Hvernig spyr ég gervigreind til að fá besta svarið? Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar 21. júlí 2025 21:59 Ertu búin(n) að prófa gervigreindina en fékkst ekki alveg þau svör sem þú bjóst við? Margir hafa kynnst ChatGPT, Gemini eða öðrum snjöllum gervigreindum, en lenda í því að fá loðin eða ónákvæm svör. En hvað ef ég segði þér að vandamálið liggur mögulega í því hvernig þú spyrð? Lykillinn er að vita hvernig maður talar við gervigreind og notar svokallað „prompt“, einfalda beiðni eða fyrirmæli, sem skilar þér miklu betri svörun. Hvað er „prompt“ og af hverju er það mikilvægt? Prompt er einfaldlega leiðbeiningarnar sem þú gefur gervigreindinni áður en hún byrjar að svara. Þessu má líkja við það þegar þú pantar mat á veitingastað; því skýrari sem pöntunin er, því líklegra er að rétturinn verði nákvæmlega eins og þú óskaðir þér. Ef þú segir til dæmis „mig langar í eitthvað gott,“ þá færðu mögulega ekki það sem þig langaði í. Hins vegar ef þú segir „mig langar í steik medium rare, með bearnaise sósu og frönskum“ þá færðu nákvæmlega það sem þú óskaðir þér. Sama regla gildir þegar þú notar gervigreind, skýrleiki skilar árangri. Skref fyrir skref leiðbeiningar Hér er einföld leið til að nýta sér gervigreind á skilvirkari hátt með hagnýtum leiðbeiningum sem allir geta notað: Hver á gervigreindin að vera? (Settu henni hlutverk) Þetta hjálpar gervigreindinni að skilja hvernig hún á að haga sér og svara. Dæmi: „Þú ert ferðaráðgjafi með mikla reynslu af Spáni.“ „Þú ert næringarfræðingur sem gefur holl og einföld ráð.“ Fyrir hvern eru upplýsingarnar? (Skýrðu markhópinn) Skilgreindu hverjum svörin eiga að gagnast. Dæmi: „Útskýrðu þetta fyrir byrjendum sem kunna lítið á tölvur.“ „Gefðu ráð sem henta foreldrum með ung börn.“ Hvað viltu ná fram? (Vertu skýr með markmið) Segðu skýrt frá því hvað þú vilt fá út úr samtalinu. Dæmi: „Ég vil lista yfir þrjá staði sem henta vel fyrir fjölskyldufrí á Spáni.“ „Ég vil ráð til að borða hollara án þess að elda flókinn mat.“ Settu fram skýrar leiðbeiningar (Nákvæm verkefni) Vertu mjög skýr með hvað þú vilt að gervigreindin geri nákvæmlega. Dæmi: „Gefðu mér lista með nafni staðar, lýsingu og kostum og göllum hvers staðar.“ „Gefðu mér fimm einfaldar uppskriftir sem taka minna en 15 mínútur að undirbúa.“ Veldu framsetninguna (Hvernig viltu fá svarið?) Skýrðu hvernig svarið á að líta út. Dæmi: „Gefðu mér punktalista með stuttum lýsingum.“ „Gefðu mér greinargóða útskýringu með dæmum.“ Dæmi um fullkomlega uppsett „prompt“ Hér er dæmi sem sýnir hvernig þú getur sett saman skýrt og einfalt prompt sem allir geta notað. Prófaðu að setja þetta beint inn í gervigreindina þína og sjáðu muninn! Hlutverk: Þú ert vinsæll matreiðslubloggari. Markhópur: Fólk með lítinn tíma til að elda. Markmið: Bjóða upp á þrjár uppskriftir sem eru einfaldar, hollar og taka innan við 20 mínútur að undirbúa. Verkefni: Lýstu hverri uppskrift með innihaldsefnum og einföldum leiðbeiningum. Form: Punktalisti með stuttum lýsingum. Þetta einfaldar alla vinnu og skilar nákvæmlega því sem þú ert að leita að. Einföld aðferð, stór munur Með því að tileinka þér þessa einföldu aðferð geturðu gjörbreytt því hvernig þú notar gervigreind í daglegu lífi. Hvort sem þú ert að leita að einföldum uppskriftum, góðum ráðum fyrir ferðalög eða bara að læra eitthvað nýtt, mun vel skrifað „prompt“ skila þér skýrari, nákvæmari og gagnlegri svörum. Prófaðu þetta í dag, og þú munt strax finna muninn! Höfundur er ráðgjafi í nýsköpun og gervigreind. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Björgmundur Örn Guðmundsson Mest lesið Skörum fram úr í skaðlegu skattaumhverfi Elliði Vignisson Skoðun Hvers vegna skiptir bókun 35 máli? Eiríkur S. Svavarsson Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir Skoðun Hver ætlar að hjúkra þér? Helga Rósa Másdóttir Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Skoðun Skoðun Sama fötlun en ólík réttindi - Aldurinn ræður úrslitum - Ásta Ólafsdóttir skrifar Skoðun Umskiptingar Flokks fólksins á Alþingi Júlíus Valsson skrifar Skoðun Okkar fé í Heimum Bergur Hauksson skrifar Skoðun Hver ætlar að hjúkra þér? Helga Rósa Másdóttir skrifar Skoðun Er alveg sama hvað Ísland er dýrt? Björn Ragnarsson skrifar Skoðun Krossinn er ekki matseðill Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Við mælum hávaða en mælum við óskýrleikann? Ragnhildur Bjarkadóttir skrifar Skoðun Hvað gerist í síðari hálfleik? Lovísa Oktovía Eyvindsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna skiptir bókun 35 máli? Eiríkur S. Svavarsson skrifar Skoðun Skörum fram úr í skaðlegu skattaumhverfi Elliði Vignisson skrifar Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Arfurinn og réttur ríkisins til skattheimtu Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Undir sömu stjörnu – ópera fyrir alla þjóðina Sævar Þór Halldórsson skrifar Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Ísland á ekki að verða land gjaldhliða Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Fokk, ég er með ristilkrabbamein! Matthías Freyr Matthíasson skrifar Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson skrifar Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir skrifar Skoðun Það er alltaf til fé fyrir næstu framkvæmd—Hvenær ætlum við að læra? Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar Skoðun Nýtum betur gagnreyndar aðferðir í skólum Skúli Helgason skrifar Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar Skoðun Lögfræði er engin eðlisfræði – fullveldi er ekki þyngdarkraftur Bergur Hauksson skrifar Skoðun Mamma ég lofa Lára G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Þetta hjólar sig ekki sjálft Birgir Birgisson skrifar Skoðun Vefsíðan er dauð! Lengi lifi amma dreki! Geir Sigurður Jónsson skrifar Sjá meira
Ertu búin(n) að prófa gervigreindina en fékkst ekki alveg þau svör sem þú bjóst við? Margir hafa kynnst ChatGPT, Gemini eða öðrum snjöllum gervigreindum, en lenda í því að fá loðin eða ónákvæm svör. En hvað ef ég segði þér að vandamálið liggur mögulega í því hvernig þú spyrð? Lykillinn er að vita hvernig maður talar við gervigreind og notar svokallað „prompt“, einfalda beiðni eða fyrirmæli, sem skilar þér miklu betri svörun. Hvað er „prompt“ og af hverju er það mikilvægt? Prompt er einfaldlega leiðbeiningarnar sem þú gefur gervigreindinni áður en hún byrjar að svara. Þessu má líkja við það þegar þú pantar mat á veitingastað; því skýrari sem pöntunin er, því líklegra er að rétturinn verði nákvæmlega eins og þú óskaðir þér. Ef þú segir til dæmis „mig langar í eitthvað gott,“ þá færðu mögulega ekki það sem þig langaði í. Hins vegar ef þú segir „mig langar í steik medium rare, með bearnaise sósu og frönskum“ þá færðu nákvæmlega það sem þú óskaðir þér. Sama regla gildir þegar þú notar gervigreind, skýrleiki skilar árangri. Skref fyrir skref leiðbeiningar Hér er einföld leið til að nýta sér gervigreind á skilvirkari hátt með hagnýtum leiðbeiningum sem allir geta notað: Hver á gervigreindin að vera? (Settu henni hlutverk) Þetta hjálpar gervigreindinni að skilja hvernig hún á að haga sér og svara. Dæmi: „Þú ert ferðaráðgjafi með mikla reynslu af Spáni.“ „Þú ert næringarfræðingur sem gefur holl og einföld ráð.“ Fyrir hvern eru upplýsingarnar? (Skýrðu markhópinn) Skilgreindu hverjum svörin eiga að gagnast. Dæmi: „Útskýrðu þetta fyrir byrjendum sem kunna lítið á tölvur.“ „Gefðu ráð sem henta foreldrum með ung börn.“ Hvað viltu ná fram? (Vertu skýr með markmið) Segðu skýrt frá því hvað þú vilt fá út úr samtalinu. Dæmi: „Ég vil lista yfir þrjá staði sem henta vel fyrir fjölskyldufrí á Spáni.“ „Ég vil ráð til að borða hollara án þess að elda flókinn mat.“ Settu fram skýrar leiðbeiningar (Nákvæm verkefni) Vertu mjög skýr með hvað þú vilt að gervigreindin geri nákvæmlega. Dæmi: „Gefðu mér lista með nafni staðar, lýsingu og kostum og göllum hvers staðar.“ „Gefðu mér fimm einfaldar uppskriftir sem taka minna en 15 mínútur að undirbúa.“ Veldu framsetninguna (Hvernig viltu fá svarið?) Skýrðu hvernig svarið á að líta út. Dæmi: „Gefðu mér punktalista með stuttum lýsingum.“ „Gefðu mér greinargóða útskýringu með dæmum.“ Dæmi um fullkomlega uppsett „prompt“ Hér er dæmi sem sýnir hvernig þú getur sett saman skýrt og einfalt prompt sem allir geta notað. Prófaðu að setja þetta beint inn í gervigreindina þína og sjáðu muninn! Hlutverk: Þú ert vinsæll matreiðslubloggari. Markhópur: Fólk með lítinn tíma til að elda. Markmið: Bjóða upp á þrjár uppskriftir sem eru einfaldar, hollar og taka innan við 20 mínútur að undirbúa. Verkefni: Lýstu hverri uppskrift með innihaldsefnum og einföldum leiðbeiningum. Form: Punktalisti með stuttum lýsingum. Þetta einfaldar alla vinnu og skilar nákvæmlega því sem þú ert að leita að. Einföld aðferð, stór munur Með því að tileinka þér þessa einföldu aðferð geturðu gjörbreytt því hvernig þú notar gervigreind í daglegu lífi. Hvort sem þú ert að leita að einföldum uppskriftum, góðum ráðum fyrir ferðalög eða bara að læra eitthvað nýtt, mun vel skrifað „prompt“ skila þér skýrari, nákvæmari og gagnlegri svörum. Prófaðu þetta í dag, og þú munt strax finna muninn! Höfundur er ráðgjafi í nýsköpun og gervigreind.
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun
Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar
Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar
Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar
Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar
Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun
Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun