Velti allt á því hverjir mæti á kjörstað Silja Rún Sigurbjörnsdóttir skrifar 15. ágúst 2026 12:01 Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði. Vísir/Anton Brink Miðað við nýjustu kannanir bendir allt til þess að þátttakan sjálf muni skipta mestu máli í komandi þjóðaratkvæðagreiðslum að mati prófessors í stjórnmálafræði. Yngra fólk hallist meira að já-inu en sé sömuleiðis talið ólíklegra til að mæta á kjörstað. Ekki er marktækur munur á þeim sem ætla að segja já annars vegar og nei hins vegar í komandi þjóðaratkvæðagreiðslu samkvæmt þjóðarpúlsi Gallup. 51,5 prósent sögðust ætla að segja já og 48,5 prósent nei en sjö prósent voru óákveðin. Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, segir ljóst að afstaða fólks sé að herðast í málinu. „Þetta er svo jafnt núna að héðan í frá veltur þetta í rauninni á þátttökunni í kosningunni sjálfri því að þátttakan getur breytt þessum tölum. Það sækja ekki allir hópar samfélagsins kosningar jafnt og þá skiptir öllu máli hvernig afstaðan dreifist milli ólíkra samfélagsmiðlahópa,“ segir Eiríkur. Samsetning hópsins geti einnig spilað inn í þar sem eldra fólk sé líklegra til að mæta á kjörstað. „Sumar kannanir hafa sýnt að eldra fólk ætli í miklu meiri mæli að segja nei heldur en já, aðrar sýna ekki alveg þann mun. Sumar kannanir hafa sýnt að ungt fólk sé miklu svona meira áfram um að segja já, að það mæti miklu síðar á kjörstað að því er reynslan sýnir.“ Sömuleiðis sé stuðningurinn við áframhaldandi aðildarviðræður meiri á höfuðborgarsvæðinu og minni úti á landi. „Lýðræðislegar kosningar eru auðvitað þannig að það getur vel verið að það fari þannig að það muni bara örfáum atkvæðum. En þetta er hnífjafnt og það er ekki hægt að segja fyrir um þetta,“ segir Eiríkur. Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Skoðanakannanir Mest lesið Fulltrúi Íslands yfirgaf ekki salinn með hinum Innlent Freyr látinn fara frá Eflingu Innlent María Sigurðardóttir er látin Innlent Segir Ingu hafa vitnað í trúnaðarsamtal Innlent Meira um krabbamein hjá yngra fólki sem eigi að borða rautt kjöt mest einu sinni í viku Innlent Veita ekki viðtöl eftir ríkisstjórnarfund Innlent Holmes flutt á áfangaheimili Erlent Kjarni málsins sé að Inga hafi ekki sagt alveg rétt frá Innlent „Mistök að fela honum forystu“ Innlent Hafði ekkert með átök sundþjálfaranna að gera Innlent Fleiri fréttir Gæsluvarðhald framlengt yfir þremur Ákærðir fyrir að frelsisvipta mann og nauðga með röri Fundu umfangsmikla kannabisrækt í Bolungarvík „Nauðsynlegt er að kjarasamningar haldi“ Hafði ekkert með átök sundþjálfaranna að gera Freyr látinn fara frá Eflingu Segir Ingu hafa vitnað í trúnaðarsamtal Stefna á að taka inn skjólstæðinga í næstu viku Segir Ingu hafa brotið trúnað í ræðustól Alþingis Bein útsending: Sjálfsvíg á Íslandi – staðan, forvarnir og leiðin fram á við „Við erum ekki að byrja á núlli“ Fimm ára dómur Norberts staðfestur Veita ekki viðtöl eftir ríkisstjórnarfund Jöfnuður næst ekki í um öðrum hverjum kosningum Kjarni málsins sé að Inga hafi ekki sagt alveg rétt frá Endurskoða samning SÁÁ María Sigurðardóttir er látin Handtekinn fyrir líkamsárás, rán, íkveikju og þjófnað Fulltrúi Íslands yfirgaf ekki salinn með hinum Meira um krabbamein hjá yngra fólki sem eigi að borða rautt kjöt mest einu sinni í viku „Það er skilgreiningin á því að pissa í skóinn sinn“ Sorpa skoðar að fara í mál við grenndargámasóða „Mistök að fela honum forystu“ „Ég hef mikið til verið hér á eigin spýtur“ Uppselt á opnunarmyndina í tveimur sölum Mundaði hníf og skotinn með rafbyssu í Hagkaup á Eiðistorgi Lögregluembættum fækkað verulega Tjón á tveimur bílum þegar tré fauk Mikill vatnsstrókur í Miðfirði Sex skriðuviðvaranir í gildi Sjá meira
Ekki er marktækur munur á þeim sem ætla að segja já annars vegar og nei hins vegar í komandi þjóðaratkvæðagreiðslu samkvæmt þjóðarpúlsi Gallup. 51,5 prósent sögðust ætla að segja já og 48,5 prósent nei en sjö prósent voru óákveðin. Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, segir ljóst að afstaða fólks sé að herðast í málinu. „Þetta er svo jafnt núna að héðan í frá veltur þetta í rauninni á þátttökunni í kosningunni sjálfri því að þátttakan getur breytt þessum tölum. Það sækja ekki allir hópar samfélagsins kosningar jafnt og þá skiptir öllu máli hvernig afstaðan dreifist milli ólíkra samfélagsmiðlahópa,“ segir Eiríkur. Samsetning hópsins geti einnig spilað inn í þar sem eldra fólk sé líklegra til að mæta á kjörstað. „Sumar kannanir hafa sýnt að eldra fólk ætli í miklu meiri mæli að segja nei heldur en já, aðrar sýna ekki alveg þann mun. Sumar kannanir hafa sýnt að ungt fólk sé miklu svona meira áfram um að segja já, að það mæti miklu síðar á kjörstað að því er reynslan sýnir.“ Sömuleiðis sé stuðningurinn við áframhaldandi aðildarviðræður meiri á höfuðborgarsvæðinu og minni úti á landi. „Lýðræðislegar kosningar eru auðvitað þannig að það getur vel verið að það fari þannig að það muni bara örfáum atkvæðum. En þetta er hnífjafnt og það er ekki hægt að segja fyrir um þetta,“ segir Eiríkur.
Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Skoðanakannanir Mest lesið Fulltrúi Íslands yfirgaf ekki salinn með hinum Innlent Freyr látinn fara frá Eflingu Innlent María Sigurðardóttir er látin Innlent Segir Ingu hafa vitnað í trúnaðarsamtal Innlent Meira um krabbamein hjá yngra fólki sem eigi að borða rautt kjöt mest einu sinni í viku Innlent Veita ekki viðtöl eftir ríkisstjórnarfund Innlent Holmes flutt á áfangaheimili Erlent Kjarni málsins sé að Inga hafi ekki sagt alveg rétt frá Innlent „Mistök að fela honum forystu“ Innlent Hafði ekkert með átök sundþjálfaranna að gera Innlent Fleiri fréttir Gæsluvarðhald framlengt yfir þremur Ákærðir fyrir að frelsisvipta mann og nauðga með röri Fundu umfangsmikla kannabisrækt í Bolungarvík „Nauðsynlegt er að kjarasamningar haldi“ Hafði ekkert með átök sundþjálfaranna að gera Freyr látinn fara frá Eflingu Segir Ingu hafa vitnað í trúnaðarsamtal Stefna á að taka inn skjólstæðinga í næstu viku Segir Ingu hafa brotið trúnað í ræðustól Alþingis Bein útsending: Sjálfsvíg á Íslandi – staðan, forvarnir og leiðin fram á við „Við erum ekki að byrja á núlli“ Fimm ára dómur Norberts staðfestur Veita ekki viðtöl eftir ríkisstjórnarfund Jöfnuður næst ekki í um öðrum hverjum kosningum Kjarni málsins sé að Inga hafi ekki sagt alveg rétt frá Endurskoða samning SÁÁ María Sigurðardóttir er látin Handtekinn fyrir líkamsárás, rán, íkveikju og þjófnað Fulltrúi Íslands yfirgaf ekki salinn með hinum Meira um krabbamein hjá yngra fólki sem eigi að borða rautt kjöt mest einu sinni í viku „Það er skilgreiningin á því að pissa í skóinn sinn“ Sorpa skoðar að fara í mál við grenndargámasóða „Mistök að fela honum forystu“ „Ég hef mikið til verið hér á eigin spýtur“ Uppselt á opnunarmyndina í tveimur sölum Mundaði hníf og skotinn með rafbyssu í Hagkaup á Eiðistorgi Lögregluembættum fækkað verulega Tjón á tveimur bílum þegar tré fauk Mikill vatnsstrókur í Miðfirði Sex skriðuviðvaranir í gildi Sjá meira