Heiti potturinn, klaustrið og at­hvarfið

Eðlilega eru Epstein skjölin ofarlega í hugum margra þessa dagana og mörg okkar geta ómögulega skilið hvernig þetta fékk verða, viðgangast og haldast leynt. Eitt er þó ljóst að kvenfyrirlitning er þar lykilbreyta. Ein af stóru opinberunum Epstein skjalanna er dýpt kvenhaturs valdamikilla karla, hvort sem þeir eru fjárfestar, prinsar, vísindamenn, stjórnmálamenn eða forstjórar. Hér á eftir fylgja þrjár dæmisögur um kvenfyrirlitningu valdhafa í íslensku samfélagi. Tilgangur þessa pistils er ekki að bera saman þessi mál við Epsteinskjölin, heldur frekar undirstrika það sem liggur til grundvallar í öllum málunum; Kvenfyrirlitning.

Heiti potturinn

Þrír ríkir, hvítir og vel tengdir karlar sitja naktir í heitum potti upp í sveit með rúmlega tvítugri konu. Hún kærir þá síðar fyrir kynferðisbrot en þeir kæra hana og kærastann hennar fyrir fjárkúgun.

Ari Edwald og félagar hans sem höfðu verið með honum í heitum potti í sumarbústað haustið 2020 kærðu unga konu fyrir fjárkúgun eftir að hún kærði þá fyrir kynferðisbrot. Fjárkúgunarkærunni var vísað frá vegna þess að Ari og félagar höfðu sjálfir átt frumkvæði að því að ræða greiðslu til konunnar fyrir þögn hennar. Kynferðisbrotakærunni var einnig vísað frá. Ari Edwald og félagar hans gátu ekki keypt þögn fyrir pening og kærðu því fyrir fjárkúgun. Miðflokkurinn teflir nú fram Ara sem borgarstjóraefni sínu sem er risayfirlýsing flokksins um að framkoma hans við konur skiptir engu máli.

Klaustrið

Þrír hvítir, nokkuð ríkir og vel tengdir karlar sitja fullklæddir á bar ásamt félögum sínum, klæmast um samstarfskonur sínar og bera kvenfyrirlitningu sína á torg.

Bergþór Ólason, Karl Gauti Hjartarson og Sigmundur Davíð Gunnlaugsson áttu að vera í vinnunni á Alþingi en sátu að sumbli á bar ásamt nokkrum vinnufélögum og sögðu um nafngreindar þingkonur: „Þarna kom loksins skrokkur sem typpið á mér dugði í“ og „húrrandi klikkuð kunta“ og fleira sem ekki er hægt að hafa eftir. Kona nokkur sem sat við næsta borð tók samtal þeirra upp og lét fjölmiðla hafa. Drykkjufélagarnir sem skrópuðu í vinnuna kærðu konuna fyrir brot á persónuverndarlögum (og unnu).

Bergþór, Karl og Sigmundur sitja allir enn á þingi fyrir Miðflokkinn.

Athvarfið

Tveir hvítir, ekki ríkir og illa tengdir karlar stofna samtök sem miða að því að mála karla sem hóp upp sem þolendur ofbeldis kvenna en ekki öfugt. Einn þeirra var rekin úr vinnu fyrir kvenfyrirlitningu og kærði brottreksturinn (og tapaði). Annar þeirra kærði barnsmóður sína fyrir ásakanir um heimilisofbeldi(og tapaði) og aðrar konur fyrir að tjá sig um málið (og vann).

Huginn Þór Grétarsson og Kristinn Sigurjónsson standa ásamt öðrum fyrir Samtökum um karlaathvarf og hlutu styrk frá Félagsmálaráðuneytinu í fyrra til að reka samtökin sín. Styrkveitingin gengur þvert á álit matsnefndar sem taldi þá félaga ekki réttu aðilana til að vinna gegn ofbeldi. Þó allt gott megi segja um að standa með þolendum ofbeldis af öllum kynjum virðist Samtökum um karlaathvarf mest umhugað um að afneita staðreyndum um ofbeldi karla gegn konum, frekar en að aðstoða þolendur og draga úr ofbeldi.

Félagsmálaráðherra leggur blessun sína yfir þess háttar afvegaleiðingu sem er beinlínis skaðleg baráttunni gegn öllu ofbeldi.

Ekki í Epstein skjölunum

Í umfjöllun um Epstein málið er freistandi að afmarka það og skilgreina frá okkur og afgreiða það sem svo að það afhjúpi ýmislegt um bandaríska menningu og láta þar við sitja. En kvenfyrirlitningin sem liggur til grundvallar fyrirfinnst hérlendis sem erlendis. Hún er útbreidd og viðhaldið af þeim sem völdin hafa sem leggja blessun sína yfir kvenfyrirlitninguna annað hvort með beinum aðgerðum eða með því að sitja aðgerðalaus hjá.

Höfundur er framkvæmdastýra Kvenréttindafélags Íslands.