Deila Nóbelnum fyrir að varpa ljósi á tengsl ný­sköpunar og hag­vaxtar

Joel Mokyr, bandarísk-ísraelskur hagfræðingur frá Northwestern-háskóla í Illinois í Bandaríkjunum, fær verðlaunin fyrir að hafa „bent á nauðsynleg skilyrði fyrir samfelldum hagvexti með tæknilegum framförum“, að því er segir í rökstuðningi sænsku vísindaakademíunnar.

Þá fá Frakkinn Philippe Aghion og Kanadamaðurinn Peter Howitt verðlaunin sameiginlega fyrir kenningu sína um „viðvarandi vöxt með skapandi eyðileggingu“.

Nefndin segir í rökstuðningi sínum að síðustu tvær aldirnar séu fyrsta skiptið í sögunni sem mannkynið hafi upplifað samfelldan hagvöxt. Hann hafi lyft gríðarlegum fjölda fólks úr fátækt og lagt grundvöllinn að hagsæld. Verðlaunahafarnir í ár hafi með rannsóknum sínum útskýrt hvernig nýsköpun sé drefkrafturinn að frekari framförum.

Mokyr er sagður hafa notað sagnfræðilegar heimildir til þess að sýna hvernig stöðugur hagvöxtur varð að veruleika. Hann hafi meðal annars sýnt frá á nauðsyn vísindalegrar þekkingar fyrir áframhaldandi nýsköpun og mikilvægi þess að samfélagið væri opið fyrir nýjum hugmyndum og breytingum.

Aghion og Howitt hafi skoðað gangverk hagvaxtarins, meðal annars með tölfræðilíkani um það sem þeir kölluðu skapandi eyðileggingu árið 1992. Sú hugmynd gengur út á að nýsköpun fylgi einnig eyðilegging þegar nýjar og betri vörur koma á markað og fyrirtæki sem selja eldri vörur verða undir.

Verðlaunahafarnir hafi hver á sinn hátt sýnt hvernig skapandi eyðilegging skapi átök sem halda þurfi í skefjum á uppbyggilegan hátt. Að öðrum kosti geti fyrirtæki og hagsmunaaðilar sem telja hag sínum ógnað stöðvað nýsköpun.

Fréttin hefur verið uppfærð.