni fylgir. Það eykur hættuna á sjávarflóðum og strandeyðingu. AP/Eranga Jayawardena Hópur vísindamanna í Hollandi segir að fjöldi jarðarbúa sem er talinn í hættu vegna vaxandi ágangs sjávar sé mun meiri en áætlað hefur verið hingað til vegna þess að sjávarhæð hafi verið verulega vanmetin. Vísindamennirnir gaumgæfðu hundruð vísindarannsókna og áhættumatsskýrslur og komust að þeirri niðurstöðu að í um níutíu prósentum þeirra hefði sjávarstaða verið vanmetin um þrjátíu sentímetra. Þetta eigi sérstaklega við í suðrænum ríkjum en síður í Evrópu og við strendur Atlantshafsins. Ástæðuna fyrir þessu vanmati segja vísindamennirnir misræmi á milli mælingaraðferða á láði annars vegar og legi hins vegar. Mælingarnar séu réttar hvor í sínu lagi en misræmið komi fram við strendur þar sem ekki hafi verið tekið tillit til áhrifa sjávarfalla, hafstrauma, vinda og fleira, að því er kemur fram í frétt AP-fréttastofunnar. Philip Minderhoud, prófessor í vatnafræði við Wageningen-háskóla í Hollandi, líkir þessu við „aðferðafræðilegan blindblett“. Þegar vísindamennirnir leiðréttu fyrir þessu misræmi á milli mæliaðferða komust þeir að því að hækki sjávarstaða um metra eða svo fyrir lok aldarinnar gæti sjór gengið á land á meira en þrefalt stærra svæði en reiknað hefur verið með til þessa. Sú viðbót geti sett 77 til 132 milljónir manna aukalega í hættu. Aðrir fræðimenn sem tóku ekki þátt í rannsókninni telja vandamálið orðum aukið. Það sé vel þekkt hjá skipulags- og verkfræðingum og á flestum stöðum séu yfirvöld meðvituð um hættuna sem steðjar að standbyggðum. Vísindi Loftslagsmál Hafið Náttúruhamfarir Mest lesið „Þetta er mikið áfall fyrir okkur fjölskylduna“ Innlent Fleiri bitnir af hundunum Innlent Sex úr sömu fjölskyldu skotnir til bana Erlent Nýtt og mikið golfsvæði í Hafnarfirði komið á veg Innlent Deiliskipulag við Suðurlandsbraut, sundlaugar og fánar efst á dagskránni Innlent Vilja eyða óvissunni um bein Jónasar Innlent Brotist inn í Reykjabú og annað „manifestó“ skilið eftir Innlent Furðar sig á því að þeir sem vildu minnka báknið fjölgi ráðum Innlent Fasteignamat lækkar að raunvirði Innlent Báðu um að fá að grafa upp Jónas Hallgrímsson Innlent Fleiri fréttir Frítt til tannlæknis, skattalækkanir og gamall stórhátíðardagur endurvakinn Nýr El niño gæti orðið sá sterkasti sem sögur fara af Ætla að senda fleiri hælisleitendur á brott Skaðabótasjóður Trumps í hættu Ellefu látnir í umfangsmiklum árásum Rússa Sex úr sömu fjölskyldu skotnir til bana Áframhaldandi átök í Líbanon þrátt fyrir samkomulag Flugeldaverksmiðja sprakk í loft upp Miðvinstristjórn mynduð í Danmörku Hafnar ásökunum um nýtt hernaðarbrölt Japana Styttir ferðina vegna veikinda krónprinsessunnar Mótmæltu flutningi á ebólusmituðum Bandaríkjamönnum til Kenía Umdeildum vinstrimönnum meinuð koman til Bretlands Evrópskir og bandarískir öfgamenn lögðu saman á ráðin um fjöldabrottvísanir Frakkar tóku skuggaskip á Atlantshafi Deila í dómsal um hvort réttarhöldin verði opin Íranar gera árásir á Kúveit og Ísraelar sækja dýpra inn í Líbanon Veita sextán milljarða evra til Ungverjalands Hundruð handtekin vegna átaka í kjölfar sigurs PSG SAS fellir niður allt flug til Grænlands Norskur maður grunaður í máli Anne Elisabeth Hagen Margrét Þórhildur útskrifuð af sjúkrahúsi Krabbameinssjúkir gætu sloppið við lyfjameðferð Fjórir menn komnir út úr hellinum í Laos Flugumferð stöðvuð í München vegna mögulegs drónaflugs Buckingham-höll hafi fengið tölvupósta um misferli Andrews fyrir sex árum Ísrael og Rússland á svörtum lista vegna kynferðisofbeldis í átökum Bannar ráðuneytinu að stofna skaðabótasjóðinn Ver billjónum í „draumóra“ um lengra líf Funduðu enn og aftur um Grænland Sjá meira
