Vaxtaþrælarnir og hinir Ingólfur Sverrisson skrifar 20. ágúst 2026 22:46 Þegar vextir hafa nú verið hækkaðir enn einu sinni beinist athyglin að þeim hópum í þjóðfélaginu sem sú ráðstöfun snertir ekki neitt og láta sér þær því litlu skipta. Hóparnir sem hér um ræðir eru til dæmis fyrirtækin 260 sem færa allt sitt í evrum eða dollurum og sækja ódýrt lánsfé til uppbyggingar og reksturs til útlanda, við sem erum komin á efri ár og skuldum ekki lengur neitt og þau innlendu fyrirtæki og stofnanir sem skvera hækkunum út í verðlagið án þess að hika og blanda samvisku sinni ekkert í þau viðbrögð. Enda þótt þessir aðilar eigi sinn ríka þátt í verðbólgunni, sem vaxtahækkuninni er ætlað að vinna á, axla þeir sannarlega ekki nokkurn einasta hlut þeirrar byrðar sem þýðir fyrir vikið að hún leggst með enn meiri þunga á unga fólkið í þessu landi. Fólkið sem er að basla við að kaupa sér húsnæði og þarf að slá dýr lán í lokaða krónuhagkerfinu okkar. Með þessum hætti er búið að skipta þjóðinni haganlega í tvo hópa þar sem annar tekur á sig allar vaxtabyrðarnar í raun en við hin sleppum alveg frá því og högnumst frekar en hitt á þessum frumstæðu vinnubrögðum. Margir reyna að telja sér og öðrum trú um að þetta óláns fyrirkomulag hafi eitthvað með sjálfstæði þjóðarinnar og fullveldi að gera. Öll breyting á því til jöfnunar og sanngirni verði til þess að við glötum fullveldinu og allt fari í kalda kol enda þótt engin dæmi séu um slíkt meðal þeirra þjóða í ESB sem hafa tekið upp evruna sem gjaldmiðil. Bent hefur verið á að með því að skoða þá möguleika sem opnast með hugsanlegri fullri þátttöku í ESB og upptöku evru gætu myndast nýjar leiðir til að halda aftur af verðbólgunni og hennar slæmu afleiðingum. Þá rísa upp forréttindahóparnir sem áður er getið og blómstra í núverandi kerfi og telja því allt til foráttu. Það hljóti að vera til aðrar leiðir til að tryggja þeim forréttindin áfram og að nauðsynlegt sé að staðfesta ósanngirnina í stjórnarskrá lýðveldisins. Óstaðfestar fregnir úr þeim herbúðum herma að þeir vilji setja í stjórnarskrána ákvæði á þá leið að þeir sem eru lokaðir inni í krónuhagkerfinu skuli ávallt bera byrðar sem fylgja háum vöxtum hér á landi. Það sé gríðarlega mikilvægt til að halda fullveldi Íslands hreinu og óspilltu gagnvart erlendri ásælni. Nú er runnin upp sú tíð að meira segja Sjálfstæðisflokkurinn telur vandalaust að ráða fram úr verðbólgunni í núverandi krónuhagkerfi enda þótt hann hafi sjálfur setið við stjórnvöldin áratugum saman og opinberað átakanlegt getuleysi sitt í þeim efnum. En nú getur sá góði flokkur leyst það auðveldlega sem þeir gátu ekki áður og eru þess vegna andvígir að ræða við ESB um fulla aðild því þeir hafi öðlast einhvers konar skyggnigáfu og vita nákvæmlega hvað muni koma út úr samningi sem aldrei hefur verið rætt um eða komist á blað. Slík afstaða hefur oft verið kölluð drýldni enda vita Sjálfstæðismenn ekkert frekar en aðrir hvað muni standa í samningi sem ekki hefur séð dagsins ljós. Eins gott að fyrrum forystumenn þessa góða flokks hafa ekki heyrt um þessa neikvæðni gagnvart nánara samstarfi landa sem byggja Evrópu. Þá er næsta víst að þeir mundu undrast stórum og gera alvarlegar athugasemdir við málflutning eftirmanna sinna. Alltént þreyttist Bjarni Benediktsson formaður flokksins á árunum 1963 til 1970 aldrei á að hamra á nauðsyn þess að taka þátt í vestrænni samvinnu og studdi dyggilega aðildina að NATO. Ekkert hik á þeim bæ þá og vandræðagangur ekki leyfður undir hans forystu. Nú er loks runninn upp rétti tíminn til að leita nýrra leiða með okkar ágætu nágrönnum í ESB og leysa unga fólkið okkar, sprotafyrirtæki og önnur minni fyrirtæki úr þeim fjötrum sem krónuhagkerfið hefur hneppt þau í. Þá fyrst mætti kalla Íslendinga frjálsa og fullvalda þjóð þar sem jöfnuður ríkir enda lagt af þann ósið að skipta þegnunum í tvo hópa: Vaxtaþrælana og hina sem sleppa alltaf. Höfundur er eftirlaunaþegi og fyrrum forstöðumaður samtaka fyrirtækja í málm- og skipaiðnaði. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Ingólfur Sverrisson Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun Í árlegum skugga PISA Benedikt Sigurðarson Skoðun Líf með tilgang og gleði, þrátt fyrir heilabilun Elísa Arnars Ólafsdóttir Skoðun Breytum ekki bara einkunnakvarðanum – bætum námsmatið Sævar Þór Helgason Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir Skoðun Auglýst eftir málsvara Suðurkjördæmis Jón Bjarnason Skoðun Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun Þegar hjátrúin tekur völdin Ásmundur Gunnarsson Skoðun Öryggi í skólum krefst aðgerða og eftirfylgni Kolbrún Magnúsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Mennskan í umróti felst í vönduðum vinnubrögðum Berglind Björk Hreinsdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Stækkum og styrkjum sérsveitina Sólrún H. Guðmundsdóttir Proppé skrifar Skoðun Í Singapúr dugði eitt orð Margrét Reynisdóttir skrifar Skoðun Drónar: vinur eða óvinur? Sunna Gunnars Marteinsdóttir skrifar Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar Skoðun Þroskahjálp 50 ára: Réttindabarátta og réttindagæsla í 50 ár Halldór Gunnarsson skrifar Skoðun Hvenær mun Alþingi setja þegna sína í forgrunn? Sunna Arnardóttir skrifar Skoðun Hugmynd skapar atvinnu Elinóra Inga Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af hverju verður allt að eins þyngra í skammdeginu? Guðjón Ágústsson skrifar Skoðun Gæði hjúkrunarheimila eru mælikvarði á velmegun Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Trump og Pútín gegn Úkraínu Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir skrifar Skoðun Í árlegum skugga PISA Benedikt Sigurðarson skrifar Skoðun Við tölum mikið um geðheilsu en hvað með vinnuumhverfið? Íris Helga Gígju Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar hjátrúin tekur völdin Ásmundur Gunnarsson skrifar Skoðun Utanríkisráðherra hefur ekki slíkan rétt Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Breytum ekki bara einkunnakvarðanum – bætum námsmatið Sævar Þór Helgason skrifar Skoðun Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Friðarsúlan er langt frá því að vera friðartákn fyrir náttúruna Kristján Kristjánsson skrifar Skoðun Mikilvægi samstarfs á norðurslóðum Eiríkur Björn Björgvinsson skrifar Skoðun Auglýst eftir málsvara Suðurkjördæmis Jón Bjarnason skrifar Skoðun Að bera sorg á torg Hrannar Már Ásgeirs Sigrúnarson skrifar Skoðun Hver á að gæta varðanna í Róm? Páll Ásgrímsson skrifar Skoðun Öryggi í skólum krefst aðgerða og eftirfylgni Kolbrún Magnúsdóttir skrifar Skoðun Betri (umferðar) borg fyrir börn Margrét Rós Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Líf með tilgang og gleði, þrátt fyrir heilabilun Elísa Arnars Ólafsdóttir skrifar Skoðun Hvað viðheldur ójöfnuði milli kynslóða á Íslandi? Sigurður Sigurðsson skrifar Sjá meira
Þegar vextir hafa nú verið hækkaðir enn einu sinni beinist athyglin að þeim hópum í þjóðfélaginu sem sú ráðstöfun snertir ekki neitt og láta sér þær því litlu skipta. Hóparnir sem hér um ræðir eru til dæmis fyrirtækin 260 sem færa allt sitt í evrum eða dollurum og sækja ódýrt lánsfé til uppbyggingar og reksturs til útlanda, við sem erum komin á efri ár og skuldum ekki lengur neitt og þau innlendu fyrirtæki og stofnanir sem skvera hækkunum út í verðlagið án þess að hika og blanda samvisku sinni ekkert í þau viðbrögð. Enda þótt þessir aðilar eigi sinn ríka þátt í verðbólgunni, sem vaxtahækkuninni er ætlað að vinna á, axla