Gætum við haft það betra? Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar 24. ágúst 2026 07:17 Ég hef þegar greitt atkvæði í þjóðaratkvæðagreiðslunni um áframhaldandi viðræður við Evrópusambandið og mitt svar var já. Það þýðir ekki að ég hafi ákveðið að ég telji að Ísland eigi að ganga í Evrópusambandið. Ég hef einfaldlega ekki forsendur til að taka þá ákvörðun fyrr en ég sé hvað okkur stendur raunverulega til boða. Hvort nægjanlegt tillit verði tekið til sérstöðu okkar sem auðlindadrifinnar þjóðar og þess að við erum harðbýl eyja sem býr við allt aðrar áskoranir en flest ríki á meginlandinu. Fyrir mér er þetta einfalt Fáum samninginn á borðið, skoðum hann og tökum síðan ákvörðun. Við búum í frábæru landi og eigum að ganga að samningaborðinu með sjálfstraust. Að mínu mati höfum við engu að tapa á því að kanna hvort góður samningur geti gert sterkt samfélag enn sterkara. Við höfum í áratugi talað um mikilvægi þess að efla byggð um allt land. Samt hefur safnast upp gríðarleg innviðaskuld á landsbyggðinni sem er fyrir löngu komin á gjalddaga. Stöðugt þarf að berjast fyrir fjárfestingu í samgöngum, atvinnuuppbyggingu, nýsköpun og þjónustu. Mín skoðun er sú að landsbyggðirnar eigi ekki alltaf að þurfa að vera í varnarbaráttu. Við eigum að vera í stöðu til að sækja fram. Þess vegna finnst mér áhugavert að skoða hvaða tækifæri gætu falist í byggðastefnu Evrópusambandsins og hvort í henni séu leiðir sem gætu hjálpað okkur að byggja upp sterkari landsbyggð til framtíðar. Þar sé ég tækifæri sem vert er að skoða en líka stór mál sem við verðum að fá svör við. Við eigum að semja Við eigum að ganga til viðræðna með sérstöðu Íslands að leiðarljósi. Þar skipta fiskveiðiauðlindin, íslenskur landbúnaður og fæðuöryggi, strjálbýli, miklar vegalengdir og öflugar sjávarbyggðir um allt land gríðarlega miklu. Þetta eru hagsmunir sem við eigum að standa vörð um og leggja ríka áherslu á í samningaviðræðum. Síðan skulum við sjá hvaða niðurstöðu við getum náð og taka afstöðu til hennar á eigin forsendum. Fyrir mér eru þessi stóru hagsmunamál því ekki ástæða til að hætta áður en við byrjum. Þau eru ástæða til að fara vel undirbúin að borðinu og kanna hvað hægt er að semja um. Sama á við um efnahagsmálin. Ég vil vita hvort við getum skapað meiri stöðugleika, fengið lægri vexti og betri kjör fyrir heimilin með inngöngu og upptöku á öðrum gjaldmiðli. Hvaða áhrif gæti evran haft á íslenskt efnahagslíf? Gæti meiri samkeppni lækkað verð á vörum og matarkörfunni? Gætu íslensk fyrirtæki orðið samkeppnishæfari og fengið fleiri tækifæri á stærri markaði? Gæti erlend fjárfesting aukist? Þetta skiptir landsbyggðirnar ekki síður máli. Háir vextir, kostnaðarsamar samgöngur og lítill heimamarkaður geta haft mikil áhrif á fólk og fyrirtæki um allt land. Ég veit ekki svörin við öllum þessum spurningum og það er einmitt ástæðan fyrir því að ég vil viðræður. Ég ber fulla virðingu fyrir því að fólk komist að ólíkum niðurstöðum í þessu máli. Sumir eru sannfærðir um að framtíð Íslands sé betur borgið utan Evrópusambandsins. Aðrir telja að tækifærin séu meiri innan þess. Sjálf er ég ekki tilbúin að taka lokaákvörðun fyrr en ég veit hvað okkur stendur raunverulega til boða. Ég vil að við göngum sjálfsörugg að borðinu, sem sterk og sjálfstæð þjóð, og reynum að ná besta mögulega samningi fyrir allt Ísland. Síðan fær þjóðin samninginn í hendurnar. Þá ræðum við kosti hans og galla. Þá metum við það sem við fáum á móti því sem við þurfum að gefa eftir og þá tökum við lokaákvörðunina. Kannski segi ég þá já. Kannski segi ég nei. En fyrst vil ég fá að sjá. Það er það sem mitt já þýðir. Höfundur er þingmaður Samfylkingarinnar í Norðausturkjördæmi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Samfylkingin Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Eydís Ásbjörnsdóttir Mest lesið Lífæð Vestfjarða hrunin Oddur Jensson Skoðun Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun Frumkvöðull snýst gegn eigin hugmyndum Sigurjón Þórðarson Skoðun Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir Skoðun Hæsta framlag til Loftbrúar frá upphafi staðreynd Eydís Ásbjörnsdóttir Skoðun Að segja satt frá og gera það strax! Álfheiður Ingadóttir Skoðun Sérstaða Íslands: forskot eða fjötur um fót? Hugrún Elvarsdóttir Skoðun Nú er komið að þér, Kristrún! Svanur Már Snorrason Skoðun Hver á takkana? Þegar aðrir snerta gömul sálræn sár Sigríður Björk Þormar Skoðun Fyrir hvern erum við að pósta? Sara Margrét Dougherty Skoðun Skoðun Skoðun Loftbrúin fjarlægist skosku leiðina Berglind Harpa Svavarsdóttir skrifar Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson skrifar Skoðun Þingmaðurinn sem ruglaði saman gagnrýni og andstöðu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Að segja satt frá og gera það strax! Álfheiður Ingadóttir skrifar Skoðun Um traust, ábyrgð og fagmennsku í listsamkeppnum Markús Þór Andrésson,Anna Rún Tryggvadóttir skrifar Skoðun Árangur LEB er ótvíræður – en fátækt eldri borgara er þjóðarskömm Björn Snæbjörnsson skrifar Skoðun Takk fyrir, ferðamaður! Björgvin Jóhannesson skrifar Skoðun Sérstaða Íslands: forskot eða fjötur um fót? Hugrún Elvarsdóttir skrifar Skoðun Í framlínu náttúruverndar í 50 ár Magnús Hallur Jónsson skrifar Skoðun Frumkvöðull snýst gegn eigin hugmyndum Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Ofbeldi kemur ekki úr vegabréfi. Það sprettur af fátækt, útilokun og lygum Ian McDonald skrifar Skoðun Viðreisn einfaldar regluverk og minnkar báknið Hanna Katrín Friðriksson skrifar Skoðun Aðgerðaleysi fjármálaráðherra kemur erlendum tæknirisum til góða Guðmundur Halldór Björnsson skrifar Skoðun Kvittanirnar segja meira en pólitískar fyrirsagnir Ragnar Sigurðsson skrifar Skoðun Nú er komið að þér, Kristrún! Svanur Már Snorrason skrifar Skoðun Hefði Evrópa getað keypt sigur á Rússum fyrir tveimur árum?! Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Það er dýrt að hafa lítið val Svanfríður Bergvinsdóttir,Andri Ólafsson skrifar Skoðun Hækkun þar, hækkun hér, á endanum allt kaupið í skattana fer! Jóhann Friðrik Friðriksson skrifar Skoðun Nýr einkunnakvarði er aðeins hluti af sögunni Margrét Lilja Pálsdóttir skrifar Skoðun Skilaboð til landsbyggðarinnar Trausti Hjaltason skrifar Skoðun Hver ber ábyrgð þegar vernd barns týnist milli kerfa? Inga Henriksen skrifar Skoðun Hæsta framlag til Loftbrúar frá upphafi staðreynd Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Öryggi þjóðarinnar verður ekki tryggt í Excel-skjali Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Þegar stóru ríkin verða veikasti hlekkurinn Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Viðreisn – góð stefna dugar ekki ein og sér Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Lífæð Vestfjarða hrunin Oddur Jensson skrifar Skoðun Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun Hallgrímskirkja heillar Sigurður Árni Þórðarson skrifar Skoðun Sameiginleg þjónusta þarf að vera aðgengileg öllum Haraldur Líndal Haraldsson skrifar Skoðun Ferkílómetrar eða fólk? Hagsmunir Hveragerðis í nýju orkufrumvarpi Lárus Jónsson,Jónas Guðnason skrifar Sjá meira
Ég hef þegar greitt atkvæði í þjóðaratkvæðagreiðslunni um áframhaldandi viðræður við Evrópusambandið og mitt svar var já. Það þýðir ekki að ég hafi ákveðið að ég telji að Ísland eigi að ganga í Evrópusambandið. Ég hef einfaldlega ekki forsendur til að taka þá ákvörðun fyrr en ég sé hvað okkur stendur raunverulega til boða. Hvort nægjanlegt tillit verði tekið til sérstöðu okkar sem auðlindadrifinnar þjóðar og þess að við erum harðbýl eyja sem býr við allt aðrar áskoranir en flest ríki á meginlandinu. Fyrir mér er þetta einfalt Fáum samninginn á borðið, skoðum hann og tökum síðan ákvörðun. Við búum í frábæru landi og eigum að ganga að samningaborðinu með sjálfstraust. Að mínu mati höfum við engu að tapa á því að kanna hvort góður samningur geti gert sterkt samfélag enn sterkara. Við höfum í áratugi talað um mikilvægi þess að efla byggð um allt land. Samt hefur safnast upp gríðarleg innviðaskuld á landsbyggðinni sem er fyrir löngu komin á gjalddaga. Stöðugt þarf að berjast fyrir fjárfestingu í samgöngum, atvinnuuppbyggingu, nýsköpun og þjónustu. Mín skoðun er sú að landsbyggðirnar eigi ekki alltaf að þurfa að vera í varnarbaráttu. Við eigum að vera í stöðu til að sækja fram. Þess vegna finnst mér áhugavert að skoða hvaða tækifæri gætu falist í byggðastefnu Evrópusambandsins og hvort í henni séu leiðir sem gætu hjálpað okkur að byggja upp sterkari landsbyggð til framtíðar. Þar sé ég tækifæri sem vert er að skoða en líka stór mál sem við verðum að fá svör við. Við eigum að semja Við eigum að ganga til viðræðna með sérstöðu Íslands að leiðarljósi. Þar skipta fiskveiðiauðlindin, íslenskur landbúnaður og fæðuöryggi, strjálbýli, miklar vegalengdir og öflugar sjávarbyggðir um allt land gríðarlega miklu. Þetta eru hagsmunir sem við eigum að standa vörð um og leggja ríka áherslu á í samningaviðræðum. Síðan skulum við sjá hvaða niðurstöðu við getum náð og taka afstöðu til hennar á eigin forsendum. Fyrir mér eru þessi stóru hagsmunamál því ekki ástæða til að hætta áður en við byrjum. Þau eru ástæða til að fara vel undirbúin að borðinu og kanna hvað hægt er að semja um. Sama á við um efnahagsmálin. Ég vil vita hvort við getum skapað meiri stöðugleika, fengið lægri vexti og betri kjör fyrir heimilin með inngöngu og upptöku á öðrum gjaldmiðli. Hvaða áhrif gæti evran haft á íslenskt efnahagslíf? Gæti meiri samkeppni lækkað verð á vörum og matarkörfunni? Gætu íslensk fyrirtæki orðið samkeppnishæfari og fengið fleiri tækifæri á stærri markaði? Gæti erlend fjárfesting aukist? Þetta skiptir landsbyggðirnar ekki síður máli. Háir vextir, kostnaðarsamar samgöngur og lítill heimamarkaður geta haft mikil áhrif á fólk og fyrirtæki um allt land. Ég veit ekki svörin við öllum þessum spurningum og það er einmitt ástæðan fyrir því að ég vil viðræður. Ég ber fulla virðingu fyrir því að fólk komist að ólíkum niðurstöðum í þessu máli. Sumir eru sannfærðir um að framtíð Íslands sé betur borgið utan Evrópusambandsins. Aðrir telja að tækifærin séu meiri innan þess. Sjálf er ég ekki tilbúin að taka lokaákvörðun fyrr en ég veit hvað okkur stendur raunverulega til boða. Ég vil að við göngum sjálfsörugg að borðinu, sem sterk og sjálfstæð þjóð, og reynum að ná besta mögulega samningi fyrir allt Ísland. Síðan fær þjóðin samninginn í hendurnar. Þá ræðum við kosti hans og galla. Þá metum við það sem við fáum á móti því sem við þurfum að gefa eftir og þá tökum við lokaákvörðunina. Kannski segi ég þá já. Kannski segi ég nei. En fyrst vil ég fá að sjá. Það er það sem mitt já þýðir. Höfundur er þingmaður Samfylkingarinnar í Norðausturkjördæmi.
Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun
Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir Skoðun
Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson skrifar
Skoðun Um traust, ábyrgð og fagmennsku í listsamkeppnum Markús Þór Andrésson,Anna Rún Tryggvadóttir skrifar
Skoðun Árangur LEB er ótvíræður – en fátækt eldri borgara er þjóðarskömm Björn Snæbjörnsson skrifar
Skoðun Ofbeldi kemur ekki úr vegabréfi. Það sprettur af fátækt, útilokun og lygum Ian McDonald skrifar
Skoðun Aðgerðaleysi fjármálaráðherra kemur erlendum tæknirisum til góða Guðmundur Halldór Björnsson skrifar
Skoðun Hækkun þar, hækkun hér, á endanum allt kaupið í skattana fer! Jóhann Friðrik Friðriksson skrifar
Skoðun Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar
Skoðun Ferkílómetrar eða fólk? Hagsmunir Hveragerðis í nýju orkufrumvarpi Lárus Jónsson,Jónas Guðnason skrifar
Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun
Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir Skoðun