Skipu­leggur mat­seðil fjöl­skyldunnar á auga­bragði, passar upp á ó­þol og sparar í inn­kaupum

Sumir eru skeftískir. Ekki alveg komnir af stað.

Aðrir eru langt komnir. Muna varla aðra tíma.

Guðrún Aðalsteinsdóttir framkvæmdastjóri Krónunnar tekur dæmi um hvernig gervigreindin ChatGPT, sem nú er beintengd við snjallverslun Krónunnar, getur virkað.

„Ímyndum okkur dæmi: Ég er mamma, við erum fjögur í fjölskyldunni með tvö lítil börn og annað er með mjólkuróþol. Ég er að reyna að láta fjölskylduna borða meiri fisk, vil hafa vörurnar lífrænar eða sjálfbærar og er með ákveðna vikufjárhæð sem má fara í þetta. Þessu öllu skelli ég bara inn í spjallið, sem er beintengt við Krónuna.“

Útkoman er þá þessi:

Gervigreindin skipuleggur matseðil vikunnar, velur réttu vörurnar út frá næringargildi, verði og ofnæmisviðvörunum, býr til tilbúna innkaupakörfu og sér til þess að innkaupin séu innan fjárhagsáætlunar. 

Síðan læt ég hana kannski vita: 

Ég á reyndar basil eða gúrkuna, paprikuna og brauð til dæmis, hún uppfærir þá listann og jafnvel tillögur í samræmi.“

Örvinnustofa var haldin á vegum SVÞ síðastliðinn mánudag, þar sem gervigreindin var rædd og rýnd í þaula. Af því tilefni fjallar Atvinnulífið um gervigreindina í gær og í dag.

Fyrir ári: Óraði ekki fyrir þessu

Snjallverslun Krónunnar kom sér vel þegar Covid skall á.

„Við héldum jafnvel að það myndi draga úr notkun hennar eftir að faraldrinum lauk. En það var öðru nær og snjallverslunin er sú verslun Krónunnar sem er að vaxa mest.“

Að gervigreindin verði liður í okkar daglega lífi er nokkuð fyrirséð. Þar á meðal að hún aðstoði okkur við innkaupin.

„Það er ákveðið álag að vera alltaf að hugsa um hvað á að vera í matinn,“ segir Guðrún og nefnir þar með atriði sem flest heimili þekkja vel.

„Í raun snýst þetta allt um að einfalda fólki lífið. Við erum að bæta gervigreindinni við sem valkosti í versluninni hjá okkur til að spara fólki tíma, gera því auðveldara að plana matseðil vikunnar, jafnvel að spara pening og svo framvegis,“ segir Guðrún en bætir við:

„Það er ekki þar með sagt að allir muni velja þessa leið enda eru viðskiptavinir með ólíkar þarfir. En þetta er ört stækkandi hópur og mun bara vaxa enn frekar.“

Spár gera ráð fyrir að verslanir muni almennt þróast meira í staði sem leggja áherslu á upplifanir.

„Já, það er margt til í því“ segir Guðrún og kinkar kolli.

„Við sjáum það til dæmis að fólk notar gervigreindina og snjallverslunina fyrir vikuinnkaupin en kemur síðan í búðina fyrir helgarinnkaupin.“

Verslanir halda þó áfram að vera til.

„Það er eitthvað við það að mæta í búðina, upplifa vörurnar og sjá úrvalið fyrir framan sig; fá að þreifa á hlutunum, finna lyktina og sjá tilboðin. Við sjáum þetta til dæmis hjá viðskiptavinum snjallverslunarinnar þegar þeir segja: ‚Heyrðu, ég myndi ekki velja þetta tiltekna avókadó sjálf.“ 

Guðrún segir verslanir hafa ákveðna upplifun og séróskir sem snjallverslun nær ekki að skila.

„Þess vegna leggjum við svona mikið upp úr lýsingu, rýmisvitund, breiðum göngum, þægilegu flæði og kjötborði. Fólk vill mæta í búðina og það mun ekki breytast á næstunni.“

Hraði breytinganna er samt gífurlegur.

„Ef ég hefði verið spurð fyrir tólf mánuðum síðan hvar við værum stödd í dag, hefði mig ekki órað fyrir þessum hraða.“

Allt hefst þetta þó með mikilli vinnu…

Að mörgu að huga

Eins og rætt var um í Atvinnulífinu í gær snýst verkefnið að miklu leyti um það að gervigreindin fái réttar upplýsingar.

„Við opnuðum gagnagrunninn okkar fyrir gervigreindina. Því hún þarf að komast í allar ítarupplýsingar,“ segir Guðrún og bætir við:

„Þetta krefst gríðarlegrar vinnu í gæðum gagna: Verð, næringarinnihald, ofnæmisvaldar og uppfært vöruúrval verða að vera 100% uppfærð daglega. Ef gögnin eru ekki rétt skilur gervigreindin ekki vöruna.“

Á nokkrum sekúndum getur gervigreindin fært notandanum tilbúna uppskriftarpakka fyrir alla daga vikunnar. Og hún er enga stund að uppfæra, breyta, laga og bæta ef hún er beðin um það. Notandinn stjórnar.

„Við erum að færast frá leit yfir í samtal og nú frá samtali yfir í framkvæmd. Gervigreindin svarar ekki bara spurningunni þinni heldur getur hún tekið að sér hluta af verkefninu með þér. Það er kjarninn í því sem kallað er agentic AI,“ útskýrir Guðrún.

En er gervigreindin þá ekki farin að stjórna því svolítið mikið hvaða vörur við kaupum eða jafnvel hvaða vörur Krónan mun þá bjóða upp á?

„Þarna komum við aftur inn á aðgengi að vöruupplýsingum og að þær upplýsingar séu áreiðanlegar,“ svarar Guðrún og bætir við:

„Þetta breytir leiknum að því leytinu til að þú ert kannski ekki í beinum samskiptum við viðskiptavininn. Þú ert með gervigreind þarna á milli sem er að taka upplýsingar alls staðar af byggt á þörfum neytandans og svo býr hún til einhverja valkosti. En það sem við getum gert og verðum að gera... er að tryggja að gervigreindin skilji fyrirtækið. Því ef gögnin þín eru ekki á hreinu skilur gervigreindin ekki fyrirtækið þitt.“

Ekkert blabla: Þýðir ekki að frjósa og lokast

Að horfast í augu við breyttan veruleika, ný neyslumynstur og hraðari tækniþróun en nokkru sinni fyrr segir Guðrún mikilvægt fyrir íslenska verslun yfir höfuð.

Hvaða góðu ráð eða jafnvel gryfjur og áskoranir dettur henni í hug þessu tengt?

Ef maður horfir á áskoranirnar þá held ég að það sé stórhættulegt að loka augunum eða vera hræddur við tæknina. Þegar fólk verður hrætt við breytingar er svo auðvelt að segja: ‚Þetta er ekki fyrir mig, ég ætla að bíða og bara sjá hvernig þetta þróast.“

Þetta segir Guðrún einfaldlega ekki í boði lengur.

„Stjórnendur verða að vera forvitnir, tileinka sér tæknina og innleiða hana af ábyrgð – sérstaklega hvað varðar gagnaöryggi og persónuvernd.“

Að hennar mati er gagnrýnin hugsun eitthvað sem við þurfum að efla til muna.

„Gervigreindarbyltingin breytir því hver vinnur vinnuna. Þess vegna verður gagnrýnin hugsun mikilvægasta færnin í þessum nýja heimi. Við þurfum að kenna hana á öllum skólastigum og æfa hana daglega í atvinnulífinu,“ segir Guðrún og bætir við:

Gervigreindin getur sett saman matarkörfuna þína eða skrifað skýrsluna þína, en þú verður alltaf að búa yfir dómgreindinni til að spyrja: 

Er þetta rétt og ætla ég að treysta þessu?“