Frá sr. Friðriki til Eurovision: Sama woke-frásagnarvélin, sama niðurrifsverkefni gegn gyðing-kristnum rótum Vesturlanda Hilmar Kristinsson skrifar 12. desember 2025 18:01 Opna bréfið sem fletti ofan af stærra máli „Komdu sæll, Bjarni,“ skrifar Lárus Loftsson í opnu bréfi á mbl.is beint til fyrrverandi prestsins og áhrifamannsins Bjarna Karlssonar. Vinsamleg byrjun, en innihaldið er sprengja. Lárus segir ekki bara: „Þú ert ósanngjarn gagnvart sr. Friðriki.“ Hann segir í raun: „Þú ert að afmynda fortíðina eftir hugmyndafræði nútímans.“ Mjúkt á yfirborðinu — en sprengja að innan. Bréfið er ekki bara vörn fyrir sr. Friðrik Friðriksson. Það er viðvörun: Að frásögn um fortíð okkar er að verða pólitískt hráefni. Lárus er í raun að segja: „Þú ert ekki að lýsa Friðriki — þú ert að endurskrifa hann.“ Og þar með hittir hann naglann á höfuðið: Við erum ekki að sjá sagnfræði. Við erum að sjá narrative warfare — frásagnastríð. Það sama gerist í kirkjunni, í fjölmiðlum, og nú þegar Ísland sniðgengur Eurovision vegna Ísraels. Þetta eru ekki aðskilin mál. Þetta er eitt og sama hugmyndafræðiverkefnið. Af hverju sr. Friðrik? Vegna þess að woke-frásögn ræðst ALDREI beint á hugmyndakerfið sem hún vill brjóta niður. Hún ræðst á táknin sem bera það uppi. Sr. Friðrik var: Kristinn leiðtogi, uppbyggjandi fyrirmynd, maður sem mótaði kynslóðir, þjónandi leiðtogamódel, og lifandi brú milli trúar og samfélags. Hann stendur fyrir gyðing-kristna siðferðishefð Vesturlanda. Ef þú vilt brjóta gömlu siðferðisstoðirnar, byrjarðu á þeim sem líkna upp þeirri arfleifð. Þetta er gömul taktík í sögunni: Byzans gerði þetta við hermits og saints. Sovét gerði þetta við presta, rabbía og kennara. Kínverska menningarbyltingin gerði þetta við kennimenn og eldri leiðtoga. Og nú birtist þetta á Íslandi í mildari mynd: „Endurmat“ sem þykist sagnfræði en er í raun frásagnapólitík. „Woke-frásagnakerfið“... þannig að ALLIR skilji Til að sjá mynstrið þurfum við að nota myndir sem tala til samtímans. Woke-frásögn vinnur eins og TikTok-filter: Hún breytir myndinni áður en þú horfir á hana. Ef staðreynd truflar filterinn → þá hverfur hún. Ef saga hjálpar filternum → hún er stækkuð upp. Ef persóna stendur í vegi → hún er endurmerkt, stimpluð. Þetta er líka eins og Marvel „retcon“: Gamall karakter fær nýja túlkun, nýjan bakgrunn, nýjan persónuleika… ekki vegna þess sem gerðist, heldur vegna þess sem frásögnin þarf á að halda. Og woke-ið líkir fullkomlega eftir stjórnun sögunnar hjá Stalín: Hann fjarlægði menn af myndum sem urðu óþægilegir fyrir frásögnina. Ekki vegna staðreynda — heldur vegna narratífs. Orwell 1984 segir þetta beint: „Who controls the past controls the future.“ Aðferðin er alltaf eins: Strika út upphafið → skrifa nýtt miðbik → búa til rétta niðurstöðu. Eurovision-sniðgangan – sama aðferð, annað svið Nú horfum við á Eurovision-málið með sömu gleraugum… og allt smellur saman. Sleppa upphafinu (7. október) Það er ótrúlegt að sjá hvernig íslensk umræða um Gasa fór í fáránlegan farveg: „Ég nenni ekki 7. október.“ „Þetta er flókið.“ „Við skulum bara tala um afleiðingarnar.“ Þetta er náttúrulegt í woke-frásögninni: Ef orsökin ruggar niðurstöðunni → sleppa orsökinni. Því ef 7. október er nefndur, þá fellur „Ísrael sem óbreytt illmenni“ frásögnin, fellur „Eurovision sem whitewashing“ frásögnin, fellur Guardian-greinin (sem sleppir 7. okt nákvæmlega af þessari ástæðu). Sleppa Hamas – stækka Ísrael Guardian-greinin: Sleppir Amnesty-skýrslunni sem kallar 7. okt glæp gegn mannkyni, sleppir gíslatökum, sleppir nauðgunum, sleppir pyntingum, og setur Ísrael sem eina aktífa illmenniðí frásögninni. Þetta er ekki fréttagreining. Þetta er pólitískt frásagnavopn. Nota Eurovision sem skálkaskjól „Við getum ekki verið með í gleðikeppni á meðan…“ Þetta er sama notkun og þegar einstaklingar eru „cancel-aðir“ fyrir að vera óþægilega tengdir einhverri frásögn. Ekki vegna allra staðreynda — heldur vegna tilfinningalegrar rammasetningar. Sniðgangan er ekki siðferðileg aðgerð — hún er frásagnastjórn Ef Eurovision er svo pólitískt að Ísrael má ekki vera með, þá hefði það einnig átt við um: Aserbaídsjan, Tyrkland, Úkraínustríðið árið 2014, Armeníu, eða bara allar þjóðir sem hafa lent í deilum. En það var aldrei notað þannig. Af hverju? Því woke-narratífið þarf aðeins EITT illmenni: Ísrael. Stóra ljósið: Gyðing–kristin gildi eru rót Vesturlanda. Gyðing–kristin gildi koma úr Biblíunni. Biblían kemur frá Ísrael. Ef þú vilt brjóta niður Vesturlönd þá byrjar maður á rótinni. Þess vegna… þarf kristin arfleifð að líta út eins og kúgun, sr. Friðrik þarf að verða vandamál, Ísrael þarf að verða illmenni, og Eurovision þarf að verða „whitewashing of war“. Þetta er ekki tilviljun. Þetta er samhangandi hugmyndafræðiverkefni sem birtist mismunandi eftir vettvangi en með sama mynstur. Hvað woke-frásögnin vill er ekki endilega illt — en hún er hættuleg Woke vill: Félagslegt réttlæti, samúð, sanngirni. Allt gott… En aðferðin: Sleppa staðreyndum, stjórna frásögn, mála rót Vesturlanda sem vandamál, og endurskrifa fortíð eftir pólitískri þörf… er hættuleg vegna þess að hún leitar ekki sannleika heldur valds yfir sögunni. Og þjóð sem missir söguna sína, missir sjálfa sig. Lokaorð Að ráðast á sr. Friðrik og að draga Ísland úr Eurovision eru ekki tvö mál. Þetta eru tvær bylgjur af sömu hugmyndafræðilegu árásinni: woke-frásögn sem vill skera upp rætur Íslands… rætur sem eru gyðing-kristnar, rætur sem komu frá Ísrael, rætur sem halda Vesturlöndum saman. Þess vegna þurfti fyrsta skrefið að vera: „Ég nenni ekki að ræða 7. október.“ Því sá dagur eyðileggur frásögnina. En ekki sannleikann. Woke narratífið er basically að reyna að “retcon-a” Ísland. Þú getur “cancelað” eða slaufað Eurovision og þú getur reynt að “cancela” sr. Friðrik… en þú getur ekki “cancelað” sannleikann. Höfundur er guðfræðingur. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Halldór 21.03.2026 Halldór Reykjavík er Eiður Smári árið 1998 Bjarni Guðjónsson Skoðun Lærum af sögunni: Segjum NEI við ESB! Jón Gerald Sullenberger Skoðun Litlir karlar sem leiðist lýðræði Björg Eva Erlendsdóttir Skoðun Kveikjum neistann í Lindaskóla Margrét Ármann,Nanna Þóra Jónsdóttir Skoðun Ósvífni meirihluta sveitastjórnar Skeiða- og Gnúpverjahrepps Hrafnhildur Ágústsdóttir,Oddur Guðni Bjarnason Skoðun Er fangelsismálastofnun með dómsvald? Tómas Ingvason Skoðun Fátækt – í boði stjórnvalda með samþykki verkalýðsforustu Vilhelm Jónsson Skoðun Góð áminning um sanngirni Helga Rósa Másdóttir,Magnús Þór Jónsson,Sonja Ýr Þorbergsdóttir Skoðun Fjarlækningar spara nú þegar fjármuni – og tíma Ragna Hlín Þorleifsdóttir,Jenna Huld Eysteinsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Lærum af sögunni: Segjum NEI við ESB! Jón Gerald Sullenberger skrifar Skoðun Er fangelsismálastofnun með dómsvald? Tómas Ingvason skrifar Skoðun Litlir karlar sem leiðist lýðræði Björg Eva Erlendsdóttir skrifar Skoðun Ósýnilega skeiðið á vinnumarkaði Ingibjörg Magnúsdóttir skrifar Skoðun Fátækt – í boði stjórnvalda með samþykki verkalýðsforustu Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Vantraustið og hinn venjulegi Íslendingur – hverjum á ég að trúa? Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Góð áminning um sanngirni Helga Rósa Másdóttir,Magnús Þór Jónsson,Sonja Ýr Þorbergsdóttir skrifar Skoðun Lausnir vegna lélegra loftgæða í Reykjavík Einar Sveinbjörn Guðmundsson skrifar Skoðun Reykjavík er Eiður Smári árið 1998 Bjarni Guðjónsson skrifar Skoðun Kveikjum neistann í Lindaskóla Margrét Ármann,Nanna Þóra Jónsdóttir skrifar Skoðun Fjarlækningar spara nú þegar fjármuni – og tíma Ragna Hlín Þorleifsdóttir,Jenna Huld Eysteinsdóttir skrifar Skoðun Byrjum á byrjuninni – Framboð, ekki bara fjármögnun Hilmar Halldórsson skrifar Skoðun Enn ein hringekja vegatollaumræðu Runólfur Ólafsson skrifar Skoðun Hlaðborð gæluverkefna Helgi Áss Grétarsson skrifar Skoðun Vanfjármögnun leikskólanna er ekki valkostur James Robb skrifar Skoðun Ósvífni meirihluta sveitastjórnar Skeiða- og Gnúpverjahrepps Hrafnhildur Ágústsdóttir,Oddur Guðni Bjarnason skrifar Skoðun Hundseðlið sem heldur Íslandi niðri Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Jysk, veikindaréttur opinberra starfsmanna, Emmsjé Gauti og forréttindablinda Rakel Linda Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Nálaraugað rammaáætlun og markaðsskrifstofa frá 1997 Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar Skoðun Vinnum að hag sjúklinga – og förum rétt með staðreyndir Aðalsteinn Arnarson,Kristján Jón Jónatansson skrifar Skoðun Afsláttur fyrir erlenda glæpamenn Anton Sveinn McKee skrifar Skoðun Góð áminning um sjálfsögð réttindi Helga Rósa Másdóttir,Magnús Þór Jónsson,Sonja Ýr Þorbergsdóttir skrifar Skoðun Launin mín eru ekki vandamálið. Hættu að kenna fátækum um mistök þín Ian McDonald skrifar Skoðun Öfugir hvatar hlutdeildarlána Sindri Pálmason skrifar Skoðun Hamingjan er ekki tilviljun, hún er afleiðing Elliði Vignisson skrifar Skoðun Er háskólamenntun trygging fyrir húsnæðisöryggi? Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Afsal fullveldis – eða ekki. Er það einhver spurning? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Framkvæmdir auka losun en aðeins tímabundið Ívar Kristinn Jasonarson skrifar Skoðun Heilbrigðisráðherra eflir endó-meðferð Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun „Verður Guggan áfram gul?“ – hvað ætlar ráðherra að gera við Stykkishólm? Rannveig Tenchi Ernudóttir skrifar Sjá meira
Opna bréfið sem fletti ofan af stærra máli „Komdu sæll, Bjarni,“ skrifar Lárus Loftsson í opnu bréfi á mbl.is beint til fyrrverandi prestsins og áhrifamannsins Bjarna Karlssonar. Vinsamleg byrjun, en innihaldið er sprengja. Lárus segir ekki bara: „Þú ert ósanngjarn gagnvart sr. Friðriki.“ Hann segir í raun: „Þú ert að afmynda fortíðina eftir hugmyndafræði nútímans.“ Mjúkt á yfirborðinu — en sprengja að innan. Bréfið er ekki bara vörn fyrir sr. Friðrik Friðriksson. Það er viðvörun: Að frásögn um fortíð okkar er að verða pólitískt hráefni. Lárus er í raun að segja: „Þú ert ekki að lýsa Friðriki — þú ert að endurskrifa hann.“ Og þar með hittir hann naglann á höfuðið: Við erum ekki að sjá sagnfræði. Við erum að sjá narrative warfare — frásagnastríð. Það sama gerist í kirkjunni, í fjölmiðlum, og nú þegar Ísland sniðgengur Eurovision vegna Ísraels. Þetta eru ekki aðskilin mál. Þetta er eitt og sama hugmyndafræðiverkefnið. Af hverju sr. Friðrik? Vegna þess að woke-frásögn ræðst ALDREI beint á hugmyndakerfið sem hún vill brjóta niður. Hún ræðst á táknin sem bera það uppi. Sr. Friðrik var: Kristinn leiðtogi, uppbyggjandi fyrirmynd, maður sem mótaði kynslóðir, þjónandi leiðtogamódel, og lifandi brú milli trúar og samfélags. Hann stendur fyrir gyðing-kristna siðferðishefð Vesturlanda. Ef þú vilt brjóta gömlu siðferðisstoðirnar, byrjarðu á þeim sem líkna upp þeirri arfleifð. Þetta er gömul taktík í sögunni: Byzans gerði þetta við hermits og saints. Sovét gerði þetta við presta, rabbía og kennara. Kínverska menningarbyltingin gerði þetta við kennimenn og eldri leiðtoga. Og nú birtist þetta á Íslandi í mildari mynd: „Endurmat“ sem þykist sagnfræði en er í raun frásagnapólitík. „Woke-frásagnakerfið“... þannig að ALLIR skilji Til að sjá mynstrið þurfum við að nota myndir sem tala til samtímans. Woke-frásögn vinnur eins og TikTok-filter: Hún breytir myndinni áður en þú horfir á hana. Ef staðreynd truflar filterinn → þá hverfur hún. Ef saga hjálpar filternum → hún er stækkuð upp. Ef persóna stendur í vegi → hún er endurmerkt, stimpluð. Þetta er líka eins og Marvel „retcon“: Gamall karakter fær nýja túlkun, nýjan bakgrunn, nýjan persónuleika… ekki vegna þess sem gerðist, heldur vegna þess sem frásögnin þarf á að halda. Og woke-ið líkir fullkomlega eftir stjórnun sögunnar hjá Stalín: Hann fjarlægði menn af myndum sem urðu óþægilegir fyrir frásögnina. Ekki vegna staðreynda — heldur vegna narratífs. Orwell 1984 segir þetta beint: „Who controls the past controls the future.“ Aðferðin er alltaf eins: Strika út upphafið → skrifa nýtt miðbik → búa til rétta niðurstöðu. Eurovision-sniðgangan – sama aðferð, annað svið Nú horfum við á Eurovision-málið með sömu gleraugum… og allt smellur saman. Sleppa upphafinu (7. október) Það er ótrúlegt að sjá hvernig íslensk umræða um Gasa fór í fáránlegan farveg: „Ég nenni ekki 7. október.“ „Þetta er flókið.“ „Við skulum bara tala um afleiðingarnar.“ Þetta er náttúrulegt í woke-frásögninni: Ef orsökin ruggar niðurstöðunni → sleppa orsökinni. Því ef 7. október er nefndur, þá fellur „Ísrael sem óbreytt illmenni“ frásögnin, fellur „Eurovision sem whitewashing“ frásögnin, fellur Guardian-greinin (sem sleppir 7. okt nákvæmlega af þessari ástæðu). Sleppa Hamas – stækka Ísrael Guardian-greinin: Sleppir Amnesty-skýrslunni sem kallar 7. okt glæp gegn mannkyni, sleppir gíslatökum, sleppir nauðgunum, sleppir pyntingum, og setur Ísrael sem eina aktífa illmenniðí frásögninni. Þetta er ekki fréttagreining. Þetta er pólitískt frásagnavopn. Nota Eurovision sem skálkaskjól „Við getum ekki verið með í gleðikeppni á meðan…“ Þetta er sama notkun og þegar einstaklingar eru „cancel-aðir“ fyrir að vera óþægilega tengdir einhverri frásögn. Ekki vegna allra staðreynda — heldur vegna tilfinningalegrar rammasetningar. Sniðgangan er ekki siðferðileg aðgerð — hún er frásagnastjórn Ef Eurovision er svo pólitískt að Ísrael má ekki vera með, þá hefði það einnig átt við um: Aserbaídsjan, Tyrkland, Úkraínustríðið árið 2014, Armeníu, eða bara allar þjóðir sem hafa lent í deilum. En það var aldrei notað þannig. Af hverju? Því woke-narratífið þarf aðeins EITT illmenni: Ísrael. Stóra ljósið: Gyðing–kristin gildi eru rót Vesturlanda. Gyðing–kristin gildi koma úr Biblíunni. Biblían kemur frá Ísrael. Ef þú vilt brjóta niður Vesturlönd þá byrjar maður á rótinni. Þess vegna… þarf kristin arfleifð að líta út eins og kúgun, sr. Friðrik þarf að verða vandamál, Ísrael þarf að verða illmenni, og Eurovision þarf að verða „whitewashing of war“. Þetta er ekki tilviljun. Þetta er samhangandi hugmyndafræðiverkefni sem birtist mismunandi eftir vettvangi en með sama mynstur. Hvað woke-frásögnin vill er ekki endilega illt — en hún er hættuleg Woke vill: Félagslegt réttlæti, samúð, sanngirni. Allt gott… En aðferðin: Sleppa staðreyndum, stjórna frásögn, mála rót Vesturlanda sem vandamál, og endurskrifa fortíð eftir pólitískri þörf… er hættuleg vegna þess að hún leitar ekki sannleika heldur valds yfir sögunni. Og þjóð sem missir söguna sína, missir sjálfa sig. Lokaorð Að ráðast á sr. Friðrik og að draga Ísland úr Eurovision eru ekki tvö mál. Þetta eru tvær bylgjur af sömu hugmyndafræðilegu árásinni: woke-frásögn sem vill skera upp rætur Íslands… rætur sem eru gyðing-kristnar, rætur sem komu frá Ísrael, rætur sem halda Vesturlöndum saman. Þess vegna þurfti fyrsta skrefið að vera: „Ég nenni ekki að ræða 7. október.“ Því sá dagur eyðileggur frásögnina. En ekki sannleikann. Woke narratífið er basically að reyna að “retcon-a” Ísland. Þú getur “cancelað” eða slaufað Eurovision og þú getur reynt að “cancela” sr. Friðrik… en þú getur ekki “cancelað” sannleikann. Höfundur er guðfræðingur.
Ósvífni meirihluta sveitastjórnar Skeiða- og Gnúpverjahrepps Hrafnhildur Ágústsdóttir,Oddur Guðni Bjarnason Skoðun
Fjarlækningar spara nú þegar fjármuni – og tíma Ragna Hlín Þorleifsdóttir,Jenna Huld Eysteinsdóttir Skoðun
Skoðun Vantraustið og hinn venjulegi Íslendingur – hverjum á ég að trúa? Sigurður Árni Reynisson skrifar
Skoðun Góð áminning um sanngirni Helga Rósa Másdóttir,Magnús Þór Jónsson,Sonja Ýr Þorbergsdóttir skrifar
Skoðun Fjarlækningar spara nú þegar fjármuni – og tíma Ragna Hlín Þorleifsdóttir,Jenna Huld Eysteinsdóttir skrifar
Skoðun Ósvífni meirihluta sveitastjórnar Skeiða- og Gnúpverjahrepps Hrafnhildur Ágústsdóttir,Oddur Guðni Bjarnason skrifar
Skoðun Jysk, veikindaréttur opinberra starfsmanna, Emmsjé Gauti og forréttindablinda Rakel Linda Kristjánsdóttir skrifar
Skoðun Nálaraugað rammaáætlun og markaðsskrifstofa frá 1997 Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar
Skoðun Vinnum að hag sjúklinga – og förum rétt með staðreyndir Aðalsteinn Arnarson,Kristján Jón Jónatansson skrifar
Skoðun Góð áminning um sjálfsögð réttindi Helga Rósa Másdóttir,Magnús Þór Jónsson,Sonja Ýr Þorbergsdóttir skrifar
Skoðun „Verður Guggan áfram gul?“ – hvað ætlar ráðherra að gera við Stykkishólm? Rannveig Tenchi Ernudóttir skrifar
Ósvífni meirihluta sveitastjórnar Skeiða- og Gnúpverjahrepps Hrafnhildur Ágústsdóttir,Oddur Guðni Bjarnason Skoðun
Fjarlækningar spara nú þegar fjármuni – og tíma Ragna Hlín Þorleifsdóttir,Jenna Huld Eysteinsdóttir Skoðun