Vísindamennirnir gaumgæfðu hundruð vísindarannsókna og áhættumatsskýrslur og komust að þeirri niðurstöðu að í um níutíu prósentum þeirra hefði sjávarstaða verið vanmetin um þrjátíu sentímetra. Þetta eigi sérstaklega við í suðrænum ríkjum en síður í Evrópu og við strendur Atlantshafsins. Ástæðuna fyrir þessu vanmati segja vísindamennirnir misræmi á milli mælingaraðferða á láði annars vegar og legi hins vegar. Mælingarnar séu réttar hvor í sínu lagi en misræmið komi fram við strendur þar sem ekki hafi verið tekið tillit til áhrifa sjávarfalla, hafstrauma, vinda og fleira, að því er kemur fram í frétt AP-fréttastofunnar. Philip Minderhoud, prófessor í vatnafræði við Wageningen-háskóla í Hollandi, líkir þessu við „aðferðafræðilegan blindblett“. Þegar vísindamennirnir leiðréttu fyrir þessu misræmi á milli mæliaðferða komust þeir að því að hækki sjávarstaða um metra eða svo fyrir lok aldarinnar gæti sjór gengið á land á meira en þrefalt stærra svæði en reiknað hefur verið með til þessa. Sú viðbót geti sett 77 til 132 milljónir manna aukalega í hættu. Aðrir fræðimenn sem tóku ekki þátt í rannsókninni telja vandamálið orðum aukið. Það sé vel þekkt hjá skipulags- og verkfræðingum og á flestum stöðum séu yfirvöld meðvituð um hættuna sem steðjar að standbyggðum.
Vísindi Loftslagsmál Hafið Náttúruhamfarir Mest lesið „Þetta er mikið áfall fyrir okkur fjölskylduna“ Innlent Fleiri bitnir af hundunum Innlent Sex úr sömu fjölskyldu skotnir til bana Erlent Nýtt og mikið golfsvæði í Hafnarfirði komið á veg Innlent Deiliskipulag við Suðurlandsbraut, sundlaugar og fánar efst á dagskránni Innlent Vilja eyða óvissunni um bein Jónasar Innlent Brotist inn í Reykjabú og annað „manifestó“ skilið eftir Innlent Furðar sig á því að þeir sem vildu minnka báknið fjölgi ráðum Innlent Fasteignamat lækkar að raunvirði Innlent Báðu um að fá að grafa upp Jónas Hallgrímsson Innlent Fleiri fréttir Frítt til tannlæknis, skattalækkanir og gamall stórhátíðardagur endurvakinn Nýr El niño gæti orðið sá sterkasti sem sögur fara af Ætla að senda fleiri hælisleitendur á brott Skaðabótasjóður Trumps í hættu Ellefu látnir í umfangsmiklum árásum Rússa Sex úr sömu fjölskyldu skotnir til bana Áframhaldandi átök í Líbanon þrátt fyrir samkomulag Flugeldaverksmiðja sprakk í loft upp Miðvinstristjórn mynduð í Danmörku Hafnar ásökunum um nýtt hernaðarbrölt Japana Styttir ferðina vegna veikinda krónprinsessunnar Mótmæltu flutningi á ebólusmituðum Bandaríkjamönnum til Kenía Umdeildum vinstrimönnum meinuð koman til Bretlands Evrópskir og bandarískir öfgamenn lögðu saman á ráðin um fjöldabrottvísanir Frakkar tóku skuggaskip á Atlantshafi Deila í dómsal um hvort réttarhöldin verði opin Íranar gera árásir á Kúveit og Ísraelar sækja dýpra inn í Líbanon Veita sextán milljarða evra til Ungverjalands Hundruð handtekin vegna átaka í kjölfar sigurs PSG SAS fellir niður allt flug til Grænlands Norskur maður grunaður í máli Anne Elisabeth Hagen Margrét Þórhildur útskrifuð af sjúkrahúsi Krabbameinssjúkir gætu sloppið við lyfjameðferð Fjórir menn komnir út úr hellinum í Laos Flugumferð stöðvuð í München vegna mögulegs drónaflugs Buckingham-höll hafi fengið tölvupósta um misferli Andrews fyrir sex árum Ísrael og Rússland á svörtum lista vegna kynferðisofbeldis í átökum Bannar ráðuneytinu að stofna skaðabótasjóðinn Ver billjónum í „draumóra“ um lengra líf Funduðu enn og aftur um Grænland Sjá meira