Er verið að svelta milli­stéttina til hlýðni?

Íslensk heimili upplifa þráláta atlögu að fjárhagslegu öryggi sínu. Seðlabankinn hefur barist vonlausri baráttu við verðbólguna með því að herða að hálsi skuldsettra fjölskyldna með vaxtatólum sínum. En á meðan heimilin blæða, stendur ríkisstjórnin hjá með hendur í vösum. Eða hvað? Er aðgerðarleysið kannski ekki klaufaskapur, heldur tannhjól í stærra pólitísku pókerspili?

Týnda sleggja ríkisfjármálanna

Það er alkunna að peningastefna Seðlabankans dugar skammt ef ríkisfjármálin vinna gegn henni. Seðlabankastjóri hefur margoft kallað eftir því að ríkið beiti „sleggjunni“ – það er að segja, sýni ráðdeild og dragi úr opinberri eyðslu til að kæla hagkerfið. En sleggjan er týnd. Ríkisútgjöldin halda áfram að þenjast út, báknið stækkar og hallareksturinn kyndir undir verðbólgubálinu.

Þegar ríkið neitar að draga saman seglin á meðan heimilin eru keyrð í þrot með ofurvöxtum, verðum við að spyrja: Hvers vegna?

Neyðin sem pólitískt tæki

Svarið gæti legið í þeirri pólitísku vegferð sem ákveðnir flokkar innan ríkisstjórnarinnar hafa boðað, leiðinni til Brussel.

Það er þekkt stefna að skapa eða viðhalda neyðarástandi til að knýja fram breytingar sem þjóðin myndi annars aldrei samþykkja. Með því að leyfa „krónuvandanum“ að grassera og láta verðbólguna éta upp kaupmáttinn, er verið að undirbúa jarðveginn. Markmiðið er að þreyta millistéttina á höfuðborgarsvæðinu og unga fólkið þar til það gefst upp. Þegar fólk er orðið örvæntingarfullt yfir greiðsluseðlum bankanna, verður auðveldara að selja því þá hugmynd að evran og ESB séu einu björgunarhringirnir.

Glópagull Brussel-sinna

Hér er verið að leika hættulegan leik með hagsmuni Íslands. Það á að „svartagallsrausa“ þjóðina til uppgjafar. Boðuð eru „evrópsk vaxtakjör“ eins og þau séu gull og grænir skógar sem bíði okkar við sjóndeildarhringinn. En verðið er dýrt. Til að fá þessa meintu líkn eigum við að fórna fullveldi yfir fiskimiðunum, svelta okkar eigin landbúnað og afhenda forræði yfir auðlindum okkar til miðstýringar í Brussel.

Það er verið að bjóða þjóðinni að skipta á ævilöngu sjálfstæði og auðlindum fyrir tímabundna lækkun á lánagreiðslum – lækkun sem ríkisstjórnin gæti sjálf knúið fram hér og nú með því einu að sýna ábyrgð í ríkisfjármálum.

Við krefjumst aðgerða, ekki uppgjafar

Við eigum ekki að láta hræða okkur til uppgjafar. Íslensk millistétt á ekki að vera gísl í pólitísku plotti sem miðar að því að innlima landið í stórríki Evrópu. Við eigum ekki við gjaldmiðilsvanda að stríða, heldur forystuvanda.

Ef ríkisstjórnin ætlar að endurheimta og viðhalda trausti, verður hún að finna „týndu sleggjuna“ og beita henni gegn verðbólgunni með raunverulegum niðurskurði í ríkisbákninu. Við krefjumst þess að íslensk heimili séu varin með ábyrgri stjórn efnahagsmála, en ekki notuð sem skiptimynt í Brussel-vegferð sem ekki var beðið um í síðustu kosningum.

Það er tími til kominn að ríkisstjórnin hætti svartagallsrausinu og byrji að vinna fyrir Ísland.

Höfundur lærði viðskipta- og sjávarútvegsfræði við Háskólann á Akureyri.