Sam­bandið við Rúss­land og siðrof í Evrópu í for­gangi

Leiðtogarnir fjórir áttu fjarfund fyrir tveimur vikum síðan þar sem mögulegt friðargæslulið „bandalags hinna viljugu“ í Úkraínu var rætt sem ætlað er að tryggja öryggi Úkraínu þegar vopnahlé kemst á. Reuters og Guardian fjalla um málið.

Afdrikaríkir dagar

Drög að friðarsáttmála, sem lekið var á dögunum og samið var um í kyrrþey milli bandarískra og rússneskra embættismanna, hafa ekki fallið vel í kramið hvorki í Kænugarði né í öðrum höfuðborgum Evrópu. Getgátur eru jafnvel uppi um að texti þessa 28 punkta draga hafi verið vélþýddur af rússnesku. Úkraínumenn sögðu þessi drög samsvara uppgjöf.

Erindrekarnir bandarísku sem útbjuggu þessi drög ásamt rússneskum erindrekum, og freista nú að ná samningi við Úkraínumenn, eru þeir Steve Witkoff fasteignamógúll og golffélagi Trump og Jared Kushner tengdasonur hans. Þeir hafa nú í þrjá daga staðið í viðræðum við Rustem Úmerov og Andríj Hnatov, sem sitja í herforingjaráði Úkraínu, í Miami í Flórídaríki. Þess er vert að geta að Kushner, tengdasonur Trump, varð vellauðugur á aðkomu sinni að Abrahamsamningunum svokölluðu sem höfðu það að marki að koma sambandi Ísraels og hóps Arabaríkja í eðlilegt horf árið 2020.

Í kvöld sagðist Selenskí hafa átt „mjög innihaldsríkt og uppbyggilegt“ símtal við bandarísku sendimennina Witkoff og Kushner sem hann ræddi við í gegnum fjarfundarbúnað.

„Úkraína er staðráðin í að halda áfram að vinna heiðarlega með Bandaríkjamönnum að því að koma á raunverulegum friði. Við komum okkur saman um næstu skref viðræðnanna við Bandaríkin og fyrirkomulag þeirra,“ skrifaði Selenskí í færslu á samfélagsmiðlum.

Forgangsatriði að „kynda undir mótstöðu“ í Evrópu

Viðræðurnar eru haldnar í skugga nýrrar þjóðaröryggisáætlunar Bandaríkjastjórnar sem birt var í gær. Í henni er varpað ljósi á þá gjá sem myndast hefur á milli heimsmynda leiðtoga hvorra sín megin við Atlantshafið.

Líkt og fjallað var um í gær hefur innihald áætlunarinnar valdið miklum áhyggjum og hneykslan í Evrópu. Samkvæmt henni líta bandarísk stjórnvöld svo á að Evrópa standi frammi fyrir algjöru siðrofi vegna stríðs straums innflytjenda. Í það stefni að Evrópa verði ekki lengur áreiðanlegir bandamenn vegna þess að bráðum verði íbúar Evrópu að minnihluta í eigin löndum. 

Ekkert er vikið að lýðræðislegum gildum, mannréttindum eða virðingu fyrir lögum og reglum í kafla áætlunarinnar um hvað Bandaríkjastjórn vilji í og frá heimsbyggðinni. Þess í stað segir í áætlunin að markmiðið sé að vesturhvel jarðar verði nógu stöðugt og vel stjórnað til þess að koma í veg fyrir fjöldaflutninga fólks til Bandaríkjanna.

Einnig er „stöðugu“ sambandi við Rússland forgangsraðað og beinlínis sagt að ríkisstjórnir Evrópu hafi að svo miklu leyti grafið undan lýðræði og tjáningarfrelsi í álfunni að raddir „hins mikla meirihluta“ sem vilji gefa Úkraínu upp á bátinn og þannig ná skjótum friði. Í áætluninni er það berum orðum sagt að það sé forgangsatriði í utanríkisstefnu Bandaríkjanna að „kynda undir andstöðu“ við þá stefnu sem Evrópuþjóðir eru á.