Tímanna tákn? Hólmgeir Baldursson skrifar 2. júní 2025 18:01 Það var komið að leiðarlokum með enn eina íslenska sjónvarpsstöð um helgina þegar Stöð 2 Fjölskylda hætti útsendingum. Með henni fara reyndar aðrar merkilegar stöðvar sem voru bræddar inn í hana áður, eins og Krakkarásin, Stöð 2 bíó, Stöð 3 og reyndar Sirkus og undanfari stöðvarinnar, upphaflega rásin Sýn. Sem sagt, allavega um 5 stöðvar horfnar á braut, en mánaðaráskrift fyrir tæpan 3500 kall dugði ekki til við að reka rásina sem aðallega sendi út barnaefni frá morgni og fram eftir degi og síðan eldra efni og innlent á kvöldin. Hvort þetta er tímanna tákn um að erlendar streymisveitur séu alfarið að hirða allt áhorf á Íslandi eða breytt neysla á afþreyingu hjá almenningi sé einfaldlega að segja þeim sem ráða á Suðurlandsbrautinni að áskriftarsalan með sinn 3500 kall sinnum, segjum bara 7500 áskrifendur sem skila 26 milljónum á mánuði séu bara hreinlega ekki að standa undir þessu lengur. Gott og vel, það eru auðvitað ástæður fyrir því að sjoppunni sé lokað. Að reka sjónvarp er mjög svo sérhæfður bisness og ætla mætti að sjónvarpsfólk líti á kostnaðinn við að setja saman dagskrá annarsvegar og selda áskrift og má vel við una að geta sagt sem svo að það sé hagnaður af rekstri stöðvarinnar, þetta er ekki algilt. Einn þáttur er að ytri dreifing á vegum Vodafone sé bara orðin það kostnaðarsöm að hún hreinlega éti upp það litla sem eftir er, því talsetning á barnaefni og innkaup á þessu nauðsynlega dagskrárefni er sífellt að hækka og hækka, áhorf er hugsanlega að minnka á kostnað erlendra streymisveitna á borð við Disney Plús og fleiri sem þurfa ekki að leggja einn eyri í íslenskar talsetningar og má alveg nefna það að þegar Disney streymisveitan fyrst herjaði á landsmenn var nákvæmlega ekkert íslenskt talsett efni í boði, því á þeirra pappír er Ísland það mikill örmarkaður að það tók því ekki að bæta við eins og einni hljóðrás við efni sem þegar hafði verið lagður töluverður kostnaður í að vinna þegar Sambíóin sýndu sama efnið í bíó af myndarskap og gáfu síðar út á vhs og dvd, en annað hvert heimili átti þessar spólur með íslenskri talsetningu. Íslenskir ráðamenn eru enn blindir og með alvarlega sjónskekkju í ofanálag þegar kemur að því að leggja íslenskri tungu til þann styrk sem felst í að koma þeim „fjölmiðlastyrkjum“ sem sífellt er verið að lofa á réttan stað, þ.e.a.s. í að skapa efni fyrir börn sem tala íslensku. Ég á nokkur barnabörn og hef aðgengi að erlendum sjónvarpsstöðvum fyrir börn um diskinn minn, en þau fúlsa við því og því eru oft gömlu DVD diskarnir mínir settir í tækið og ef það gleymist að setja á íslenska hljóðrás er kvartað. Sem sagt, það þarf að fara saman hljóð og mynd. Dreifingarkostnaður á sjónvarpsrás má ekki kosta hand og fótlegg þannig að hægt sé að ná til sem flestra fyrir sem minnst. Ég þekki það eftir að hafa stofnað tvær íslenskar sjónvarpsstöðvar og tekið slag við ýmsa hagsmunaaðila um vhf & uhf tíðnir hér á árum áður og svo breiðband og ip síðar, enda þegar mér bauðst að dreifa Skjá 1 á myndlyklakerfum símafélaganna afþakkaði ég pent og get fullyrt að mánaðarlegur kostnaður á þessum kerfum dugði til að byggja upp eigin innviði um öpp sem allir geta nálgast um sína eigin síma og myndlyklabox á borð við Appel Tv & Google TV. Ef efnið er ætlað börnum þá þarf Ríkið að aðstoða við að greiða fyrir talsetningar og textun, það er bara þannig, því ég hef látið Fjölmiðlanefnd vita af því að vegna þess að nefndin neitaði minni litlu sjónvarpsrás um endurgreiðslu á útlögðum kostnaði við talsetningar og textun á barnaefni væri það nokkuð ljóst að miðlun á barnaefni væri það dýr að hún væri á útleið á Skjá 1. Þá myndu Bandarískar hasarmyndir fyrir fullorðna yfirtaka efnisúrvalið og stöðin myndi hreinlega stytta alla útsendingartíma og eingöngu senda út efni eftir klukkan níu á kvöldin, því önnur miðlun hreinlega stæði ekki undir sér. Gott fólk, íslenskt sjónvarp er hreinlega að hverfa. Ég er margbúinn að segja þetta trekk í trekk og það er orðið lítið eftir. RÚV fær 5 milljarða árlega frá landsmönnum til að reka sig, Stöð 2 stendur á tímamótum og biðlar til Ríkisins um að fá úr jötunni almannastyrk til að vera almannasjónvarp og Sjónvarp Símans er eingöngu starfandi til að styðja við 5 milljarða kaup á flettiskiltum borgarinnar fyrir opnar auglýsingabirtingar. Má það þá bara ekki heita ágætt af einum gömlum kalli sem er heltekinn af sjónvarpsbakteríunni að hafa haldið úti ókeypis kvikmyndasýningum í línulegri miðlun samfellt í rúmt eitt og hálft ár með talsettu barnaefni og textuðum kvikmyndum án Ríkisstyrkja, án áskriftartekna og án þess að láta það hvarfla að sér að hætta því ef það var einhvern tímann þörf á íslenskri sjónvarpsrás, þá er það núna og þessi stöð er ekkert á förum eitt né neitt nema kannski með mér í gröfina, hvenær sem það verður, en þangað til er hún opin og aðgengileg. Höfundur er áhugamaður um sjónvarp og stofnandi Skjás 1 & Stöðvar 1. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Bíó og sjónvarp Mest lesið Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson Skoðun Skoðun Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin skrifar Skoðun Hvenær er faglegt að spyrja fagfólk? Kristín Ólafsdóttir skrifar Skoðun Ef fréttir eru nauðsynjavara, hver á að borga? Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Reynsla, fagmennska og framtíð SÁÁ Jón Páll Hallgrímsson skrifar Skoðun Próf eiga að vera áttaviti, ekki áfangastaður Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Við getum ekki sagt körlum að tala og svo ekki hlustað Grétar Björnsson skrifar Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar Sjá meira
Það var komið að leiðarlokum með enn eina íslenska sjónvarpsstöð um helgina þegar Stöð 2 Fjölskylda hætti útsendingum. Með henni fara reyndar aðrar merkilegar stöðvar sem voru bræddar inn í hana áður, eins og Krakkarásin, Stöð 2 bíó, Stöð 3 og reyndar Sirkus og undanfari stöðvarinnar, upphaflega rásin Sýn. Sem sagt, allavega um 5 stöðvar horfnar á braut, en mánaðaráskrift fyrir tæpan 3500 kall dugði ekki til við að reka rásina sem aðallega sendi út barnaefni frá morgni og fram eftir degi og síðan eldra efni og innlent á kvöldin. Hvort þetta er tímanna tákn um að erlendar streymisveitur séu alfarið að hirða allt áhorf á Íslandi eða breytt neysla á afþreyingu hjá almenningi sé einfaldlega að segja þeim sem ráða á Suðurlandsbrautinni að áskriftarsalan með sinn 3500 kall sinnum, segjum bara 7500 áskrifendur sem skila 26 milljónum á mánuði séu bara hreinlega ekki að standa undir þessu lengur. Gott og vel, það eru auðvitað ástæður fyrir því að sjoppunni sé lokað. Að reka sjónvarp er mjög svo sérhæfður bisness og ætla mætti að sjónvarpsfólk líti á kostnaðinn við að setja saman dagskrá annarsvegar og selda áskrift og má vel við una að geta sagt sem svo að það sé hagnaður af rekstri stöðvarinnar, þetta er ekki algilt. Einn þáttur er að ytri dreifing á vegum Vodafone sé bara orðin það kostnaðarsöm að hún hreinlega éti upp það litla sem eftir er, því talsetning á barnaefni og innkaup á þessu nauðsynlega dagskrárefni er sífellt að hækka og hækka, áhorf er hugsanlega að minnka á kostnað erlendra streymisveitna á borð við Disney Plús og fleiri sem þurfa ekki að leggja einn eyri í íslenskar talsetningar og má alveg nefna það að þegar Disney streymisveitan fyrst herjaði á landsmenn var nákvæmlega ekkert íslenskt talsett efni í boði, því á þeirra pappír er Ísland það mikill örmarkaður að það tók því ekki að bæta við eins og einni hljóðrás við efni sem þegar hafði verið lagður töluverður kostnaður í að vinna þegar Sambíóin sýndu sama efnið í bíó af myndarskap og gáfu síðar út á vhs og dvd, en annað hvert heimili átti þessar spólur með íslenskri talsetningu. Íslenskir ráðamenn eru enn blindir og með alvarlega sjónskekkju í ofanálag þegar kemur að því að leggja íslenskri tungu til þann styrk sem felst í að koma þeim „fjölmiðlastyrkjum“ sem sífellt er verið að lofa á réttan stað, þ.e.a.s. í að skapa efni fyrir börn sem tala íslensku. Ég á nokkur barnabörn og hef aðgengi að erlendum sjónvarpsstöðvum fyrir börn um diskinn minn, en þau fúlsa við því og því eru oft gömlu DVD diskarnir mínir settir í tækið og ef það gleymist að setja á íslenska hljóðrás er kvartað. Sem sagt, það þarf að fara saman hljóð og mynd. Dreifingarkostnaður á sjónvarpsrás má ekki kosta hand og fótlegg þannig að hægt sé að ná til sem flestra fyrir sem minnst. Ég þekki það eftir að hafa stofnað tvær íslenskar sjónvarpsstöðvar og tekið slag við ýmsa hagsmunaaðila um vhf & uhf tíðnir hér á árum áður og svo breiðband og ip síðar, enda þegar mér bauðst að dreifa Skjá 1 á myndlyklakerfum símafélaganna afþakkaði ég pent og get fullyrt að mánaðarlegur kostnaður á þessum kerfum dugði til að byggja upp eigin innviði um öpp sem allir geta nálgast um sína eigin síma og myndlyklabox á borð við Appel Tv & Google TV. Ef efnið er ætlað börnum þá þarf Ríkið að aðstoða við að greiða fyrir talsetningar og textun, það er bara þannig, því ég hef látið Fjölmiðlanefnd vita af því að vegna þess að nefndin neitaði minni litlu sjónvarpsrás um endurgreiðslu á útlögðum kostnaði við talsetningar og textun á barnaefni væri það nokkuð ljóst að miðlun á barnaefni væri það dýr að hún væri á útleið á Skjá 1. Þá myndu Bandarískar hasarmyndir fyrir fullorðna yfirtaka efnisúrvalið og stöðin myndi hreinlega stytta alla útsendingartíma og eingöngu senda út efni eftir klukkan níu á kvöldin, því önnur miðlun hreinlega stæði ekki undir sér. Gott fólk, íslenskt sjónvarp er hreinlega að hverfa. Ég er margbúinn að segja þetta trekk í trekk og það er orðið lítið eftir. RÚV fær 5 milljarða árlega frá landsmönnum til að reka sig, Stöð 2 stendur á tímamótum og biðlar til Ríkisins um að fá úr jötunni almannastyrk til að vera almannasjónvarp og Sjónvarp Símans er eingöngu starfandi til að styðja við 5 milljarða kaup á flettiskiltum borgarinnar fyrir opnar auglýsingabirtingar. Má það þá bara ekki heita ágætt af einum gömlum kalli sem er heltekinn af sjónvarpsbakteríunni að hafa haldið úti ókeypis kvikmyndasýningum í línulegri miðlun samfellt í rúmt eitt og hálft ár með talsettu barnaefni og textuðum kvikmyndum án Ríkisstyrkja, án áskriftartekna og án þess að láta það hvarfla að sér að hætta því ef það var einhvern tímann þörf á íslenskri sjónvarpsrás, þá er það núna og þessi stöð er ekkert á förum eitt né neitt nema kannski með mér í gröfina, hvenær sem það verður, en þangað til er hún opin og aðgengileg. Höfundur er áhugamaður um sjónvarp og stofnandi Skjás 1 & Stöðvar 1.
Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar
Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar
Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun