Gæti orðið bylting fyrir konur á breytingaskeiði Hallgerður Kolbrún E. Jónsdóttir skrifar 4. janúar 2026 16:16 Ákvörðun lyfjaeftirlits Bandaríkjanna um að fjarlægja svokallaða Black box-viðvörun af hormónalyfjum, sem notuð eru fyrir konur á breytingaskeiðinu, gæti haft áhrif út fyrir landssteinanna. Vísir/Getty Lyfjaeftirlit Bandaríkjanna felldi nýlega úr gildi viðvaranir við hormónameðferð fyrir konur á breytingaskeiði. Hjúkrunarfræðingur sem sérhæfir sig í kvenheilsu segir þetta tímamót og vonar að leiðbeiningum hér á Íslandi verði breytt. Rúmir tveir áratugir eru síðan bandaríska lyfjaeftirlitið gaf út svokallaða black box viðvörun við hormónameðferðinni HRT fyrir konur á breytingarskeiði. Það var gert í kjölfar þess að niðurstöður stórrar rannsóknar um hormónameðferð kvenna voru birtar, sem gáfu til kynna að hormónameðferð sem þessi gæti aukið líkur á brjóstakrabbameini, hjartaáfalli, heilablóðfalli og blóðtappa. Í nóvember síðastliðnum tilkynnti bandaríska lyfjaeftirlitið að ferli væri hafið við að fjarlægja viðvaranirnar við meðferðinni vegna nýrra upplýsinga. „Niðurstaða þeirra er sú að þessar viðvaranir endurspegli ekki lengur bestu nútímavísindi og því eigi fylgiseðlar að vera uppfærðir,“ segir Guðrún Björk Þorsteinsdóttir, hjúkrunarfræðingur hjá Gynamedica, sem sérhæfir sig í kvenheilsu. Hún fjallaði nýverið um málið á heimasíðu Gynamedica. Hræddar við að fara á hormóna Nýjar rannsóknir sýni að ákveðnar tegundir hormónameðferðar sem eru einstaklingsmiðaðar geti dregið verulega úr einkennum breytingarskeiðs hjá stórum hópi kvenna, bætt lífsgæði og jafnvel haft áhrif á heilsu þeirra til lengri tíma. „Það eru sirka áttatíu prósent kvenna og jafnvel meira en það sem finna fyrir einhverjum einkennum út af breytingarskeiði,“ segir Guðrún. „Ég finn það í mínu starfi að margar konur eru hræddar við að fara á hormóna en samt eru þær kannski með mikil einkenni. Kannski svefnleysi til langs tíma, verki, kvíða, þetta geta verið svo mörg og margvísleg einkenni sem geta fylgt þessu breytingaskeiði.“ Hún vonar að þessar fregnir frá Bandaríkjunum veki konur til umhugsunar um möguleika þeirra og verði Lyfjastofnun hvatning til að endurskoða viðvaranir við hormónameðferð vegna breytingaskeiðs. „Miðað við þetta ætti allavega að uppfæra fylgiseðla lyfjanna,“ segir Guðrún. Heilbrigðismál Kvenheilsa Lyf Mest lesið Söknuðu nærgætni og umhyggju eftir háska á Ibiza Innlent „Ég er bara ótrúlega leiður yfir þessu“ Innlent „Vitum ekki hundrað prósent hvað er í þessu“ Innlent Gerðu stutt hlé á sprengingunum en séu enn á áætlun og verði búin í lok október Innlent Á spítala eftir misheppnaða aftöku Erlent Valgerður réttir fram sáttahönd Innlent Tilkynnt um ölvaðan flugmann Innlent Flutningabíll valt á Þverárfjallsvegi sem er lokaður Innlent Eldgos áfram líklegasta sviðsmyndin en óljóst hvenær það yrði Innlent Nú er hægt að taka Strætó alla leið að flugstöðinni Innlent Fleiri fréttir „Vitum ekki hundrað prósent hvað er í þessu“ Flutningabíll valt á Þverárfjallsvegi sem er lokaður Lægðin grynnist í dag en von á annarri Bíl ekið á ljósastaur Söknuðu nærgætni og umhyggju eftir háska á Ibiza „Ég er bara ótrúlega leiður yfir þessu“ Gerðu stutt hlé á sprengingunum en séu enn á áætlun og verði búin í lok október Eldgos áfram líklegasta sviðsmyndin en óljóst hvenær það yrði ESA geti ekki beðið endalaust Valgerður réttir fram sáttahönd Vill að Daði vísi til þess sem hún á að hafa sagt Tilkynnt um ölvaðan flugmann Brunavörnum hafi verið verulega áfátt Konan sem lögreglan lýsti eftir er fundin Nú er hægt að taka Strætó alla leið að flugstöðinni Öllum heilbrigðisfulltrúum landsins sagt upp Gera alvarlegar athugasemdir við málflutning Daða Skoðar uppfærslu í 36 sæta rafflugvél Neysla geðrofs-, tauga- og ofnæmislyfja stóraukist Dæmdur fyrir manndráp af gáleysi við Vík Innan við helmingur karla vill refsingar fyrir vændiskaup Árásin rannsökuð sem tilraun til manndráps Bein útsending: Hvernig birtast menntarannsóknir í opinberri umræðu? „Einn aðili sem hefur til þessa skilað auðu“ Telur ESA falla frá málsókn ef Alþingi samþykkir frumvarpið Starfsmaður Landsnets fluttur erlendis á sjúkrahús Tvöfalda makrílráðgjöf Ragnar Þór vissi ekkert og meirihluti karla vill ekki refsa fyrir vændiskaup Aðstandendum sýnd mynd af líkinu fyrir slysni Umræðan verið erfið fyrir eiginkonuna Sjá meira
