Draugasögur nútímans Ingólfur Sverrisson skrifar 6. ágúst 2026 15:00 Í gamla daga var fólk almennt dauðhrætt við drauga og ógnvekjandi afturgöngur sem áttu það til að ráðast á fólk og misþyrma þegar þeir náðu tökum á því. Þá héldu flestir í einfeldni sinni að þeir þyrftu einlægt að glíma við drauga eins og Írafells-Móra, Þorgeirsbola og Mývatnsskottu einkum þegar dimma tók og fólk var eitt á ferð. Á þessu var stagast við börn og fullorðna þangað til enginn þorði að hreyfa sig milli herbergja eða út fyrir hússins dyr nema í fylgd með öðrum og helst með barefli í hönd. Þannig liðu aldir í myrkum torfhúsum og hræðslan var yfirþyrmandi. Síða kom í ljós að hún var með öllu ástæðulaus enda engir draugar eða slíkar forynjur á ferð. Nú brosir fólk góðlátlega í kampinn út af því hversu auðtrúa fólk var í þá daga og auðvelt að hræða það. Nú hefur þessi draugatrú verið endurvakin með miklum tilþrifum í okkar góða samfélagi. Draugurinn ógurlegi eru samtök 27 fullvalda þjóða í Evrópu sem kalla sig Evrópusambandið og ku jafnvel vera enn hættlegri en Húsavíkur Lalli og Heiðarskotta samanlögð. Nú er verið að glíma um auðlindir þjóðarinnar sem ESB ætlar að hirða af okkur í heilu lagi og gera okkur að fátækum auðnuleysingjum enda þótt það hafi aldrei beitt slíkum yfirgangi við aðrar aðildarþjóðir – aldrei. Þannig hefur hin göfuga þjóðtrú verið endurvakin til fyrra lífs í þeirri von að hún hjálpi til við að telja fólki trú um að stórhætta sé á næsta leiti ef við samþykkjum að tala við okkar næstu nágranna um enn frekari samskipti sem hafa hingað til reynst ákaflega vel í gegnum EES-samninginn. Nei, nú er því haldið fram að þeir muni breytast í einhverskonar óargadýr sem rífa okkur á hol án þess að við vitum af og við megum síðan þola móðuharðindi af mannavöldum eins og sagt var svo smekklega fyrir þrjátíu árum þegar hinn farsæli EES-samningur var samþykktur á Alþingi. Þegar spurt er um fordæmi af hálfu ESB um slíkan yfirgang gagnvart eigin aðildarríki þá er talinu eytt og gjarnan farið að ræða hvað Íslendingar eru góðir og snjallir langt umfram aðrar þjóðir. Þannig er vitrænu tali vísað á bug en haldið áfram að fullyrða allskonar fjarstæður í anda draugatrúarinnar forðum. Er þá gjarnan vitnað í sundurslitin ummlæli einhverra á meginlandinu sem efast um að í okkar tilviki verði farið eftir þeim leikreglum sem sambandið hefur þegar mótað sjálft til dæmis um fyrirkomulag fiskveiða aðildarþjóðanna. Í átakanlegum uppgjafatón er því haldið fram að við þurfum að afhenda Brussel stjórn allra fiskveiða við Ísland enda þótt sameiginleg fiskveiðistefna ESB geri ráð fyrir að fiskstofnar verði aðeins veiddir af þeim löndum sem gert hafa það síðustu áratugina eins og hér á landi samkvæmt reglunni um hlutfallslegan stöðugleika (relative stability). Að ætla að halda sig við þá staðhæfingu að við missum alla stjórn í eigin fiskveiðilögsögu er sannarlega í anda þeirrar draugatrúar sem heltók þjóðina öldum saman. Í því sambandi er hollt að vísa til orða Davíðs Þórs Björgvinssonar fyrrum dómara við Mannréttindadómstól Evrópu: „Stærstur hluti afla í íslenskri lögsögu er veiddur úr staðbundnum fiskistofnum en ekki stofnum sem eru sameiginlegir mörgum ríkjum. Það gefur ákveðin fyrirheit um að sérlausnir kynnu að vera mögulegar fyrir Ísland við aðildarviðræður.” Hér talar virtur sérfræðingur á sviðinu af hógværð og yfirvegun um ákveðin fyrirheit um sérlausnir sem gætu uppfyllt okkar kröfur um yfirráð yfir auðlindum okkar og nýtingu þeirra þó við göngum að fullu í ESB. Að hafna slíkum viðræðum fyrirfram væri svona álíka greindarlegt og að taka upp gömlu draugatrúna og vera síðan á stöðugum flótta undan draugnum Kólumkilla og hans liði. Það getur nú varla talist gott einkenni fyrir fullvalda þjóð. Þess vegna er eðlilegt að segja já næsta höfuðdag og láta svo reyna á hvort hægt sé að gera aðildarsamning sem þjóðin tekur að lokum afstöðu til. Annað er einasta að ganga gömlu draugatrúnni aftur á hönd. Höfundur er eftirlaunaþegi og fyrrum forstöðumaður samtaka fyrirtækja í málm- og skipaiðnaði. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Ingólfur Sverrisson Mest lesið Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun Líf með tilgang og gleði, þrátt fyrir heilabilun Elísa Arnars Ólafsdóttir Skoðun Í árlegum skugga PISA Benedikt Sigurðarson Skoðun Auglýst eftir málsvara Suðurkjördæmis Jón Bjarnason Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir Skoðun Breytum ekki bara einkunnakvarðanum – bætum námsmatið Sævar Þór Helgason Skoðun Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun Stækkum og styrkjum sérsveitina Sólrún H. Guðmundsdóttir Proppé Skoðun Þegar hjátrúin tekur völdin Ásmundur Gunnarsson Skoðun Skoðun Skoðun Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson skrifar Skoðun Mennskan í umróti felst í vönduðum vinnubrögðum Berglind Björk Hreinsdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Stækkum og styrkjum sérsveitina Sólrún H. Guðmundsdóttir Proppé skrifar Skoðun Í Singapúr dugði eitt orð Margrét Reynisdóttir skrifar Skoðun Drónar: vinur eða óvinur? Sunna Gunnars Marteinsdóttir skrifar Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar Skoðun Þroskahjálp 50 ára: Réttindabarátta og réttindagæsla í 50 ár Halldór Gunnarsson skrifar Skoðun Hvenær mun Alþingi setja þegna sína í forgrunn? Sunna Arnardóttir skrifar Skoðun Hugmynd skapar atvinnu Elinóra Inga Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af hverju verður allt að eins þyngra í skammdeginu? Guðjón Ágústsson skrifar Skoðun Gæði hjúkrunarheimila eru mælikvarði á velmegun Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Trump og Pútín gegn Úkraínu Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir skrifar Skoðun Í árlegum skugga PISA Benedikt Sigurðarson skrifar Skoðun Við tölum mikið um geðheilsu en hvað með vinnuumhverfið? Íris Helga Gígju Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar hjátrúin tekur völdin Ásmundur Gunnarsson skrifar Skoðun Utanríkisráðherra hefur ekki slíkan rétt Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Breytum ekki bara einkunnakvarðanum – bætum námsmatið Sævar Þór Helgason skrifar Skoðun Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Friðarsúlan er langt frá því að vera friðartákn fyrir náttúruna Kristján Kristjánsson skrifar Skoðun Mikilvægi samstarfs á norðurslóðum Eiríkur Björn Björgvinsson skrifar Skoðun Auglýst eftir málsvara Suðurkjördæmis Jón Bjarnason skrifar Skoðun Að bera sorg á torg Hrannar Már Ásgeirs Sigrúnarson skrifar Skoðun Hver á að gæta varðanna í Róm? Páll Ásgrímsson skrifar Skoðun Öryggi í skólum krefst aðgerða og eftirfylgni Kolbrún Magnúsdóttir skrifar Skoðun Betri (umferðar) borg fyrir börn Margrét Rós Sigurjónsdóttir skrifar Sjá meira
Í gamla daga var fólk almennt dauðhrætt við drauga og ógnvekjandi afturgöngur sem áttu það til að ráðast á fólk og misþyrma þegar þeir náðu tökum á því. Þá héldu flestir í einfeldni sinni að þeir þyrftu einlægt að glíma við drauga eins og Írafells-Móra, Þorgeirsbola og Mývatnsskottu einkum þegar dimma tók og fólk var eitt á ferð. Á þessu var stagast við börn og fullorðna þangað til enginn þorði að hreyfa sig milli herbergja eða út fyrir hússins dyr nema í fylgd með öðrum og helst með barefli í hönd. Þannig liðu aldir í myrkum torfhúsum og hræðslan var yfirþyrmandi. Síða kom í ljós að hún var með öllu ástæðulaus enda engir draugar eða slíkar forynjur á ferð. Nú brosir fólk góðlátlega í kampinn út af því hversu auðtrúa fólk var í þá daga og auðvelt að hræða það. Nú hefur þessi draugatrú verið endurvakin með miklum tilþrifum í okkar góða samfélagi. Draugurinn ógurlegi eru samtök 27 fullvalda þjóða í Evrópu sem kalla sig Evrópusambandið og ku jafnvel vera enn hættlegri en Húsavíkur Lalli og Heiðarskotta samanlögð. Nú er verið að glíma um auðlindir þjóðarinnar sem ESB ætlar að hirða af okkur í heilu lagi og gera okkur að fátækum auðnuleysingjum enda þótt það hafi aldrei beitt slíkum yfirgangi við aðrar aðildarþjóðir – aldrei. Þannig hefur hin göfuga þjóðtrú verið endurvakin til fyrra lífs í þeirri von að hún hjálpi til við að telja fólki trú um að stórhætta sé á næsta leiti ef við samþykkjum að tala við okkar næstu nágranna um enn frekari samskipti sem hafa hingað til reynst ákaflega vel í gegnum EES-samninginn. Nei, nú er því haldið fram að þeir muni breytast í einhverskonar óargadýr sem rífa okkur á hol án þess að við vitum af og við megum síðan þola móðuharðindi af mannavöldum eins og sagt var svo smekklega fyrir þrjátíu árum þegar hinn farsæli EES-samningur var samþykktur á Alþingi. Þegar spurt er um fordæmi af hálfu ESB um slíkan yfirgang gagnvart eigin aðildarríki þá er talinu eytt og gjarnan farið að ræða hvað Íslendingar eru góðir og snjallir langt umfram aðrar þjóðir. Þannig er vitrænu tali vísað á bug en haldið áfram að fullyrða allskonar fjarstæður í anda draugatrúarinnar forðum. Er þá gjarnan vitnað í sundurslitin ummlæli einhverra á meginlandinu sem efast um að í okkar tilviki verði farið eftir þeim leikreglum sem sambandið hefur þegar mótað sjálft til dæmis um fyrirkomulag fiskveiða aðildarþjóðanna. Í átakanlegum uppgjafatón er því haldið fram að við þurfum að afhenda Brussel stjórn allra fiskveiða við Ísland enda þótt sameiginleg fiskveiðistefna ESB geri ráð fyrir að fiskstofnar verði aðeins veiddir af þeim löndum sem gert hafa það síðustu áratugina eins og hér á landi samkvæmt reglunni um hlutfallslegan stöðugleika (relative stability). Að ætla að halda sig við þá staðhæfingu að við missum alla stjórn í eigin fiskveiðilögsögu er sannarlega í anda þeirrar draugatrúar sem heltók þjóðina öldum saman. Í því sambandi er hollt að vísa til orða Davíðs Þórs Björgvinssonar fyrrum dómara við Mannréttindadómstól Evrópu: „Stærstur hluti afla í íslenskri lögsögu er veiddur úr staðbundnum fiskistofnum en ekki stofnum sem eru sameiginlegir mörgum ríkjum. Það gefur ákveðin fyrirheit um að sérlausnir kynnu að vera mögulegar fyrir Ísland við aðildarviðræður.” Hér talar virtur sérfræðingur á sviðinu af hógværð og yfirvegun um ákveðin fyrirheit um sérlausnir sem gætu uppfyllt okkar kröfur um yfirráð yfir auðlindum okkar og nýtingu þeirra þó við göngum að fullu í ESB. Að hafna slíkum viðræðum fyrirfram væri svona álíka greindarlegt og að taka upp gömlu draugatrúna og vera síðan á stöðugum flótta undan draugnum Kólumkilla og hans liði. Það getur nú varla talist gott einkenni fyrir fullvalda þjóð. Þess vegna er eðlilegt að segja já næsta höfuðdag og láta svo reyna á hvort hægt sé að gera aðildarsamning sem þjóðin tekur að lokum afstöðu til. Annað er einasta að ganga gömlu draugatrúnni aftur á hönd. Höfundur er eftirlaunaþegi og fyrrum forstöðumaður samtaka fyrirtækja í málm- og skipaiðnaði.
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun
Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar
Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar
Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar
Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar
Skoðun Við tölum mikið um geðheilsu en hvað með vinnuumhverfið? Íris Helga Gígju Baldursdóttir skrifar
Skoðun Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun