Eins og gælu­dýr sem borðar og borðar en fitnar ekki neitt

Jarðgerðarvélin umrædda virkar í raun eins og vél sem moltar allan lífrænan úrgang. Sem þýðir að í staðinn fyrir að setja lífræna úrganginn í pappírspoka eins og nú er gert á mörgum heimilum eða fötu, er lífræni úrgangurinn settur í vélina sem einfaldlega „borðar“ úrganginn þannig að hann á endanum hverfur eða verður að moltu á um sólarhring.

Það skemmtilega er sagan á bak við aðdragandann að því að Umbúðagerðin er nú með umræddar vélar til sölu hjá sér. því það var svo sannarlega óvænt stefna og það sama á við um aðrar heimilislausnir sem hjónin rákust á í Svíþjóð síðar.

Þann 26. febrúar stendur sjálfbærnihópur FKA fyrir Hringrásardegi. Af því tilefni fjallar Atvinnulífið um umhverfismálin í gær og í dag. Dagskrá Hringrásardagsins má sjá hér.

Fjölskyldufyrirtækið góða

Sigrún Edda lýsir Umbúðagerðinni sem dæmigerðu fjölskyldufyrirtæki. Sem byrjaði í bílskúrnum heima. Eiginmaðurinn, Eyþór Páll Hauksson, rekur fyrirtækið Prentmiðlun og sjálf sér hún um rekstur Umbúðagerðarinnar ásamt Bjarna Geir, syni þeirra hjóna. Í dag eru bæði fyrirtækin starfrækt undir sama þaki í um 800 fermetra gamalli vélsmiðju við Reykjavíkurveg 70 í Hafnarfirði.

„Það má segja að hringrásarhugsunin hafi verið alltumlykjandi í rekstri Umbúðagerðarinnar frá upphafi enda erum við með mikið af gömlum húsgögnum og munum í versluninni sem við höfum sankað að okkur héðan og þaðan og endurnýtt,“ segir Sigrún í afslöppuðu spjalli þar sem talið berst meira að segja að forláta búðarkassa og afgreiðsluborðum frá því í eldgamla daga úr versluninni Drangey.“

Samtalið í dag snýst hins vegar um heimilislausnirnar sem Sigrún Edda ætlar að segja frá á hringrásardegi FKA, Lausnir sem báðar féllu til af tilviljun.

„Við hófum eigin framleiðslu í Hafnarfirði árið 2021 þegar við ákváðum að setja á laggirnar kassagerð,“ segir Sigrún Edda og bætir við:

„Margir gera sér enn ekki grein fyrir því að það er löngu liðin tíð að Kassagerð Reykjavíkur sé í rekstri og að framleiða pappakassa. Við sáum því ákveðin tækifæri í að framleiða kassa sem og aðrar pappaumbúðir hér á Íslandi en við erum í mikilli samkeppni við innfluttar pappaumbúðir sem keyptar eru inn í miklu magni með tilheyrandi fjárbindingu og lagerhaldi.“

Sigrún Edda segir að þótt umhverfismálin hafi svo sem ekki verið einhver sérstakur útgangspunktur í upphafi rekstrarins sé staðan í raun þannig í dag að umhverfismálin séu allt um kring; viðskiptavinir þeirra leita eftir umhverfisvænum lausnum, birgjar bjóða fram umhverfisvænni vörur en áður og svo framvegis.

Í miðju covid fór Sigrún Edda að velta fyrir sér sorpmálunum út frá breytingum og nýjum tunnum fyrir lífrænan úrgang og fleira. Enda kostnaðarliður í öllum rekstri.

„Og það var þá sem ég rakst á þessar jarðgerðarvélar,“ segir Sigrún og brosir.

„Þetta var nýjung í heiminum en sala á þessum vélum hófst á heimsvísu árið 2022.

„Í haust fórum við hjónin og heimsóttum framleiðandann í Suður Kóreu en þar voru samankomnir söluaðilar víða að úr heiminum en segja má að við höfum haft það flest sammerkt að hafa fjárfest töluvert í fræðslu um hvernig þessar vélar virka og hvað aðskilur þær frá öðrum vélum sem hafa verið á markaði fram að þessu,“ segir Sigrún en útskýrir að þær séu þó bæði hagkvæmar og einfaldar í notkun.

„En þetta er svo ný hugsun. Í raun ertu að molta allan úrgang heima í eldhúsi. Í Suður Kóreu fær fólk styrk til að kaupa svona tæki til að minnka allt umfang strax og eins til að hvetja fólk til ræktunar. Skiljanlega. 

Því eftir að maður hefur heimsótt landið þá skilur maður hagkvæmnina í þessu fyrir utan hvað það eru mörg háhýsi í Suður Kóreu og enginn sem hefur ánægju af því að vera að fara með lífræna úrganginn sinn, jafnvel lyktandi, niður lyftuna með öðru fólki til að henda úrganginum í rétta tunnu.“

Fleiri tækifæri bætast við

Sigrún Edda segir að framleiðsla vélanna hafi hafist 2022 og þar sem þetta sé svo nýtt af nálinni hafi þau viljað prófa tækið sjálf til að átta sig á því hvort þessi nýja umhverfislausn væri að virka áður en þau færu að selja hana öðrum.

Í fyrra ákváðu þau síðan að skella sér til Svíþjóðar og heimsækja fyrirtæki þar sem selur sömu jarðgerðarvélar en hafði verið að selja stærri vélar til fyrirtækja sem við höfðum áhuga á að fá að heimsækja og sjá ávinninginn með eigin augum.

„Okkur langaði til að kynna okkur hvernig þeir standa að málum og mér fannst til dæmis mjög áhugavert að sjá hvernig þeir nýta sjálfir jarðgerðarvélar fyrir sinn rekstur þannig að úr verður molta sem þeir nota til að rækta ýmislegt,“ segir Sigrún og nefnir þar enn eina viðbót sem víða er notuð.

Í heimsókninni í Svíþjóð rákust hjónin hins vegar á óvænt tækifæri: CoolSaver- lausnir fyrir heimili sem Sigrún ætlar að segja frá á FKA-deginum í næstu viku líka. Enda auka þeir ekki aðeins á líftíma grænmetis eða minnka ísinn í frystinum, heldur eru þetta lausn sem Svíarnir þekkja vel og hafa gert um árabil.

„Maður tekur alveg eftir því að fólk sem hefur verið í Svíþjóð og kemur hingað í búðina þekkir vöruna,“ segir Sigrún Edda og útlistar ágæti púðanna í notkun.

Þannig að í raun bættust við tvær umhverfislausnir í reksturinn hjá ykkur af tilviljun má segja?

„Já,“ svarar Sigrún Edda og hlær.

„Fyrst komu jarðgerðisvélarnar, síðan sænsku pokarnir og fleira má svo sem telja sem skýrir út hvers vegna við erum allt í einu farin að reka verslun líka. Ég svo sannarlega sá það ekki fyrir mér fyrir nokkrum árum síðan.“

Að þora að þróast

Sigrún segir einfaldast að skilja tækni jarðgerðarvélanna með því að líkja þeim saman við súrdeig.

Allir sem þekkja súrdeig vita að þar þarf að geyma gerilinn sjálfan því í honum lifa örverurnar sem síðan borða sykrurnar í hveitinu og svo framvegis. 

Í jarðgerðarvélinni eru í raun lifandi örverur sem þú gefur að borða alltaf þegar þú hendir lífrænum úrgangi.“

Ólíkt gæludýrinu heima fyri, er minna mál að fara í frí.

„Því þá einfaldlega slekkur þú á tækinu því á meðan þú ert í fríi fá örverurnar ekkert að borða og þær sofna bara á meðan,“ útskýrir Sigrún Edda.

Sigrún segir skemmtilegt til þess að hugsa að reksturinn sem þau hjónin fóru af stað með í bílskúrnum heima árið 2014 hafi leitt til þess að nú séu þau með kassagerðarframleiðslu í 800 fermetra húsnæði og verslun í Hafnarfirði og nú byrjuð að kenna fólki og fyrirtækjum hvernig hægt er að nýta sér nýja tækni til að draga úr umhverfisáhrifum.

„Þegar við opnuðum kassagerðina vorum við ekki með neina viðskiptavini. Lentum meira að segja í smá veseni því í Covid gengu stórir viðskiptavinir fyrir hjá birgjunum erlendis en við redduðum okkur: Maður þekkir mann og annan,“ segir Sigrún og hlær.

„Ég rakst á jarðgerðsvélarnar þegar ég var sjálf að leita lausna fyrir mitt fyrirtæki. En út á þetta ganga fjölskyldufyrirtæki oft. Þetta eru allt fyrirtæki sem eru að reyna að finna leiðir til að fjölda eggjunum í körfunni,“ segir Sigrún og bætir við:

„Okkur hefur tekist það ágætlega Meðal annars með því að bæta við nokkrum umhverfisvænum vörum í hlaðborðið okkar og vera tilbúin til að kenna fólki og fyrirtækjum að nýta sér nýja tækni.“