Bless tollfrjálsu Temu, Shein og Alibaba Jón Pétur Zimsen skrifar 12. júlí 2026 08:02 Fyrir nokkrum dögum ritaði ég grein á Vísir.is þar sem ég taldi upp ýmsar þær afleiðingar sem innganga í Evrópusambandið hefði í för með sér sem og umsóknarferli að sambandinu. Svargrein barst í kjölfarið frá Sveini Atla Gunnarssyni þar sem hann hélt því fram að „nánast hver einasta málsgrein“ í greininni byggði annað hvort á „útúrsnúningi, hálfsannleik eða hreinum mýtum.“ Þau atriði sem ég nefndi í minni grein voru vel yfir tuttugu talsins en Sveinn nefnir þó aðeins þrjú til sögunnar. Þrátt fyrir fullyrðinguna um að nánast hver einasta málsgrein í henni fæli í sér rangfærslur. Skoðum þessi þrjú atriði sem Sveinn nefndi til sögunnar af yfir tuttugu sem rök fyrir því að afskrifa ætti alla greinina. Ég varaði við því að varnarsamstarf okkar við Bandaríkin væri sett í uppnám. Til að mynda hefur Gunnar Pálsson, fyrrverandi sendiherra Íslands hjá NATO, gert slíkt hið sama. Þannig benti hann á það í grein í Morgunblaðinu í júní að sambærilegir varnarsamningar Bandaríkjanna við önnur ríki í Evrópu væru annars eðlis. Aðallega þar sem varnarsamningurinn við Ísland gerði ráð fyrir því að Bandaríkin ábyrgðust varnir landsins að fullu í ljósi þess að landið væri herlaust. „Gerist Ísland aðili að ESB yrði því vafalítið gert að taka þátt í varnaráætlunum sambandsins og verða þar með hluti af sameiginlegu verndarsvæði þess. Óhjákvæmilega myndi þá sú spurning vakna hvort Bandaríkin teldu það eðlilegan hluta af sínum verkahring að annast frá byrjun hefðbundnar varnir eins – og aðeins eins – af aðildarríkjum sambandsins og taka í sama mund afmarkaðan hluta umdæmis ESB á norðurhöfum undir sinn verndarvæng,“ segir sömuleiðis í Morgunblaðsgrein Gunnars. Falast hefði átt eftir afstöðu Bandaríkjanna til varnarsamstarfsins ef til inngöngu í ESB kæmi. Sveinn nefndi einnig orð mín varðandi Evrópusambandsher sem hann segir ekki vera til. Vissulega er ekki enn til fullmótaður her ESB en hins vegar hefur sambandið þegar á að skipa bæði herráði og hraðsveitum sem starfa undir fána þess. Forystumenn ESB hafa hver um annan þveran á liðnum árum lýst yfir stuðningi við að endanlega yrði til slíkur her. Þar á meðal Ursula von der Leyen, núverandi forseti framkvæmdastjórnar sambandsins. Bæði á meðan hún var varnarmálaráðherra Þýskalands og eftir að hún tók við núverandi embætti. Í byrjun þessa árs lýsti Andrius Kubilius, varnarmálastjóri ESB, því yfir að sambandið ætti að koma sér upp 100 þúsund manna fastaher. Þriðja atriðið sem ég nefndi og hafnaði var að verðbólgu og þar með vöxtum yrði haldið uppi um árabil til þess að auka líkurnar á því að þjóðin samþykkti inngöngu í ESB. Benti ég á að ,,Nei” í lok ágúst drægi úr þeim pólitíska hvata og í staðinn yrði hægt að einbeita sér að efnahagsmálunum. Veruleikinn er því miður sá að ríkisstjórnin hefur á þessu ári gert miklu meira af því að auka verðbólguna en nokkurn tímann draga úr henni. Hefði ekki einkum komið til hækkana hennar á gjöldum tengdum bifreiðum í byrjun ársins hefur verið bent á að kjarasamningar væru ekki í uppnámi. Hvað er ríkisstjórnin að gera til þess að koma í veg fyrir að þeim verði mögulega sagt upp í haust? Ekki neitt. Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra talaði beinlínis um það í hlaðvarpinu Chess After Dark í ágúst 2024 að þegar verðbólga væri mikil og vextir háir vildi fólk ganga í ESB. „Það sem gerist svo ítrekað með Evrópusambandið er þegar það gengur illa, þegar það er komin verðbólga, þegar það eru háir vextir, þá byrjar fólk að vilja ganga inn í Evrópusambandið.“ Þetta eru auðvitað aðrir í ríkisstjórninni líka vel meðvitaðir um eins og Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra og Daði Már Kristófersson fjármálaráðherra. Ég vona að þetta sé ekki rétt en það er engin önnur rökrétt skýring á hrópandi aðgerðaleysi ríkisstjórnarinnar frammi fyrir þessar grafalvarlegu stöðu sem kosta heimilin og atvinnulífið milljarða hvern mánuð. Sveinn talar síðan meðal annars um tollamúra, lokað umhverfi og sveiflur íslensku krónunnar sem einhver óskilgreind elíta hér á landi hagnist á að hans sögn. Síðar talar Sveinn síðan um að Íslendingar greiði „margfaldan toll af hversdagslegum matvælum“. Á sama tíma liggur hins vegar fyrir að 90% allra tollnúmera hér á landi eru tollfrjálst á meðan það á einungis við um 30% innan ESB. Nánast fullt tollfrelsi er á milli Íslands og sambandsins. Gleymum ekki að ESB er ekki með frísverslunarsamninga við Kína eins ig við, bróðir minn í Svíðþjóð þarf að fara í gegnum tollaflækju og verulegan kostnað þegar hann pantar af Temu, Shein og Alibaba. Við yrðum þannig miklu frekar ofurseld tollamúrum og í lokuðu umhverfi innan ESB en eins og staðan er í dag. Varðandi sveiflur krónunnar hefur gengi hennar sveiflast minna á undanförnum árum en evrunnar eins og sérfræðingar hafa bent á. Greininni lýkur Sveinn síðan á því að kalla eftir því að samþykkt verði í þjóðaratkvæðinu í lok ágúst að hefja inngöngu í ESB með tilheyrandi fullri aðlögun að stjórnsýslu og regluverki sambandsins áður en samningur lægi fyrir. Segir hann að ákvörðunin eigi að vera í höndum þjóðarinnar en kærir sig greinilega ekki mikið um það að þjóðin hafi val um það að hafna því að haldið verði í þann leiðangur. Margir hér á landi, þar á meðal ég, telja einfaldlega þegar liggja fyrir nægar upplýsingar um ESB til þess að hafna því að farið verði í kostnaðarsamar og tímafrekar aðlögunarviðræður á kostnað brýnni mála til þess að komast að einhverju sem þegar liggur fyrir í öllum meginatriðum. Ríkisstjórnin hefur gefist upp á efnahagsmálunum, menntamálunum og öllu hinu og hefur gefið sérhagsmunum Viðreisnar og elítunnar innan Samfylkingarinnar vængi á kostnað almennings í landinu.. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jón Pétur Zimsen Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Halldór 5.9.2026 Halldór Lindsay Clancy: Konur eru „hysterískar” þegar það hentar þeim Íris Erlingsdóttir Skoðun Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson Skoðun Bubbi Morthens og endalok alheimsins Kristján Logason Skoðun Bilið sem skilningurinn fyllir ekki Sigurður Árni Reynisson Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir Skoðun Að velta eigin sök á aðra Sigurjón Þórðarson Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson Skoðun Skoðun Skoðun Við getum ekki sagt körlum að tala og svo ekki hlustað Grétar Björnsson skrifar Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar Skoðun Höfum við tíma fyrir börnin okkar? jóhann Rúnar Pálsson skrifar Skoðun Lindsay Clancy: Konur eru „hysterískar” þegar það hentar þeim Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Bilið sem skilningurinn fyllir ekki Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir skrifar Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson skrifar Skoðun Sterkari innviðir fyrir STEM menntun Huld Hafliðadóttir skrifar Skoðun Ísland sagði nei – en sagði það nei við Evrópu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun EES-samningurinn og regluverk atvinnulífsins Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Ábyrgur hagsmunaseggur eða óábyrgt fórnarlamb? Þórdís Hólm Filipsdóttir skrifar Skoðun Milljón hugmyndir, hundrað tímamót Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Fjórða valdið? En það ert þú! Þorsteinn J. Vilhjálmsson skrifar Skoðun Að velta eigin sök á aðra Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Próf, einkunnir og (PISA) mat á skólakerfi. Hluti 1. Jón Torfi Jónasson skrifar Skoðun Hvers eiga börnin að gjalda? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Á að mismuna lántökum? Jón Guðni Ómarsson skrifar Skoðun Þegar öll hafa svörin skiptir hugsunin mestu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Bubbi Morthens og endalok alheimsins Kristján Logason skrifar Skoðun Þýsklendingar á meðal vor Darri Eyþórsson skrifar Skoðun Þöllin á þorpinu Jakob Tryggvason skrifar Skoðun Þjóðin sagði nei. En „látum eins og ekkert sé…” Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Málshraðasögur Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Búrkuball í inngildingarviku Þórarinn Hjartarson skrifar Skoðun Þjóðaratkvæðgreiðslan: Aðild að Evrópusambandinu hafnað Kristinn H. Gunnarsson skrifar Skoðun Blekking litla samfélagsins Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Farsælt samstarf sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu í 50 ár Páll Björgvin Guðmundsson skrifar Skoðun Bókun 35: Munurinn á stjórnarskrá Noregs og Íslands Júlíus Valsson skrifar Sjá meira
Fyrir nokkrum dögum ritaði ég grein á Vísir.is þar sem ég taldi upp ýmsar þær afleiðingar sem innganga í Evrópusambandið hefði í för með sér sem og umsóknarferli að sambandinu. Svargrein barst í kjölfarið frá Sveini Atla Gunnarssyni þar sem hann hélt því fram að „nánast hver einasta málsgrein“ í greininni byggði annað hvort á „útúrsnúningi, hálfsannleik eða hreinum mýtum.“ Þau atriði sem ég nefndi í minni grein voru vel yfir tuttugu talsins en Sveinn nefnir þó aðeins þrjú til sögunnar. Þrátt fyrir fullyrðinguna um að nánast hver einasta málsgrein í henni fæli í sér rangfærslur. Skoðum þessi þrjú atriði sem Sveinn nefndi til sögunnar af yfir tuttugu sem rök fyrir því að afskrifa ætti alla greinina. Ég varaði við því að varnarsamstarf okkar við Bandaríkin væri sett í uppnám. Til að mynda hefur Gunnar Pálsson, fyrrverandi sendiherra Íslands hjá NATO, gert slíkt hið sama. Þannig benti hann á það í grein í Morgunblaðinu í júní að sambærilegir varnarsamningar Bandaríkjanna við önnur ríki í Evrópu væru annars eðlis. Aðallega þar sem varnarsamningurinn við Ísland gerði ráð fyrir því að Bandaríkin ábyrgðust varnir landsins að fullu í ljósi þess að landið væri herlaust. „Gerist Ísland aðili að ESB yrði því vafalítið gert að taka þátt í varnaráætlunum sambandsins og verða þar með hluti af sameiginlegu verndarsvæði þess. Óhjákvæmilega myndi þá sú spurning vakna hvort Bandaríkin teldu það eðlilegan hluta af sínum verkahring að annast frá byrjun hefðbundnar varnir eins – og aðeins eins – af aðildarríkjum sambandsins og taka í sama mund afmarkaðan hluta umdæmis ESB á norðurhöfum undir sinn verndarvæng,“ segir sömuleiðis í Morgunblaðsgrein Gunnars. Falast hefði átt eftir afstöðu Bandaríkjanna til varnarsamstarfsins ef til inngöngu í ESB kæmi. Sveinn nefndi einnig orð mín varðandi Evrópusambandsher sem hann segir ekki vera til. Vissulega er ekki enn til fullmótaður her ESB en hins vegar hefur sambandið þegar á að skipa bæði herráði og hraðsveitum sem starfa undir fána þess. Forystumenn ESB hafa hver um annan þveran á liðnum árum lýst yfir stuðningi við að endanlega yrði til slíkur her. Þar á meðal Ursula von der Leyen, núverandi forseti framkvæmdastjórnar sambandsins. Bæði á meðan hún var varnarmálaráðherra Þýskalands og eftir að hún tók við núverandi embætti. Í byrjun þessa árs lýsti Andrius Kubilius, varnarmálastjóri ESB, því yfir að sambandið ætti að koma sér upp 100 þúsund manna fastaher. Þriðja atriðið sem ég nefndi og hafnaði var að verðbólgu og þar með vöxtum yrði haldið uppi um árabil til þess að auka líkurnar á því að þjóðin samþykkti inngöngu í ESB. Benti ég á að ,,Nei” í lok ágúst drægi úr þeim pólitíska hvata og í staðinn yrði hægt að einbeita sér að efnahagsmálunum. Veruleikinn er því miður sá að ríkisstjórnin hefur á þessu ári gert miklu meira af því að auka verðbólguna en nokkurn tímann draga úr henni. Hefði ekki einkum komið til hækkana hennar á gjöldum tengdum bifreiðum í byrjun ársins hefur verið bent á að kjarasamningar væru ekki í uppnámi. Hvað er ríkisstjórnin að gera til þess að koma í veg fyrir að þeim verði mögulega sagt upp í haust? Ekki neitt. Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra talaði beinlínis um það í hlaðvarpinu Chess After Dark í ágúst 2024 að þegar verðbólga væri mikil og vextir háir vildi fólk ganga í ESB. „Það sem gerist svo ítrekað með Evrópusambandið er þegar það gengur illa, þegar það er komin verðbólga, þegar það eru háir vextir, þá byrjar fólk að vilja ganga inn í Evrópusambandið.“ Þetta eru auðvitað aðrir í ríkisstjórninni líka vel meðvitaðir um eins og Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra og Daði Már Kristófersson fjármálaráðherra. