Stöndum með Grænlendingum Heiða Björg Hilmisdóttir skrifar 20. febrúar 2026 07:30 Undanfarna mánuði hefur staða Grænlands verið með ólíkindum. Bandaríkin, eitt mesta stórveldi heims, hafa með óbilgirni krafist yfirráða og eignarhalds á landi þar sem býr sjálfstæð þjóð, með eigin sögu og eigin framtíð. Slík krafa á sér vart fordæmi í orðræðu vestrænna stjórnmála í næstum hundrað ár. Hún gengur gegn alþjóðalögum; sjálfum stofnsáttmála Sameinuðu þjóðanna og þeim hornsteini og grundvallarhugmynd alþjóðaréttar að þjóðir ráði sér sjálfar. Hún er fordæmalaus í frekju sinni og ókurteisi og sýnir algert virðingarleysið fyrir vinaþjóð okkar. Sumir spyrja: Breytir það einhverju að sýna stuðning? Skiptir máli að flagga? Svarið er já, og ekki vegna þess að fáni einn og sér stöðvi stórveldi heldur vegna þess að þögnin gerir ekkert. Saga mannkyns kennir okkur að verstu hörmungar hennar urðu ekki aðeins vegna þess að vont fólk framkvæmdi voðaverk. Þær urðu líka vegna þess að of margt gott fólk kaus að líta undan. Baráttan fyrir mannréttindum og mannlegri reisn er ekki landfræðileg. Hún er samtvinnuð örlögum okkar allra. Virðingarleysi fyrir lífi fólks og sjálfsákvörðunarrétti bitnar á öllum. Það er víða pottur brotinn í þeim efnum. Á mörgum stöðum sitja í valdastöðum einstaklingar sem virða hvorki lýðræði né sjálfstæði þjóða. Þeir líta á landakort eins og taflborð og fólk sem peð í valdabrölti sínu. . Í slíkum heimi er það hlutverk kjörinna fulltrúa og allra sem láta sig réttlæti varða, að standa vörð um gildin sem gerðu okkur að þjóð. Að segja skýrt hvar við stöndum þegar grundvallarreglur eru brotnar. Þegar fáni Grænlands verður dreginn að húni við Ráðhús Reykjavíkur í dag er það ekki dyggðaskreyting. Það er yfirlýsing um samstöðu með sjálfsákvörðunarrétti þjóða. Með þeirri einföldu en dýrmætu hugsjón að hver þjóð eigi rétt á að ráða eigin landi, eigin auðlindum og eigin framtíð. Yfirlýsing um stuðning við grundvallarmannréttindi. Við Íslendingar vitum hvað það þýðir að berjast fyrir fullveldi okkar. Við vitum hvað það þýðir að fá að flagga eigin fána, ekki sem skrauti heldur sem staðfestingu á sjálfstæði. Þess vegna er það ekki aðeins kurteisi að sýna nágrannaþjóð okkar stuðning. Það er siðferðileg skylda. Að flagga fána Grænlendinga í Reykjavík er líklega það minnsta sem við getum gert. En stundum byrjar stærsta varðstaðan á minnsta verkinu. Blaktandi fáni við Ráðhús Reykjavíkur getur sagt meira en þúsund orð. Hann segir: Við stöndum með ykkur. Við sjáum ykkur. Og við gleymum ekki að frelsi er ekki sjálfgefið heldur gildi sem þarf að verja, aftur og aftur. Sýnum hug okkar í verki og mætum við Ráðhús Reykjavíkur klukkan 12 í dag. Ég vona að við getum sem flest mætt. Höfundur er borgarstjóri. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Heiða Björg Hilmisdóttir Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Hótanir Bandaríkjanna vegna Grænlands Mest lesið Ég vil ráða mínu sumarfríi Magnea Gná Jóhannsdóttir Skoðun Hverjir fá sætin við borðið? Diljá Mist Einarsdóttir Skoðun Þjóðargersemi Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Helförin var bara fugladrit Helgi Gunnlaugsson Skoðun Já til að SJÁ Berglind Guðmundsdóttir Skoðun Mannmiðjuvillan og dýradráp Íslendinga Rósa Líf Darradóttir Skoðun Sæti við borðið – eða sæti á ganginum? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Fórnarlambsnaglinn Sigurður Árni Reynisson Skoðun Stóra Stjórnarskrármálið Guðmunda G. Guðmundsdóttir Skoðun Þegar jafnrétti verður blóraböggull Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun Skoðun Skoðun Þjóðargersemi Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Sæti við borðið – eða sæti á ganginum? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Ég vil ráða mínu sumarfríi Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Mannmiðjuvillan og dýradráp Íslendinga Rósa Líf Darradóttir skrifar Skoðun Stóra Stjórnarskrármálið Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hverjir fá sætin við borðið? Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Já til að SJÁ Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Fórnarlambsnaglinn Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Þegar jafnrétti verður blóraböggull Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Sumarsólstöður: Tími birtu, þakklætis og helgisiða Þuríður Stefánsdóttir skrifar Skoðun Skýr mörk fyrir vindorku, sterkari vernd fyrir náttúruna Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Hver hugsar þegar þú notar gervigreind — þú eða vélin? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Mannréttindastofnun og réttindagæsla fatlaðs fólks Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Af hverju ekki að segja Nei … af hverju ætti að segja kannski? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Árásargjarnir lobbíistar vindorkuiðnaðarins Anna Soffia Kristjánsdóttir skrifar Skoðun 19. júní í skugga bakslags: Jafnrétti er ekki sjálfgefið Martha Lilja Olsen skrifar Skoðun Helförin var bara fugladrit Helgi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Síðustu móhíkanarnir Viðar Halldórsson skrifar Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir skrifar Skoðun EES fyrir fyrirtækin, ESB fyrir fólkið? Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Hvern vantar enn við borðið? Jana Birta Björnsdóttir,Jónína Rósa Hjartardóttir skrifar Skoðun Áfram gakk Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Hvað þarf að vera til staðar ef dánaraðstoð verður heimiluð? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Hver borgar þegar samningurinn er svikinn? Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun ESB aðild er óskynsamleg frá efnahagslegu sjónarmiði Kristinn Sv. Helgason skrifar Skoðun Er kominn tími á nýtt norrænt leiðtogahlutverk? Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Þegar fyrirmyndirnar horfa í skjáinn Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hver framleiðir matinn okkar eftir 20 ár? Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Er dr. Henry Alexander bara til punts? Henry Alexander Henrysson skrifar Skoðun Gervigreind er að breyta því hvað það þýðir að vera góður stjórnandi Gísli Rafn Ólafsson skrifar Sjá meira
Undanfarna mánuði hefur staða Grænlands verið með ólíkindum. Bandaríkin, eitt mesta stórveldi heims, hafa með óbilgirni krafist yfirráða og eignarhalds á landi þar sem býr sjálfstæð þjóð, með eigin sögu og eigin framtíð. Slík krafa á sér vart fordæmi í orðræðu vestrænna stjórnmála í næstum hundrað ár. Hún gengur gegn alþjóðalögum; sjálfum stofnsáttmála Sameinuðu þjóðanna og þeim hornsteini og grundvallarhugmynd alþjóðaréttar að þjóðir ráði sér sjálfar. Hún er fordæmalaus í frekju sinni og ókurteisi og sýnir algert virðingarleysið fyrir vinaþjóð okkar. Sumir spyrja: Breytir það einhverju að sýna stuðning? Skiptir máli að flagga? Svarið er já, og ekki vegna þess að fáni einn og sér stöðvi stórveldi heldur vegna þess að þögnin gerir ekkert. Saga mannkyns kennir okkur að verstu hörmungar hennar urðu ekki aðeins vegna þess að vont fólk framkvæmdi voðaverk. Þær urðu líka vegna þess að of margt gott fólk kaus að líta undan. Baráttan fyrir mannréttindum og mannlegri reisn er ekki landfræðileg. Hún er samtvinnuð örlögum okkar allra. Virðingarleysi fyrir lífi fólks og sjálfsákvörðunarrétti bitnar á öllum. Það er víða pottur brotinn í þeim efnum. Á mörgum stöðum sitja í valdastöðum einstaklingar sem virða hvorki lýðræði né sjálfstæði þjóða. Þeir líta á landakort eins og taflborð og fólk sem peð í valdabrölti sínu. . Í slíkum heimi er það hlutverk kjörinna fulltrúa og allra sem láta sig réttlæti varða, að standa vörð um gildin sem gerðu okkur að þjóð. Að segja skýrt hvar við stöndum þegar grundvallarreglur eru brotnar. Þegar fáni Grænlands verður dreginn að húni við Ráðhús Reykjavíkur í dag er það ekki dyggðaskreyting. Það er yfirlýsing um samstöðu með sjálfsákvörðunarrétti þjóða. Með þeirri einföldu en dýrmætu hugsjón að hver þjóð eigi rétt á að ráða eigin landi, eigin auðlindum og eigin framtíð. Yfirlýsing um stuðning við grundvallarmannréttindi. Við Íslendingar vitum hvað það þýðir að berjast fyrir fullveldi okkar. Við vitum hvað það þýðir að fá að flagga eigin fána, ekki sem skrauti heldur sem staðfestingu á sjálfstæði. Þess vegna er það ekki aðeins kurteisi að sýna nágrannaþjóð okkar stuðning. Það er siðferðileg skylda. Að flagga fána Grænlendinga í Reykjavík er líklega það minnsta sem við getum gert. En stundum byrjar stærsta varðstaðan á minnsta verkinu. Blaktandi fáni við Ráðhús Reykjavíkur getur sagt meira en þúsund orð. Hann segir: Við stöndum með ykkur. Við sjáum ykkur. Og við gleymum ekki að frelsi er ekki sjálfgefið heldur gildi sem þarf að verja, aftur og aftur. Sýnum hug okkar í verki og mætum við Ráðhús Reykjavíkur klukkan 12 í dag. Ég vona að við getum sem flest mætt. Höfundur er borgarstjóri.
Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Gervigreind er að breyta því hvað það þýðir að vera góður stjórnandi Gísli Rafn Ólafsson skrifar