þeir sannarlega ekki nokkurn einasta hlut þeirrar byrðar sem þýðir fyrir vikið að hún leggst með enn meiri þunga á unga fólkið í þessu landi. Fólkið sem er að basla við að kaupa sér húsnæði og þarf að slá dýr lán í lokaða krónuhagkerfinu okkar. Með þessum hætti er búið að skipta þjóðinni haganlega í tvo hópa þar sem annar tekur á sig allar vaxtabyrðarnar í raun en við hin sleppum alveg frá því og högnumst frekar en hitt á þessum frumstæðu vinnubrögðum. Margir reyna að telja sér og öðrum trú um að þetta óláns fyrirkomulag hafi eitthvað með sjálfstæði þjóðarinnar og fullveldi að gera. Öll breyting á því til jöfnunar og sanngirni verði til þess að við glötum fullveldinu og allt fari í kalda kol enda þótt engin dæmi séu um slíkt meðal þeirra þjóða í ESB sem hafa tekið upp evruna sem gjaldmiðil. Bent hefur verið á að með því að skoða þá möguleika sem opnast með hugsanlegri fullri þátttöku í ESB og upptöku evru gætu myndast nýjar leiðir til að halda aftur af verðbólgunni og hennar slæmu afleiðingum. Þá rísa upp forréttindahóparnir sem áður er getið og blómstra í núverandi kerfi og telja því allt til foráttu. Það hljóti að vera til aðrar leiðir til að tryggja þeim forréttindin áfram og að nauðsynlegt sé að staðfesta ósanngirnina í stjórnarskrá lýðveldisins. Óstaðfestar fregnir úr þeim herbúðum herma að þeir vilji setja í stjórnarskrána ákvæði á þá leið að þeir sem eru lokaðir inni í krónuhagkerfinu skuli ávallt bera byrðar sem fylgja háum vöxtum hér á landi. Það sé gríðarlega mikilvægt til að halda fullveldi Íslands hreinu og óspilltu gagnvart erlendri ásælni. Nú er runnin upp sú tíð að meira segja Sjálfstæðisflokkurinn telur vandalaust að ráða fram úr verðbólgunni í núverandi krónuhagkerfi enda þótt hann hafi sjálfur setið við stjórnvöldin áratugum saman og opinberað átakanlegt getuleysi sitt í þeim efnum. En nú getur sá góði flokkur leyst það auðveldlega sem þeir gátu ekki áður og eru þess vegna andvígir að ræða við ESB um fulla aðild því þeir hafi öðlast einhvers konar skyggnigáfu og vita nákvæmlega hvað muni koma út úr samningi sem aldrei hefur verið rætt um eða komist á blað. Slík afstaða hefur oft verið kölluð drýldni enda vita Sjálfstæðismenn ekkert frekar en aðrir hvað muni standa í samningi sem ekki hefur séð dagsins ljós. Eins gott að fyrrum forystumenn þessa góða flokks hafa ekki heyrt um þessa neikvæðni gagnvart nánara samstarfi landa sem byggja Evrópu. Þá er næsta víst að þeir mundu undrast stórum og gera alvarlegar athugasemdir við málflutning eftirmanna sinna. Alltént þreyttist Bjarni Benediktsson formaður flokksins á árunum 1963 til 1970 aldrei á að hamra á nauðsyn þess að taka þátt í vestrænni samvinnu og studdi dyggilega aðildina að NATO. Ekkert hik á þeim bæ þá og vandræðagangur ekki leyfður undir hans forystu. Nú er loks runninn upp rétti tíminn til að leita nýrra leiða með okkar ágætu nágrönnum í ESB og leysa unga fólkið okkar, sprotafyrirtæki og önnur minni fyrirtæki úr þeim fjötrum sem krónuhagkerfið hefur hneppt þau í. Þá fyrst mætti kalla Íslendinga frjálsa og fullvalda þjóð þar sem jöfnuður ríkir enda lagt af þann ósið að skipta þegnunum í tvo hópa: Vaxtaþrælana og hina sem sleppa alltaf. Höfundur er eftirlaunaþegi og fyrrum forstöðumaður samtaka fyrirtækja í málm- og skipaiðnaði.
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun
Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar
Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar
Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar
Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar
Skoðun Við tölum mikið um geðheilsu en hvað með vinnuumhverfið? Íris Helga Gígju Baldursdóttir skrifar
Skoðun Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun