Kaupaukakerfi Kviku banka lagt niður eftir rannsókn FME

Fjármálaeftirlitið (FME) telur að Kvika banki hafi fyrr á árinu brotið gegn reglum um kaupauka samkvæmt lögum um fjármálafyrirtæki þegar starfsmenn, sem voru B-hluthafar, fengu samtals um 400 milljónir í arðgreiðslur. Samkvæmt heimildum Markaðarins hefur Kvika banki óskað eftir því að ljúka málinu gagnvart FME með sátt og greiðslu sektar.

Ármann Þorvaldsson, forstjóri Kviku banka, sagðist í samtali við Markaðinn ekki geta tjáð sig um málið á þessu stigi. Hefur bankinn nú þegar innleyst þau bréf sem starfsmenn höfðu átt sem eigendur B-hluta í bankanum og gaf þeim rétt til arðs sem nam tilteknum hluta af árlegum hagnaði bankans.

Fjármálaeftirlitið hóf síðastliðið vor rannsókn á því hvernig arðgreiðslum til handa starfsmönnum ýmissa smærri fjármálafyrirtækja, meðal annars Kviku og verðabréfafyrirtækisins Arctica Finance, væri háttað í þeim tilfellum þar sem þeir eiga bréf í félögunum sem B, C eða D-hluthafar. Rannsókn FME, samkvæmt heimildum Markaðarins, kom í kjölfar þess að blaðið greindi frá því í lok mars á þessu ári að hópur starfsmanna Kviku, sem þá voru eigendur B-hluta í bankanum, hefðu fengið samanlagt hundruð milljóna króna í sinn hlut í arð vegna góðrar afkomu bankans á árinu 2016.

FME telur að greiðslurnar til starfsmanna Kviku hafi í reynd verið kaupaukar en ekki hefðbundnar arðgreiðslur til hluthafa. Þær séu því brot á reglum eftirlitsins um kaupauka fjármálafyrirtækja sem kveða á um slíkar greiðslur til handa starfsmönnum megi ekki vera meiri en sem nemur 25 prósentum af árslaunum þeirra og þá skuli ávallt fresta að lágmarki 40 prósent greiðslunnar í að minnsta kosti þrjú ár. Reglur um kaupaukagreiðslur íslenskra fjármálafyrirtækja eru mun strangari en í samanburði við þær reglur sem gilda innan Evrópusambandsins.

Lífeyrissjóður verslunarmanna sá eini sem var á móti

Samtals námu arðgreiðslurnar til starfsmanna Kviku sem fyrr segir ríflega 400 milljónum. Þær grundvölluðust á samþykkt frá því á hluthafafundi í júní 2016 þar sem stjórn Kviku var heimilað að hækka hlutafé félagsins til að mæta fyrirhuguðum kaupréttarsamningum í samræmi við kaupaukakerfi bankans. Lífeyrissjóður verslunarmanna, sem þá var stærsti einstaki hluthafi fjárfestingabankans með tæplega tíu prósenta hlut, var eini hluthafinn sem greiddi atkvæði gegn tillögunni.

Samkvæmt samþykktum Kviku áttu eigendur B-hluta í bankanum rétt til arðs sem næmi 35 prósentum árlegs hagnaðar fyrir tekjuskatt, að því marki sem hagnaður er umfram 6 prósent arðsemi eigin fjár. Á síðasta ári nam hagnaður Kviku banka um 1.930 milljónum eftir skatt og var arðsemi eigin fjár tæplega 35 prósent. Samhliða því að stjórn Kviku ákvað í júlí síðastliðinn að innleysa öll hlutabréf í B-flokki var samþykkt heimild til hækkunar hlutafjár í A-flokki til samræmis við útgefin áskriftarréttindi sem starfsmönnum bankans stæði til boða.

Allt frá því að reglur FME um kaupaukakerfi voru settar árið 2011 hafa þær sætt gagnrýni, einkum af hálfu smærri fjármálafyrirtækja, sem telja þær ýta undir launaskrið og hafa neikvæð áhrif á samkeppnisstöðu þeirra gagnvart stóru bönkunum þar sem fastur rekstrarkostnaður er hlutfallslega mun minni. Því fóru sum íslensk fjármálafyrirtæki þá leið að gera lykilstarfsmenn sína að hluthöfum, sem hefðu þó ekki atkvæðarétt sem B, C eða D-hluthafar, og umbuna þeim í formi arðgreiðslna sem tæki mið af afkomu hvers árs.

Fréttin birtist fyrst í Markaðnum, fylgiriti Fréttablaðsins um viðskipti og efnahagsmál.