Með öllum mjalla?

Eru íslendingar ekki með öllum mjalla? Kannski bara hálfum? Kannski ekki einu sinni það?

Nú efna menn til þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald viðræðna við útlendinga. Sem menn höfðu hafið fyrir rúmum áratug en verið hætt samkvæmt ákvörðun nýrrar ríkisstjórnar. Forsætisráðherrann nýi lofaði þá þjóðaratkvæðagreiðslu um framhaldið, en sveik það loforð. Og nú er hann á móti þjóðaratkvæðagreiðslu; þjóðaratkvæðagreiðslunni sem hann lofaði fyrir rúmum áratug. Sannast þar með hið fornkveðna að þar er aldrei of seint að svíkja gefin loforð.

Í landinu situr ríkisstjórn sem styðst við meirihluta alþingis. Eins og vera ber í lýðræðislöndum. En ríkisstjórnin má ekki ræða framtíð landsins við útlendinga. Nema þjóðin samþykki það fyrst í þjóðaratkvæðagreiðslu. Sem fróðir menn hafa sagt að muni kosta um tvo milljarða – 2 000 000 milljónir. Og til hvers? Reynsla íslendinga af þjóðaratkvæðagreiðslum er ekki góð. Síðast þegar boðið var upp á þjóðaratkvæðagreiðslu – um nýja stjórnarskrá – greiddu tveir þriðjuhlutar atkvæði með nýrri stjórnarskrá. En ríkisstjórnin gerði ekkert. Benti á að atkvæðagreiðslan væri aðeins ráðgefandi, ekki bindandi. Og enn er í gildi gamla stjórnarskráin, að stofni til frá 1874 – meira en 150 ára gömul. Sem Jón Sigurðsson var á móti; hann sem aldrei barðist fyrir sjálfstæði Íslands heldur einungis fyrir verslunarfrelsi.

Húrra fyrir þjóðaratkvæðagreiðslum!

Um helmingur þjóðarinnar vill ekki halda áfram viðræðum við útlendinga. Íslandi allt! Við tölum ekki við útlendinga um eitt eða neitt. Við viljum ráða okkur sjálfir. Reyndar er það svo að gegnum EES-samninginn stýra útlendingar í Bryssel ótrúlega mörgu á Íslandi. Gegnum samning sem aldrei var borinn undir þjóðina. Heldur þröngvað yfir þjóðina með svikum þegar Jón Baldvin bauð hégómafullum Davíð Oddssyni að verða forsætisráðherra í ríkisstjórn sem myndi innleiða EES-samninginn. Davíð – og gjörvallur Sjálfstæðisflokkurinn – var á móti EES. En hvað gera menn ekki fyrir stól forsætisráðherra? Sem hann sat svo í næstu 13 árin. Og gjörvallur Sjálfstæðisflokkurinn lét sér þetta að góðu líka. Já, landráðin láta ekki að sér hæða.

En nú er öldin önnur. Nú tölum við ekki við útlendinga. Sama þótt á lofti séu einhver gylliboð. Hver man ekki viðvaranirnar sem við fengum um að fara aldrei upp í bíl með ókunnugum? Einhverjum kverúlöntum sem buðu okkur sælgæti ef við myndum koma með þeim í bíltúr. Kannski upp í Heiðmörk? Eða til Þingvalla? Nei, við létum ekki plata okkur. Og látum ekki plata okkur. Aldrei!

Þess vegna fáum við aldrei að vita hvað er í boði. Og hverjar fórnirnar yrðu. Hvort íslendingar halda fullum yfirráðum yfir fiskveiðiauðlindinni. Eða landbúnaðinum. – Reyndar eru stórir hlutar landsins nú þegar í eigu útlendinga. En um það skulum við ekki tala.

Spyrjum frekar hvort íslendingum myndi bjóðast að verða viðskiptavinir í evrópskum bönkum? Og kannski fá hagstæð lán til húsnæðiskaupa með viðráðanlegum vöxtum?

Ef til vill eru það gagnleg sannindi sem Þorsteinn Erlingsson benti okkur á og fólust í ljóði hans:

Sá sem, hræðist fjallið og einlægt aftur snýr,

fær aldrei leyst þá gátu: hvað hinumegin býr.

Höfundurinn er ellilífeyrisþegi.