Grét þegar hann var upp­lýstur um magn efnanna

Málflutningur í stóra kókaínmálinu fer fram í dag og lýkur þar með aðalmeðferð í málinu sem hófst þann 19. janúar. Fjórir menn sæta ákæru fyrir skipulagða brotastarfsemi og tilraun til stórfellds fíkniefnabrots. Þeir eru einnig allir ákærðir fyrir peningaþvætti.

Meðal ákærðu er Jóhannes Páll Durr, 28 ára karlmaður. Almar Þór Möller, verjandi hans, spilaði fjögurra mínútna myndband í dómsal í dag þar sem lögregla ræddi við Jóhannes þann 16. ágúst 2022, tæpum tveimur vikum eftir handtöku hans.

Greip um andlit sitt

Þar var honum tjáð að bráðabirgðarvigtun sýndi að um meira en 99 kíló hafi verið að ræða.

„Í alvörunni?“ svaraði Jóhannes í myndbandinu. Því næst tók hann fyrir andlit sitt og brotnaði niður og grét. Upplýsingarnar virtust mikið áfall fyrir Jóhannes sem virtist í geðshræringu.

„Ég vissi þetta ekki,“ sagði Jóhannes við lögreglu í myndbandinu.

„Er þetta meira en þú bjóst við?“ spurði lögreglumaður.

„Mér hefði aldrei dottið í hug að þetta væri svona mikið. Páll spurði mig en ég sagðist ekki vita það, að ég vildi ekki vita það.“

Almar verjandi sagði að enginn sem hefði séð þessa upptöku ætti að velkjast í vafa um að Jóhannes hafði ekki minnsta grun um þyngd haldlagðra efna. Þá sagði Jóhannes við lögreglu:

„Ég skil af hverju ég er búinn að vera fastur í þessum klefa.“

Framsetning ákæru ósanngjörn

Almar benti á að Jóhannes hefði játað aðild að málinu en yrði þó að neita sök varðandi innflutning á 99 kílóum, enda hefði hann ekki haft hugmynd um slíkt magn.

„Það verður að segjast að framsetning ákæru er verulega ósanngjörn og ekki í samræmi við áralanga hefð, þar sem þætti hvers og eins sakbornings er lýst,“ sagði Almar. Þannig virðist þáttur Jóhannesar meiri en efni standi til.

Þá minnti Almar á að Jóhannes hefði ekki framleitt nein fíkniefni eða búið til. Hann hefði ekki flutt nein fíkniefni til landsins. Gámurinn hefði þegar verið farinn af stað þegar Jóhannes var fenginn að málinu.

„Í öllu falli er ljóst að þátttaka hans er ekki önnur en hlutdeildarmaður í brotum annarra,“ sagði Almar. Hann hefði ekki flutt inn efni eða tekið á móti. Atburðarásin hafi verið hafin í Brasilíu löngu fyrir fyrir tilstuðlan aðila sem Jóhannes þekki engin deili á.

„Aumingja Jói“

Þá taldi Almar að þátttaka ákærðu í málinu hefði verið mjög misjöfn. Lögreglumaður hefði borið að Jóhannes hefði haft lítið hlutverk í atburðarásinni.

Þá hefði Páll gengist við því að hafa flutt inn fíkniefni í gámi. Jóhannes hafi verið milliliður hans í keðjunni. Jóhannes væri enginn planleggjari. Þá hafi Páll nefnt „aumingja Jóa“ í samhengi málsins.

Jóhannes hefði verið afdráttarlaus um að aðild hans hefði hafist 22. maí 2022 þegar hann keypti tvo síma í Elko. Hann hafi í framhaldinu hitt Pál á Hilton, afhent honum annan símann svo þeir gætu átt samskipti. Þeir hafi verið með símana á sér við handtöku þann 4. ágúst í fyrra.

Segir framburð Páls misvísandi

Páll og Jóhannes hafa ekki verið sammála um aðdraganda málsins. Páll segir Jóhannes hafa nálgast sig miklu fyrr sem Jóhannes hefur þvertekið fyrir. Almar vildi meina að framburður Páls hefði verið misvísandi. Annaðhvort misminnti Pál eða hann væri að hlífa öðrum.

Sagði Almar að Unnsteinn, verjandi Páls, hefði talað um að Páll væri farinn að kalka sem gæti vel verið útskýringin. Framburður Jóhannesar hefði aftur á móti verið stöðugur.

Jóhannes hafi verið bætt við til að lengja í keðjunni. Fjarlægja þá sem stóðu að innflutningnum. Það hafi skilað árangri. Lítil peð sitji í súpunni á meðan stærri leikmenn hafi tryggt að ekki næðist til þeirra.

Sprengt upp þegar engin hætta hafi verið á ferðum

Þá sagði Almar ákæruvaldið þurfa að bera ábyrgð á því að menn ofar í keðjunni hefðu ekki náðst. Fyrir lægi hljóðupptaka frá aðgerðardegi þann 5. ágúst þegar mennirnir voru handteknir. Þá hefði lögregla fylgst með í beinni og vitað hvar Daði Björnsson, einn ákærðu, hefði lagt bíl sínum með gerviefni innanborðs.

Engin hætta hafi verið á ferðum en lögregla samt ákveðið að sprengja málið upp og ráðast til handtöku.

„Hvernig má vera að löggan beið ekki í hálfan sólarhring til að halda áfram að rekja keðjuna?“

Þá mótmælti Almar að sannað væri að fíkniefnin hefðu vegið 99 kíló. Sömuleiðis væri óvissa uppi um hvort allt hafi verið fíkniefni. Aðeins væri sannað að um tíu kíló hefðu verið kókaín þar sem hollenskir tollverðir hefðu aðeins tekið sýni úr hluta efnanna og þeim svo fargað.

Minni spámenn fái vægari refsingu

Að lokum krafðist Almar vægustu refsingar sem lög leyfðu. Jóhannes hefði gengist við sinni aðkomu og þeim mistökum sem honum hefðið orðið á. Hlutverk hans hefði verið afmarkað, hafist eftir að efnin voru komin af stað.

Þá hefði hann ekki komið að fjármögnun heldur hlýtt fyrirmælum eins og ákærði Páll hefði ávallt borið um. Þá hefði Jóhannes hreint sakavottorð en neyti kannabisefna vegna Tourette-sjúkdóms. Tímans innan veggja fangelsisins hafi hann nýtt til náms og ætli koma aftur í samfélagið sem betri maður.

Þá taldi Almar ljóst af dómafordæmum að þeir sem eigi beinan þátt í innflutningi fái þyngri dóma en samverkamenn sem eigi minni þátt. Þar geti munað allt að helmingi, sagði Almar og vitnaði til Skútumálsins. Þar hefðu sakborningar með minni hlutverk fengið þriggja til fimm ára refsingu en skipuleggjendur þyngri dóma.