Bless tollfrjálsu Temu, Shein og Alibaba Jón Pétur Zimsen skrifar 12. júlí 2026 08:02 Fyrir nokkrum dögum ritaði ég grein á Vísir.is þar sem ég taldi upp ýmsar þær afleiðingar sem innganga í Evrópusambandið hefði í för með sér sem og umsóknarferli að sambandinu. Svargrein barst í kjölfarið frá Sveini Atla Gunnarssyni þar sem hann hélt því fram að „nánast hver einasta málsgrein“ í greininni byggði annað hvort á „útúrsnúningi, hálfsannleik eða hreinum mýtum.“ Þau atriði sem ég nefndi í minni grein voru vel yfir tuttugu talsins en Sveinn nefnir þó aðeins þrjú til sögunnar. Þrátt fyrir fullyrðinguna um að nánast hver einasta málsgrein í henni fæli í sér rangfærslur. Skoðum þessi þrjú atriði sem Sveinn nefndi til sögunnar af yfir tuttugu sem rök fyrir því að afskrifa ætti alla greinina. Ég varaði við því að varnarsamstarf okkar við Bandaríkin væri sett í uppnám. Til að mynda hefur Gunnar Pálsson, fyrrverandi sendiherra Íslands hjá NATO, gert slíkt hið sama. Þannig benti hann á það í grein í Morgunblaðinu í júní að sambærilegir varnarsamningar Bandaríkjanna við önnur ríki í Evrópu væru annars eðlis. Aðallega þar sem varnarsamningurinn við Ísland gerði ráð fyrir því að Bandaríkin ábyrgðust varnir landsins að fullu í ljósi þess að landið væri herlaust. „Gerist Ísland aðili að ESB yrði því vafalítið gert að taka þátt í varnaráætlunum sambandsins og verða þar með hluti af sameiginlegu verndarsvæði þess. Óhjákvæmilega myndi þá sú spurning vakna hvort Bandaríkin teldu það eðlilegan hluta af sínum verkahring að annast frá byrjun hefðbundnar varnir eins – og aðeins eins – af aðildarríkjum sambandsins og taka í sama mund afmarkaðan hluta umdæmis ESB á norðurhöfum undir sinn verndarvæng,“ segir sömuleiðis í Morgunblaðsgrein Gunnars. Falast hefði átt eftir afstöðu Bandaríkjanna til varnarsamstarfsins ef til inngöngu í ESB kæmi. Sveinn nefndi einnig orð mín varðandi Evrópusambandsher sem hann segir ekki vera til. Vissulega er ekki enn til fullmótaður her ESB en hins vegar hefur sambandið þegar á að skipa bæði herráði og hraðsveitum sem starfa undir fána þess. Forystumenn ESB hafa hver um annan þveran á liðnum árum lýst yfir stuðningi við að endanlega yrði til slíkur her. Þar á meðal Ursula von der Leyen, núverandi forseti framkvæmdastjórnar sambandsins. Bæði á meðan hún var varnarmálaráðherra Þýskalands og eftir að hún tók við núverandi embætti. Í byrjun þessa árs lýsti Andrius Kubilius, varnarmálastjóri ESB, því yfir að sambandið ætti að koma sér upp 100 þúsund manna fastaher. Þriðja atriðið sem ég nefndi og hafnaði var að verðbólgu og þar með vöxtum yrði haldið uppi um árabil til þess að auka líkurnar á því að þjóðin samþykkti inngöngu í ESB. Benti ég á að ,,Nei” í lok ágúst drægi úr þeim pólitíska hvata og í staðinn yrði hægt að einbeita sér að efnahagsmálunum. Veruleikinn er því miður sá að ríkisstjórnin hefur á þessu ári gert miklu meira af því að auka verðbólguna en nokkurn tímann draga úr henni. Hefði ekki einkum komið til hækkana hennar á gjöldum tengdum bifreiðum í byrjun ársins hefur verið bent á að kjarasamningar væru ekki í uppnámi. Hvað er ríkisstjórnin að gera til þess að koma í veg fyrir að þeim verði mögulega sagt upp í haust? Ekki neitt. Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra talaði beinlínis um það í hlaðvarpinu Chess After Dark í ágúst 2024 að þegar verðbólga væri mikil og vextir háir vildi fólk ganga í ESB. „Það sem gerist svo ítrekað með Evrópusambandið er þegar það gengur illa, þegar það er komin verðbólga, þegar það eru háir vextir, þá byrjar fólk að vilja ganga inn í Evrópusambandið.“ Þetta eru auðvitað aðrir í ríkisstjórninni líka vel meðvitaðir um eins og Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra og Daði Már Kristófersson fjármálaráðherra. Ég vona að þetta sé ekki rétt en það er engin önnur rökrétt skýring á hrópandi aðgerðaleysi ríkisstjórnarinnar frammi fyrir þessar grafalvarlegu stöðu sem kosta heimilin og atvinnulífið milljarða hvern mánuð. Sveinn talar síðan meðal annars um tollamúra, lokað umhverfi og sveiflur íslensku krónunnar sem einhver óskilgreind elíta hér á landi hagnist á að hans sögn. Síðar talar Sveinn síðan um að Íslendingar greiði „margfaldan toll af hversdagslegum matvælum“. Á sama tíma liggur hins vegar fyrir að 90% allra tollnúmera hér á landi eru tollfrjálst á meðan það á einungis við um 30% innan ESB. Nánast fullt tollfrelsi er á milli Íslands og sambandsins. Gleymum ekki að ESB er ekki með frísverslunarsamninga við Kína eins ig við, bróðir minn í Svíðþjóð þarf að fara í gegnum tollaflækju og verulegan kostnað þegar hann pantar af Temu, Shein og Alibaba. Við yrðum þannig miklu frekar ofurseld tollamúrum og í lokuðu umhverfi innan ESB en eins og staðan er í dag. Varðandi sveiflur krónunnar hefur gengi hennar sveiflast minna á undanförnum árum en evrunnar eins og sérfræðingar hafa bent á. Greininni lýkur Sveinn síðan á því að kalla eftir því að samþykkt verði í þjóðaratkvæðinu í lok ágúst að hefja inngöngu í ESB með tilheyrandi fullri aðlögun að stjórnsýslu og regluverki sambandsins áður en samningur lægi fyrir. Segir hann að ákvörðunin eigi að vera í höndum þjóðarinnar en kærir sig greinilega ekki mikið um það að þjóðin hafi val um það að hafna því að haldið verði í þann leiðangur. Margir hér á landi, þar á meðal ég, telja einfaldlega þegar liggja fyrir nægar upplýsingar um ESB til þess að hafna því að farið verði í kostnaðarsamar og tímafrekar aðlögunarviðræður á kostnað brýnni mála til þess að komast að einhverju sem þegar liggur fyrir í öllum meginatriðum. Ríkisstjórnin hefur gefist upp á efnahagsmálunum, menntamálunum og öllu hinu og hefur gefið sérhagsmunum Viðreisnar og elítunnar innan Samfylkingarinnar vængi á kostnað almennings í landinu.. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jón Pétur Zimsen Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson Skoðun Líf með tilgang og gleði, þrátt fyrir heilabilun Elísa Arnars Ólafsdóttir Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun Auglýst eftir málsvara Suðurkjördæmis Jón Bjarnason Skoðun Í árlegum skugga PISA Benedikt Sigurðarson Skoðun Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun Skoðun Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar Skoðun Hver á að fá tímann sem gervigreindin sparar? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors skrifar Skoðun Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson skrifar Skoðun Mennskan í umróti felst í vönduðum vinnubrögðum Berglind Björk Hreinsdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Stækkum og styrkjum sérsveitina Sólrún H. Guðmundsdóttir Proppé skrifar Skoðun Í Singapúr dugði eitt orð Margrét Reynisdóttir skrifar Skoðun Drónar: vinur eða óvinur? Sunna Gunnars Marteinsdóttir skrifar Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar Skoðun Þroskahjálp 50 ára: Réttindabarátta og réttindagæsla í 50 ár Halldór Gunnarsson skrifar Skoðun Hvenær mun Alþingi setja þegna sína í forgrunn? Sunna Arnardóttir skrifar Skoðun Hugmynd skapar atvinnu Elinóra Inga Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af hverju verður allt að eins þyngra í skammdeginu? Guðjón Ágústsson skrifar Skoðun Gæði hjúkrunarheimila eru mælikvarði á velmegun Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Trump og Pútín gegn Úkraínu Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir skrifar Skoðun Í árlegum skugga PISA Benedikt Sigurðarson skrifar Skoðun Við tölum mikið um geðheilsu en hvað með vinnuumhverfið? Íris Helga Gígju Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar hjátrúin tekur völdin Ásmundur Gunnarsson skrifar Skoðun Utanríkisráðherra hefur ekki slíkan rétt Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Breytum ekki bara einkunnakvarðanum – bætum námsmatið Sævar Þór Helgason skrifar Skoðun Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Friðarsúlan er langt frá því að vera friðartákn fyrir náttúruna Kristján Kristjánsson skrifar Skoðun Mikilvægi samstarfs á norðurslóðum Eiríkur Björn Björgvinsson skrifar Skoðun Auglýst eftir málsvara Suðurkjördæmis Jón Bjarnason skrifar Sjá meira
Fyrir nokkrum dögum ritaði ég grein á Vísir.is þar sem ég taldi upp ýmsar þær afleiðingar sem innganga í Evrópusambandið hefði í för með sér sem og umsóknarferli að sambandinu. Svargrein barst í kjölfarið frá Sveini Atla Gunnarssyni þar sem hann hélt því fram að „nánast hver einasta málsgrein“ í greininni byggði annað hvort á „útúrsnúningi, hálfsannleik eða hreinum mýtum.“ Þau atriði sem ég nefndi í minni grein voru vel yfir tuttugu talsins en Sveinn nefnir þó aðeins þrjú til sögunnar. Þrátt fyrir fullyrðinguna um að nánast hver einasta málsgrein í henni fæli í sér rangfærslur. Skoðum þessi þrjú atriði sem Sveinn nefndi til sögunnar af yfir tuttugu sem rök fyrir því að afskrifa ætti alla greinina. Ég varaði við því að varnarsamstarf okkar við Bandaríkin væri sett í uppnám. Til að mynda hefur Gunnar Pálsson, fyrrverandi sendiherra Íslands hjá NATO, gert slíkt hið sama. Þannig benti hann á það í grein í Morgunblaðinu í júní að sambærilegir varnarsamningar Bandaríkjanna við önnur ríki í Evrópu væru annars eðlis. Aðallega þar sem varnarsamningurinn við Ísland gerði ráð fyrir því að Bandaríkin ábyrgðust varnir landsins að fullu í ljósi þess að landið væri herlaust. „Gerist Ísland aðili að ESB yrði því vafalítið gert að taka þátt í varnaráætlunum sambandsins og verða þar með hluti af sameiginlegu verndarsvæði þess. Óhjákvæmilega myndi þá sú spurning vakna hvort Bandaríkin teldu það eðlilegan hluta af sínum verkahring að annast frá byrjun hefðbundnar varnir eins – og aðeins eins – af aðildarríkjum sambandsins og taka í sama mund afmarkaðan hluta umdæmis ESB á norðurhöfum undir sinn verndarvæng,“ segir sömuleiðis í Morgunblaðsgrein Gunnars. Falast hefði átt eftir afstöðu Bandaríkjanna til varnarsamstarfsins ef til inngöngu í ESB kæmi. Sveinn nefndi einnig orð mín varðandi Evrópusambandsher sem hann segir ekki vera til. Vissulega er ekki enn til fullmótaður her ESB en hins vegar hefur sambandið þegar á að skipa bæði herráði og hraðsveitum sem starfa undir fána þess. Forystumenn ESB hafa hver um annan þveran á liðnum árum lýst yfir stuðningi við að endanlega yrði til slíkur her. Þar á meðal Ursula von der Leyen, núverandi forseti framkvæmdastjórnar sambandsins. Bæði á meðan hún var varnarmálaráðherra Þýskalands og eftir að hún tók við núverandi embætti. Í byrjun þessa árs lýsti Andrius Kubilius, varnarmálastjóri ESB, því yfir að sambandið ætti að koma sér upp 100 þúsund manna fastaher. Þriðja atriðið sem ég nefndi og hafnaði var að verðbólgu og þar með vöxtum yrði haldið uppi um árabil til þess að auka líkurnar á því að þjóðin samþykkti inngöngu í ESB. Benti ég á að ,,Nei” í lok ágúst drægi úr þeim pólitíska hvata og í staðinn yrði hægt að einbeita sér að efnahagsmálunum. Veruleikinn er því miður sá að ríkisstjórnin hefur á þessu ári gert miklu meira af því að auka verðbólguna en nokkurn tímann draga úr henni. Hefði ekki einkum komið til hækkana hennar á gjöldum tengdum bifreiðum í byrjun ársins hefur verið bent á að kjarasamningar væru ekki í uppnámi. Hvað er ríkisstjórnin að gera til þess að koma í veg fyrir að þeim verði mögulega sagt upp í haust? Ekki neitt. Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra talaði beinlínis um það í hlaðvarpinu Chess After Dark í ágúst 2024 að þegar verðbólga væri mikil og vextir háir vildi fólk ganga í ESB. „Það sem gerist svo ítrekað með Evrópusambandið er þegar það gengur illa, þegar það er komin verðbólga, þegar það eru háir vextir, þá byrjar fólk að vilja ganga inn í Evrópusambandið.“ Þetta eru auðvitað aðrir í ríkisstjórninni líka vel meðvitaðir um eins og Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra og Daði Már Kristófersson fjármálaráðherra. Ég vona að þetta sé ekki rétt en það er engin önnur rökrétt skýring á hrópandi aðgerðaleysi ríkisstjórnarinnar frammi fyrir þessar grafalvarlegu stöðu sem kosta heimilin og atvinnulífið milljarða hvern mánuð. Sveinn talar síðan meðal annars um tollamúra, lokað umhverfi og sveiflur íslensku krónunnar sem einhver óskilgreind elíta hér á landi hagnist á að hans sögn. Síðar talar Sveinn síðan um að Íslendingar greiði „margfaldan toll af hversdagslegum matvælum“. Á sama tíma liggur hins vegar fyrir að 90% allra tollnúmera hér á landi eru tollfrjálst á meðan það á einungis við um 30% innan ESB. Nánast fullt tollfrelsi er á milli Íslands og sambandsins. Gleymum ekki að ESB er ekki með frísverslunarsamninga við Kína eins ig við, bróðir minn í Svíðþjóð þarf að fara í gegnum tollaflækju og verulegan kostnað þegar hann pantar af Temu, Shein og Alibaba. Við yrðum þannig miklu frekar ofurseld tollamúrum og í lokuðu umhverfi innan ESB en eins og staðan er í dag. Varðandi sveiflur krónunnar hefur gengi hennar sveiflast minna á undanförnum árum en evrunnar eins og sérfræðingar hafa bent á. Greininni lýkur Sveinn síðan á því að kalla eftir því að samþykkt verði í þjóðaratkvæðinu í lok ágúst að hefja inngöngu í ESB með tilheyrandi fullri aðlögun að stjórnsýslu og regluverki sambandsins áður en samningur lægi fyrir. Segir hann að ákvörðunin eigi að vera í höndum þjóðarinnar en kærir sig greinilega ekki mikið um það að þjóðin hafi val um það að hafna því að haldið verði í þann leiðangur. Margir hér á landi, þar á meðal ég, telja einfaldlega þegar liggja fyrir nægar upplýsingar um ESB til þess að hafna því að farið verði í kostnaðarsamar og tímafrekar aðlögunarviðræður á kostnað brýnni mála til þess að komast að einhverju sem þegar liggur fyrir í öllum meginatriðum. Ríkisstjórnin hefur gefist upp á efnahagsmálunum, menntamálunum og öllu hinu og hefur gefið sérhagsmunum Viðreisnar og elítunnar innan Samfylkingarinnar vængi á kostnað almennings í landinu.. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins.
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun
Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun
Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar
Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar
Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar
Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar
Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar
Skoðun Við tölum mikið um geðheilsu en hvað með vinnuumhverfið? Íris Helga Gígju Baldursdóttir skrifar
Skoðun Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun
Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun