Sjónlýsing í fyrsta sinn Samúel Karl Ólason skrifar 9. október 2025 11:00 Myndin fjallar um Dagbjörtu Andrésdóttur, sem fæðist með heilatengda sjónskerðingu. Heimildarmyndin Fyrir allra augum, sem fjallar um Dagbjörtu Andrésdóttur, verður sýnd í dag á alþjóðlegum sjónverndardegi. Sýningin á Rúv markar tímamót, þar sem þetta verður í fyrsta sinn sem Ríkisútvarpið sýnir efni með sjónlýsingu sem hjálpar blindum og sjónskertum að njóta myndarinnar. Dagbjört fæddist með heilatengda sjónskerðingu, eða CVI, en það vísar til skemmda á þeim hlutum heilans sem vinna úr þeim upplýsingum sem berast milli augna og heilans. Því hafa skemmdirnar mikil áhrif á það hvernig fólk skynjar og túlkar umhverfi sitt. Í nýlegu viðtali við Vísi sagði Dagbjört frá því hvernig hún hefði farið í gegnum lífið með einungis fjögurra prósenta sjón, án þess að eftir því hefði verið tekið. Hún hefur engu að síður tekist á við sjúkdóminn af mikilli þrautseigju og náð að afreka ótrúlegustu hluti þrátt fyrir ýmsar hindranir. Þegar hún var barn benti ýmislegt til þess að það væri ekki allt með felldu; hún var seinna meir greind með röskun á einhverfurófi og með CP hreyfihömlun, auk þess sem hún var greind með sjóntaugarýrnun, sjónskekkju og reikniblindu. Hún var ekki greind með CVI, af því hún þótti ekki með týpísk einkenni. Flest hennar einkenni voru tengd við hreyfihömlunina og átti hún erfitt uppdráttar í grunnskóla. „Ég var rosalega góð í öllum lesfögum, ég þurfti ekkert að hafa fyrir þeim, en þegar kom að stærðfræði og rökgreinum þá var ég bara alveg úti á túni. Það er vegna þess að heilastöðin hjá mér sem sér um bókstafi, hún er ekki sködduð. Heilastöðin sem sér um tölur er hins vegar ónýt,“ sagði Dagbjört. Myndin um Dagbjörtu er enn sem komið er eina heimildarmyndin í heiminum um CVI, samkvæmt tilkynningu frá Blindrafélaginu. Þykir það nokkuð merkilegt þar sem allt að einn af hverjum þrjátíu sé með heilatengda sjónskerðingu. Flestir viti ekki af því. Samhliða sýningunni á Rúv verður sjónlýsingin sýnd á Rúv2 og verður hún sýnd klukkan níu í kvöld. Sjá má stiklu í spilaranum hér að neðan. Bíó og sjónvarp Mest lesið Stjörnulífið: Hilmir Snær og Vala Kristín kósí í Laugum Lífið Minnast Davíðs: Hugrakkur, hnyttinn og stór í sniðum Lífið Rosalía og Björk slógu í gegn á Brit-hátíðinni Lífið Salka Sól látin fara Lífið Var rænd af barnahópi á Filippseyjum Lífið Jóhanna Vigdís greindist með MS Lífið „Kalli“ setti Höllu í óþægilega stöðu með óvæntri gjöf Lífið Fór alla leið inn í hausinn á konu sem treystir ekki eigin skynjun Lífið Segir nei takk við jakkafatapésana Tíska og hönnun Trúður handtekinn á Keflavíkurflugvelli vegna meintrar sprengju Lífið Fleiri fréttir Minnast Davíðs: Hugrakkur, hnyttinn og stór í sniðum Rosalía og Björk slógu í gegn á Brit-hátíðinni Fór alla leið inn í hausinn á konu sem treystir ekki eigin skynjun Stjörnulífið: Hilmir Snær og Vala Kristín kósí í Laugum Salka Sól látin fara „Hvernig er hægt að deyja áður en maður fæðist?“ Var rænd af barnahópi á Filippseyjum Vinslit, ofbeldi, líkamssmánun og niðurlæging í ANTM Krakkatía vikunnar: Api, fjall og Barbie Jóhanna Vigdís greindist með MS „Kalli“ setti Höllu í óþægilega stöðu með óvæntri gjöf Fréttatía vikunnar: Harmleikur, þorrablót og körfubolti „Sannkölluð rokk og ról goðsögn“ fallin frá „Valsreiturinn... í Pyongyang“ Trúður handtekinn á Keflavíkurflugvelli vegna meintrar sprengju „Það veit enginn af þessu, ég er að opna mig núna“ Subterranean kemur saman í fyrsta sinn í áratugi Jólakortið barst fimm árum of seint Missti tökin og hengdur á loft í beinni Mun aldrei flytja aftur heim Fimm sparnaðarráð fasteignasala: „Líklega besta tímakaup fólks“ Segir Glover hafa blekkt sig, kyrkt og kastað út Á batavegi fimmtán svæfingum og sex aðgerðum síðar 10cc spilar á Íslandi í sumar Kosning hafin fyrir Hlustendaverðlaunin „Ég var að fatta að þú ert edrú“ Klósettferðin sem getur bjargað þér frá því að brenna út í vinnunni Gengst við framhjáhaldi með tveimur rússneskum konum Ástin sögð kviknuð hjá sáttasemjurum Dóttir Short fannst látin Sjá meira
Dagbjört fæddist með heilatengda sjónskerðingu, eða CVI, en það vísar til skemmda á þeim hlutum heilans sem vinna úr þeim upplýsingum sem berast milli augna og heilans. Því hafa skemmdirnar mikil áhrif á það hvernig fólk skynjar og túlkar umhverfi sitt. Í nýlegu viðtali við Vísi sagði Dagbjört frá því hvernig hún hefði farið í gegnum lífið með einungis fjögurra prósenta sjón, án þess að eftir því hefði verið tekið. Hún hefur engu að síður tekist á við sjúkdóminn af mikilli þrautseigju og náð að afreka ótrúlegustu hluti þrátt fyrir ýmsar hindranir. Þegar hún var barn benti ýmislegt til þess að það væri ekki allt með felldu; hún var seinna meir greind með röskun á einhverfurófi og með CP hreyfihömlun, auk þess sem hún var greind með sjóntaugarýrnun, sjónskekkju og reikniblindu. Hún var ekki greind með CVI, af því hún þótti ekki með týpísk einkenni. Flest hennar einkenni voru tengd við hreyfihömlunina og átti hún erfitt uppdráttar í grunnskóla. „Ég var rosalega góð í öllum lesfögum, ég þurfti ekkert að hafa fyrir þeim, en þegar kom að stærðfræði og rökgreinum þá var ég bara alveg úti á túni. Það er vegna þess að heilastöðin hjá mér sem sér um bókstafi, hún er ekki sködduð. Heilastöðin sem sér um tölur er hins vegar ónýt,“ sagði Dagbjört. Myndin um Dagbjörtu er enn sem komið er eina heimildarmyndin í heiminum um CVI, samkvæmt tilkynningu frá Blindrafélaginu. Þykir það nokkuð merkilegt þar sem allt að einn af hverjum þrjátíu sé með heilatengda sjónskerðingu. Flestir viti ekki af því. Samhliða sýningunni á Rúv verður sjónlýsingin sýnd á Rúv2 og verður hún sýnd klukkan níu í kvöld. Sjá má stiklu í spilaranum hér að neðan.
Bíó og sjónvarp Mest lesið Stjörnulífið: Hilmir Snær og Vala Kristín kósí í Laugum Lífið Minnast Davíðs: Hugrakkur, hnyttinn og stór í sniðum Lífið Rosalía og Björk slógu í gegn á Brit-hátíðinni Lífið Salka Sól látin fara Lífið Var rænd af barnahópi á Filippseyjum Lífið Jóhanna Vigdís greindist með MS Lífið „Kalli“ setti Höllu í óþægilega stöðu með óvæntri gjöf Lífið Fór alla leið inn í hausinn á konu sem treystir ekki eigin skynjun Lífið Segir nei takk við jakkafatapésana Tíska og hönnun Trúður handtekinn á Keflavíkurflugvelli vegna meintrar sprengju Lífið Fleiri fréttir Minnast Davíðs: Hugrakkur, hnyttinn og stór í sniðum Rosalía og Björk slógu í gegn á Brit-hátíðinni Fór alla leið inn í hausinn á konu sem treystir ekki eigin skynjun Stjörnulífið: Hilmir Snær og Vala Kristín kósí í Laugum Salka Sól látin fara „Hvernig er hægt að deyja áður en maður fæðist?“ Var rænd af barnahópi á Filippseyjum Vinslit, ofbeldi, líkamssmánun og niðurlæging í ANTM Krakkatía vikunnar: Api, fjall og Barbie Jóhanna Vigdís greindist með MS „Kalli“ setti Höllu í óþægilega stöðu með óvæntri gjöf Fréttatía vikunnar: Harmleikur, þorrablót og körfubolti „Sannkölluð rokk og ról goðsögn“ fallin frá „Valsreiturinn... í Pyongyang“ Trúður handtekinn á Keflavíkurflugvelli vegna meintrar sprengju „Það veit enginn af þessu, ég er að opna mig núna“ Subterranean kemur saman í fyrsta sinn í áratugi Jólakortið barst fimm árum of seint Missti tökin og hengdur á loft í beinni Mun aldrei flytja aftur heim Fimm sparnaðarráð fasteignasala: „Líklega besta tímakaup fólks“ Segir Glover hafa blekkt sig, kyrkt og kastað út Á batavegi fimmtán svæfingum og sex aðgerðum síðar 10cc spilar á Íslandi í sumar Kosning hafin fyrir Hlustendaverðlaunin „Ég var að fatta að þú ert edrú“ Klósettferðin sem getur bjargað þér frá því að brenna út í vinnunni Gengst við framhjáhaldi með tveimur rússneskum konum Ástin sögð kviknuð hjá sáttasemjurum Dóttir Short fannst látin Sjá meira