Rúmir tveir áratugir eru síðan bandaríska lyfjaeftirlitið gaf út svokallaða black box viðvörun við hormónameðferðinni HRT fyrir konur á breytingarskeiði. Það var gert í kjölfar þess að niðurstöður stórrar rannsóknar um hormónameðferð kvenna voru birtar, sem gáfu til kynna að hormónameðferð sem þessi gæti aukið líkur á brjóstakrabbameini, hjartaáfalli, heilablóðfalli og blóðtappa. Í nóvember síðastliðnum tilkynnti bandaríska lyfjaeftirlitið að ferli væri hafið við að fjarlægja viðvaranirnar við meðferðinni vegna nýrra upplýsinga. „Niðurstaða þeirra er sú að þessar viðvaranir endurspegli ekki lengur bestu nútímavísindi og því eigi fylgiseðlar að vera uppfærðir,“ segir Guðrún Björk Þorsteinsdóttir, hjúkrunarfræðingur hjá Gynamedica, sem sérhæfir sig í kvenheilsu. Hún fjallaði nýverið um málið á heimasíðu Gynamedica. Hræddar við að fara á hormóna Nýjar rannsóknir sýni að ákveðnar tegundir hormónameðferðar sem eru einstaklingsmiðaðar geti dregið verulega úr einkennum breytingarskeiðs hjá stórum hópi kvenna, bætt lífsgæði og jafnvel haft áhrif á heilsu þeirra til lengri tíma. „Það eru sirka áttatíu prósent kvenna og jafnvel meira en það sem finna fyrir einhverjum einkennum út af breytingarskeiði,“ segir Guðrún. „Ég finn það í mínu starfi að margar konur eru hræddar við að fara á hormóna en samt eru þær kannski með mikil einkenni. Kannski svefnleysi til langs tíma, verki, kvíða, þetta geta verið svo mörg og margvísleg einkenni sem geta fylgt þessu breytingaskeiði.“ Hún vonar að þessar fregnir frá Bandaríkjunum veki konur til umhugsunar um möguleika þeirra og verði Lyfjastofnun hvatning til að endurskoða viðvaranir við hormónameðferð vegna breytingaskeiðs. „Miðað við þetta ætti allavega að uppfæra fylgiseðla lyfjanna,“ segir Guðrún.
Heilbrigðismál Kvenheilsa Lyf Mest lesið Söknuðu nærgætni og umhyggju eftir háska á Ibiza Innlent „Ég er bara ótrúlega leiður yfir þessu“ Innlent „Vitum ekki hundrað prósent hvað er í þessu“ Innlent Gerðu stutt hlé á sprengingunum en séu enn á áætlun og verði búin í lok október Innlent Á spítala eftir misheppnaða aftöku Erlent Valgerður réttir fram sáttahönd Innlent Tilkynnt um ölvaðan flugmann Innlent Flutningabíll valt á Þverárfjallsvegi sem er lokaður Innlent Eldgos áfram líklegasta sviðsmyndin en óljóst hvenær það yrði Innlent Nú er hægt að taka Strætó alla leið að flugstöðinni Innlent Fleiri fréttir „Vitum ekki hundrað prósent hvað er í þessu“ Flutningabíll valt á Þverárfjallsvegi sem er lokaður Lægðin grynnist í dag en von á annarri Bíl ekið á ljósastaur Söknuðu nærgætni og umhyggju eftir háska á Ibiza „Ég er bara ótrúlega leiður yfir þessu“ Gerðu stutt hlé á sprengingunum en séu enn á áætlun og verði búin í lok október Eldgos áfram líklegasta sviðsmyndin en óljóst hvenær það yrði ESA geti ekki beðið endalaust Valgerður réttir fram sáttahönd Vill að Daði vísi til þess sem hún á að hafa sagt Tilkynnt um ölvaðan flugmann Brunavörnum hafi verið verulega áfátt Konan sem lögreglan lýsti eftir er fundin Nú er hægt að taka Strætó alla leið að flugstöðinni Öllum heilbrigðisfulltrúum landsins sagt upp Gera alvarlegar athugasemdir við málflutning Daða Skoðar uppfærslu í 36 sæta rafflugvél Neysla geðrofs-, tauga- og ofnæmislyfja stóraukist Dæmdur fyrir manndráp af gáleysi við Vík Innan við helmingur karla vill refsingar fyrir vændiskaup Árásin rannsökuð sem tilraun til manndráps Bein útsending: Hvernig birtast menntarannsóknir í opinberri umræðu? „Einn aðili sem hefur til þessa skilað auðu“ Telur ESA falla frá málsókn ef Alþingi samþykkir frumvarpið Starfsmaður Landsnets fluttur erlendis á sjúkrahús Tvöfalda makrílráðgjöf Ragnar Þór vissi ekkert og meirihluti karla vill ekki refsa fyrir vændiskaup Aðstandendum sýnd mynd af líkinu fyrir slysni Umræðan verið erfið fyrir eiginkonuna Sjá meira