Treystum við ríkisstjórninni fyrir náttúru Íslands? Guðmundur Hörður Guðmundsson skrifar 5. janúar 2026 18:01 Upp á síðkastið hefur orðræða umhverfisráðherra og forstjóra Landsvirkjunar verið á þá leið að almenningur sé upp til hópa mjög fylgjandi virkjanaframkvæmdum í landi sem er nú þegar eitt það allra raf- og iðnvæddasta í alþjóðlegum samanburði. Mig grunar þó að framkvæmdagleðin í náttúru Íslands sé ekki alveg eins vinsæl og þeir virðast hafa talið sér trú um, hvort sem litið er til einstakra framkvæmda eða þeirra heildaráforma sem orkufyrirtækin og ríkisstjórnin hafa boðað. Hér eru nokkur dæmi um það sem er í vinnslu og undirbúningi: -Ríkisstjórnin ætlar að færa Kjalölduveitu við Þjórsárver og Héraðsvötn í Skagafirði úr verndarflokki gegn niðurstöðu verkefnisstjórnar rammaáætlunar. -Ríkisstjórnin ætlar að færa Skrokköldu á miðju hálendinu og í jaðri Vatnajökulsþjóðgarðs úr biðflokki rammaáætlunar í virkjanaflokk. -Ríkisstjórnin ætlar ekki að setja Hamarsvirkjun í jaðri Lónsöræfa í verndarflokk eins og var niðurstaða rammaáætlunar. -Ríkisstjórnin færir vindorkuver í Garpsdal við Breiðafjörð í virkjanaflokk þó að niðurstaða sérfræðinga rammaáætlunar hafi verið að svæðið ætti að fara í vernd. -Landsvirkjun er að reisa Hvammsvirkjun með sérlögum ríkisstjórnarinnar vegna þess að dómstólar dæmdu hana ólöglega. -Ríkisstjórnin ætlar að færa Urriðafoss í neðri hluta Þjórsár í virkjanaflokk. -Landsvirkjun reisir nú vindorkuver við Búrfell. -Orkuveita Reykjavíkur er í áframhaldandi landnámi í kringum Hellisheiðarvirkjun vegna ofnýtingar jarðhitans við raforkuframleiðslu til álvers. Fyrirtækið er einnig að undirbúa vindmylluver á Mosfellsheiði. -Vesturverk hefur tilkynnt að framkvæmdir við Hvalárvirkjun séu að hefjast með tilheyrandi röskun á víðernum Ófeigsfjarðar á norðanverðum Vestfjörðum. -HS Orka borar nú innan friðlýsts útivistarsvæðis í Krýsuvík, m.a. til ósjálfbærrar raforkuframleiðslu. -Um fjörutíu vindorkuver eru nú í undirbúningi á landinu öllu. Hér eru ótalin öll baðlónin, hótelin og allar fiskeldiskvíarnar sem eru í byggingu eða eru áformuð í eða við hinar ýmsu náttúruperlur, t.d. Skaftafell, Hoffellslón og Mjóafjörð. Kannski að þetta öfgafulla landnám sem ríkisstjórnin hefur lagt blessun sína yfir kunni að valda því að hluta að stuðningur við hana hefur fallið úr 69% í 55% á fyrsta starfsárinu. Það hefur nefnilega sýnt sig í skoðanakönnunum í gegnum tíðina að yfirleitt eru fleiri fylgjandi vernd náttúrunnar en virkjanaframkvæmdum. Líklega er þessi hópur nú farinn að átta sig á að ríkisstjórninni er ekki treystandi fyrir náttúru Íslands. Höfundur er umhverfisfræðingur og áhugamaður um náttúruvernd. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Guðmundur Hörður Guðmundsson Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Umhverfismál Mest lesið Óásættanlegar hagsmunatengingar kjörinna fulltrúa Linda Jónsdóttir Skoðun Myglaður málflutningur Viðreisnar Regína Ásvaldsdóttir Skoðun 80% íbúða til fjárfesta — en kosningarnar snúast um bílastæði Yngvi Ómar Sigrúnarson Skoðun Það sem ekki má segja upphátt Ragnheiður Stephensen Skoðun Byggjum fyrir námsfólk Isabel Alejandra Diaz Skoðun Samfylkingin vill bæta starfsaðstæður í leikskólum Stein Olav Romslo,Anna Margrét Ólafsdóttir Skoðun „Ég dó á 44 ára afmælinu mínu“ Ingrid Kuhlman,Bjarni Jónsson Skoðun Enn eitt dæmið um skipulagsbrot borgarinnar Þórdís Rós Harðardóttir Skoðun Tómstundir mega ekki vera forréttindi á Seltjarnarnesi Kristín Edda Óskarsdóttir Skoðun Einkunnir og ábyrg umræða Jóhann Skagfjörð Magnússon Skoðun Skoðun Skoðun Skjá- og samfélagsmiðlanotkun barna í Kópavogi Björn Þór Rögnvaldsson skrifar Skoðun Flokkar milliliðanna eru dýrir á fóðrum Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun X við óbreytt ástand og sóun almannafjár Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Bílastæðadans Gunnar Sær Ragnarsson skrifar Skoðun Heimabyggð, vertu velkomin heim Valborg Ösp Á. Warén,Adam Ingi Guðlaugsson skrifar Skoðun Það þarf að vera gaman Aldís Ylfa Heimisdóttir skrifar Skoðun Gróðurhúsin í Hveragerði: Lifandi hluti sjálfsmyndar bæjarins Njörður Sigurðsson skrifar Skoðun Að eiga eða leigja? Hjalti Helgason skrifar Skoðun Sveltum fyrir 100 milljarða – ár eftir ár Björn Ólafsson skrifar Skoðun Þjöppun byggðar eða einbýlishús í úthverfi? Er enginn millivegur? Svenný Kristins skrifar Skoðun Fleiri með krabbamein eða minni streita? Auður Kjartansdóttir skrifar Skoðun ASI & BSRB spurðu: „Hvað hefur gerst í leikskólamálum á kjörtímabilinu?” Ólafur Grétar Gunnarsson,Helgi Viborg skrifar Skoðun Uppbygging sem skilar sér heim Helgi Karl Guðmundsson skrifar Skoðun Afreksíþróttafólkið heim í hérað Andri Már Óskarsson,Hulda Dóra Eysteinsdóttir skrifar Skoðun Dreifing byggðar ýtir fólki inn á áhættusvæði Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Sterkt atvinnulíf, sterkur Hafnarfjörður Helga Björg Loftsdóttir skrifar Skoðun Ertu eldklár í sumarbústaðnum? Ágúst Mogensen skrifar Skoðun Sykurneyzla minnkar - án sykurskatts Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Fötlunargleraugun upp! Ester Bíbí Ásgeirsdóttir, Inga Björk Margrétar Bjarnadóttir skrifar Skoðun Hvað kostar gott samfélag? Bragi Hinrik Magnússon skrifar Skoðun Hvernig Hveragerði varð fjölskylduvænna á fjórum árum Lárus Jónsson,Dagný Sif Sigurbjörnsdóttir,Jónas Guðnason skrifar Skoðun Tímabært að endurhugsa miðbæ Hafnarfjarðar Davíð A. Stefánsson skrifar Skoðun Krafan um að veikt og aldrað fólk flytji af landsbyggðinni Ásta Ólafsdóttir skrifar Skoðun Hverju ætla frambjóðendur í þínu sveitarfélagi að breyta til að tryggja uppbyggingu og viðhald nauðsynlegra innviða? Ingólfur Bender skrifar Skoðun 80% íbúða til fjárfesta — en kosningarnar snúast um bílastæði Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Okkar eigin Bjössaróló! Ingvar Örn Ákason skrifar Skoðun Þú hýri Hafnarfjörður Linda Hrönn Bakkmann Þórisdóttir skrifar Skoðun Óásættanlegar hagsmunatengingar kjörinna fulltrúa Linda Jónsdóttir skrifar Skoðun Enn eitt dæmið um skipulagsbrot borgarinnar Þórdís Rós Harðardóttir skrifar Skoðun Myglaður málflutningur Viðreisnar Regína Ásvaldsdóttir skrifar Sjá meira
Upp á síðkastið hefur orðræða umhverfisráðherra og forstjóra Landsvirkjunar verið á þá leið að almenningur sé upp til hópa mjög fylgjandi virkjanaframkvæmdum í landi sem er nú þegar eitt það allra raf- og iðnvæddasta í alþjóðlegum samanburði. Mig grunar þó að framkvæmdagleðin í náttúru Íslands sé ekki alveg eins vinsæl og þeir virðast hafa talið sér trú um, hvort sem litið er til einstakra framkvæmda eða þeirra heildaráforma sem orkufyrirtækin og ríkisstjórnin hafa boðað. Hér eru nokkur dæmi um það sem er í vinnslu og undirbúningi: -Ríkisstjórnin ætlar að færa Kjalölduveitu við Þjórsárver og Héraðsvötn í Skagafirði úr verndarflokki gegn niðurstöðu verkefnisstjórnar rammaáætlunar. -Ríkisstjórnin ætlar að færa Skrokköldu á miðju hálendinu og í jaðri Vatnajökulsþjóðgarðs úr biðflokki rammaáætlunar í virkjanaflokk. -Ríkisstjórnin ætlar ekki að setja Hamarsvirkjun í jaðri Lónsöræfa í verndarflokk eins og var niðurstaða rammaáætlunar. -Ríkisstjórnin færir vindorkuver í Garpsdal við Breiðafjörð í virkjanaflokk þó að niðurstaða sérfræðinga rammaáætlunar hafi verið að svæðið ætti að fara í vernd. -Landsvirkjun er að reisa Hvammsvirkjun með sérlögum ríkisstjórnarinnar vegna þess að dómstólar dæmdu hana ólöglega. -Ríkisstjórnin ætlar að færa Urriðafoss í neðri hluta Þjórsár í virkjanaflokk. -Landsvirkjun reisir nú vindorkuver við Búrfell. -Orkuveita Reykjavíkur er í áframhaldandi landnámi í kringum Hellisheiðarvirkjun vegna ofnýtingar jarðhitans við raforkuframleiðslu til álvers. Fyrirtækið er einnig að undirbúa vindmylluver á Mosfellsheiði. -Vesturverk hefur tilkynnt að framkvæmdir við Hvalárvirkjun séu að hefjast með tilheyrandi röskun á víðernum Ófeigsfjarðar á norðanverðum Vestfjörðum. -HS Orka borar nú innan friðlýsts útivistarsvæðis í Krýsuvík, m.a. til ósjálfbærrar raforkuframleiðslu. -Um fjörutíu vindorkuver eru nú í undirbúningi á landinu öllu. Hér eru ótalin öll baðlónin, hótelin og allar fiskeldiskvíarnar sem eru í byggingu eða eru áformuð í eða við hinar ýmsu náttúruperlur, t.d. Skaftafell, Hoffellslón og Mjóafjörð. Kannski að þetta öfgafulla landnám sem ríkisstjórnin hefur lagt blessun sína yfir kunni að valda því að hluta að stuðningur við hana hefur fallið úr 69% í 55% á fyrsta starfsárinu. Það hefur nefnilega sýnt sig í skoðanakönnunum í gegnum tíðina að yfirleitt eru fleiri fylgjandi vernd náttúrunnar en virkjanaframkvæmdum. Líklega er þessi hópur nú farinn að átta sig á að ríkisstjórninni er ekki treystandi fyrir náttúru Íslands. Höfundur er umhverfisfræðingur og áhugamaður um náttúruvernd.
Samfylkingin vill bæta starfsaðstæður í leikskólum Stein Olav Romslo,Anna Margrét Ólafsdóttir Skoðun
Skoðun ASI & BSRB spurðu: „Hvað hefur gerst í leikskólamálum á kjörtímabilinu?” Ólafur Grétar Gunnarsson,Helgi Viborg skrifar
Skoðun Hvernig Hveragerði varð fjölskylduvænna á fjórum árum Lárus Jónsson,Dagný Sif Sigurbjörnsdóttir,Jónas Guðnason skrifar
Skoðun Hverju ætla frambjóðendur í þínu sveitarfélagi að breyta til að tryggja uppbyggingu og viðhald nauðsynlegra innviða? Ingólfur Bender skrifar
Skoðun 80% íbúða til fjárfesta — en kosningarnar snúast um bílastæði Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar
Samfylkingin vill bæta starfsaðstæður í leikskólum Stein Olav Romslo,Anna Margrét Ólafsdóttir Skoðun