Nei eða já? Vilborg Gunnarsdóttir skrifar 15. júlí 2026 13:00 Umræða um komandi þjóðaratkvæðagreiðslu er hávær þessa dagana enda mikið í húfi. Við erum að fara að greiða atkvæði um hvort við eigum að kanna hvað aukið ríkjasamband við Evrópu gæti mögulega gefið okkur, nú eða tekið frá okkur. Í gegnum árin hef ég frekar verið því andvíg ef eitthvað er að Ísland gagni í Evrópusambandið. Í aðdragandanum núna hef ég hlustað betur og viðurkenni að umræðan er á köflum furðuleg svo ekki sé meira sagt. Ég er rúmlega miðaldra, tel mig vera þokkalega vel gefna og ágætlega lesna. Þess vegna misbýður mér stundum þegar fullyrðingum er bókstaflega kastað fram órökstuddum og ógagnrýndum á köflum þegar frétta- og blaðamenn eru annars vegar. Andstæðingar halda því til dæmis fram að gangi Ísland í sambandið munum við missa fullveldi okkar. Hvaða rugl er það? Ég veit ekki betur en að nágrannar okkar Danir og Finnar ráði sínum málum með lýðræðislegum kosningum og löggjafarþingum. Löggjöf okkar er þegar að stórum hluta löguð að evrópulögum og við lifum hér enn góðu lífi! Ég hef heldur aldrei heyrt raddir þess efnis að Danir, Finnar eða Svíar vilji ganga út úr þessu sambandi og ef eitthvað er, sjá Bretar eftir að hafa farið. Það er reglulega kosið til þings í þessum löndum og tekist á um hverjir og hvernig eigi að stjórna þessum löndum; þrátt fyrir að vera í Evrópubandalaginu. Hvað yrði öðruvísi hjá okkur? Því er líka haldið fram að best sé að við ráðum okkur að fullu sjálf þegar kemur að fjármálum, gjaldmiðli og vöxtum. Ég spyr; ef við erum svona góð þegar kemur að fjármálum og stýringu vaxta, hvers vegna er verðlag hér með því hæsta og svo erfitt að eignast húsnæði að stóran hluta ævinnar ert þú að greiða þau lán jafnvel þrisvar sinnum. Íslendingum hefur ekkert gengið of vel að ráða sér sjálfum hvað þetta snertir. Bullið er orðið svo mikið og rök andstæðinga svo aum að það er meðal annars notað sem ástæða hversu dýrt er að halda þjóðaratkvæðagreiðslu og fara í viðræðurnar. Ég veit ekki betur en að fyrir flestar kosningar tali frambjóðendur flestir fjálglega um að bera stór mál undir þjóðina. Það er nefnilega svo lýðræðislegt… nema þegar málefnið þóknast þeim ekki. Í raun og veru er ótímabært að sökkva umræðunni djúpt í einstaka málaflokka núna því við höfum svo litlar forsendur til að taka upplýsta ákvörðun án þess að vita meira. Og þar liggur blessaður hundurinn grafinn. Í mínum huga er ómögulegt að taka afstöðu til þess hvort Íslandi sé borgið innan sambandsins fyrr en búð er að semja. Við fáum nefnilega að segja hug okkar aftur. Að lokum smá ráðlegging til nei-ara. Leyfið okkur að sjá samning, sem þá verður eins slæmur og þið haldið fram, því þá getið þið sagt við okkur hin: „við sögðum ykkur það“! Nei, ég ætla að segja já í ágúst. Ég vil fá að vita meira. Svo kemur í ljós síðar hvort mér snúist hugur eður ei. Höfundur er fyrrverandi framkvæmdastjóri. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Pólitískir vindhanar sem vilja nú hafa afstöðu af þjóð Þórður Snær Júlíusson Skoðun Sumar án aðgerða Halla Gunnarsdóttir,Jakob Tryggvason,Andri Reyr Haraldsson,Eiður Stefánsson,Gunnar Sigurðsson,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson Skoðun Þjóðinni er að blæða út – og þetta á bara að reddast Vilhelm Jónsson Skoðun Hörmuleg húsnæðisstaða ungs fólks í ESB Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun „Við hefðum aldrei átt að ganga í ESB,“ sagði engin þjóð aldrei Eiríkur Ragnarsson Skoðun Ég ætla að treysta komandi kynslóðum Margrét Sveinsdóttir Skoðun Hvernig er að eiga sæti við borðið Ásta Guðrún Helgadóttir Skoðun Bollaleggingar Sigurður Kári Kristjánsson Skoðun Ísland, já takk Jón Pétur Zimsen Skoðun Já-sjá leiðir til Já-já Guðmundur Edgarsson Skoðun Skoðun Skoðun Að semja gegn sjálfum sér Gísli Hjálmtýsson skrifar Skoðun Ástæður þess að ég kýs NEI þann 29. ágúst Sigurður P. Sigmundsson skrifar Skoðun Heimurinn brennur minna – en það er aðeins hálf sagan sögð hjá Lomborg Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Ég ætla að treysta komandi kynslóðum Margrét Sveinsdóttir skrifar Skoðun Hvernig er að eiga sæti við borðið Ásta Guðrún Helgadóttir skrifar Skoðun Sumar án aðgerða Halla Gunnarsdóttir,Jakob Tryggvason,Andri Reyr Haraldsson,Eiður Stefánsson,Gunnar Sigurðsson,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson skrifar Skoðun Þjóðinni er að blæða út – og þetta á bara að reddast Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Hörmuleg húsnæðisstaða ungs fólks í ESB Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Pólitískir vindhanar sem vilja nú hafa afstöðu af þjóð Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun „Við hefðum aldrei átt að ganga í ESB,“ sagði engin þjóð aldrei Eiríkur Ragnarsson skrifar Skoðun Bandaríkin Gunnar Björgvinsson skrifar Skoðun Bollaleggingar Sigurður Kári Kristjánsson skrifar Skoðun Höggdeyfir fyrir hverja? Jóhann Páll Jóhannsson skrifar Skoðun Ísland, já takk Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Já-sjá leiðir til Já-já Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Hvernig tryggjum við börnum okkar framtíð á Íslandi? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Hvers vegna blaktir palestínski fáninn í Gleðigöngunni? Elí Hörpu- og Önundarbur,Bashar Murad skrifar Skoðun B verður 8 – umbætur eða umbúðaskipti? Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Ég hélt að friðurinn væri kominn Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Við megum ekki gefa eftir Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Blásum til sóknar í menntun með bættum námsgögnum Hulda Birna Kjærnested Baldursdóttir skrifar Skoðun Sameinumst undir regnboganum: Jafnrétti, inngilding og stolt Clara Ganslandt skrifar Skoðun Mikilvægasta Gleðigangan Hanna Katrín Friðriksson skrifar Skoðun Sjöunda þversögn gervigreindar Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Myndum borga fyrir inngöngu Svartfjallalands Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun The First Yes Is the Crucial Vote Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Sameiginlegur þekkingargrunnur að glatast? Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Bæjarstjórnarmyrkrið: Þegar einokunarleyfishafinn gat ekki kveikt ljósið Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Barátta intersex fólks standi styrkum fótum Daníel E. Arnarsson skrifar Skoðun JÁkvæður kvikmyndaframleiðandi Grímar Jónsson skrifar Sjá meira
Umræða um komandi þjóðaratkvæðagreiðslu er hávær þessa dagana enda mikið í húfi. Við erum að fara að greiða atkvæði um hvort við eigum að kanna hvað aukið ríkjasamband við Evrópu gæti mögulega gefið okkur, nú eða tekið frá okkur. Í gegnum árin hef ég frekar verið því andvíg ef eitthvað er að Ísland gagni í Evrópusambandið. Í aðdragandanum núna hef ég hlustað betur og viðurkenni að umræðan er á köflum furðuleg svo ekki sé meira sagt. Ég er rúmlega miðaldra, tel mig vera þokkalega vel gefna og ágætlega lesna. Þess vegna misbýður mér stundum þegar fullyrðingum er bókstaflega kastað fram órökstuddum og ógagnrýndum á köflum þegar frétta- og blaðamenn eru annars vegar. Andstæðingar halda því til dæmis fram að gangi Ísland í sambandið munum við missa fullveldi okkar. Hvaða rugl er það? Ég veit ekki betur en að nágrannar okkar Danir og Finnar ráði sínum málum með lýðræðislegum kosningum og löggjafarþingum. Löggjöf okkar er þegar að stórum hluta löguð að evrópulögum og við lifum hér enn góðu lífi! Ég hef heldur aldrei heyrt raddir þess efnis að Danir, Finnar eða Svíar vilji ganga út úr þessu sambandi og ef eitthvað er, sjá Bretar eftir að hafa farið. Það er reglulega kosið til þings í þessum löndum og tekist á um hverjir og hvernig eigi að stjórna þessum löndum; þrátt fyrir að vera í Evrópubandalaginu. Hvað yrði öðruvísi hjá okkur? Því er líka haldið fram að best sé að við ráðum okkur að fullu sjálf þegar kemur að fjármálum, gjaldmiðli og vöxtum. Ég spyr; ef við erum svona góð þegar kemur að fjármálum og stýringu vaxta, hvers vegna er verðlag hér með því hæsta og svo erfitt að eignast húsnæði að stóran hluta ævinnar ert þú að greiða þau lán jafnvel þrisvar sinnum. Íslendingum hefur ekkert gengið of vel að ráða sér sjálfum hvað þetta snertir. Bullið er orðið svo mikið og rök andstæðinga svo aum að það er meðal annars notað sem ástæða hversu dýrt er að halda þjóðaratkvæðagreiðslu og fara í viðræðurnar. Ég veit ekki betur en að fyrir flestar kosningar tali frambjóðendur flestir fjálglega um að bera stór mál undir þjóðina. Það er nefnilega svo lýðræðislegt… nema þegar málefnið þóknast þeim ekki. Í raun og veru er ótímabært að sökkva umræðunni djúpt í einstaka málaflokka núna því við höfum svo litlar forsendur til að taka upplýsta ákvörðun án þess að vita meira. Og þar liggur blessaður hundurinn grafinn. Í mínum huga er ómögulegt að taka afstöðu til þess hvort Íslandi sé borgið innan sambandsins fyrr en búð er að semja. Við fáum nefnilega að segja hug okkar aftur. Að lokum smá ráðlegging til nei-ara. Leyfið okkur að sjá samning, sem þá verður eins slæmur og þið haldið fram, því þá getið þið sagt við okkur hin: „við sögðum ykkur það“! Nei, ég ætla að segja já í ágúst. Ég vil fá að vita meira. Svo kemur í ljós síðar hvort mér snúist hugur eður ei. Höfundur er fyrrverandi framkvæmdastjóri.
Sumar án aðgerða Halla Gunnarsdóttir,Jakob Tryggvason,Andri Reyr Haraldsson,Eiður Stefánsson,Gunnar Sigurðsson,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson Skoðun
Skoðun Heimurinn brennur minna – en það er aðeins hálf sagan sögð hjá Lomborg Haukur Logi Jóhannsson skrifar
Skoðun Sumar án aðgerða Halla Gunnarsdóttir,Jakob Tryggvason,Andri Reyr Haraldsson,Eiður Stefánsson,Gunnar Sigurðsson,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson skrifar
Skoðun Hvers vegna blaktir palestínski fáninn í Gleðigöngunni? Elí Hörpu- og Önundarbur,Bashar Murad skrifar
Skoðun Blásum til sóknar í menntun með bættum námsgögnum Hulda Birna Kjærnested Baldursdóttir skrifar
Skoðun Bæjarstjórnarmyrkrið: Þegar einokunarleyfishafinn gat ekki kveikt ljósið Arnar Sigurðsson skrifar
Sumar án aðgerða Halla Gunnarsdóttir,Jakob Tryggvason,Andri Reyr Haraldsson,Eiður Stefánsson,Gunnar Sigurðsson,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson Skoðun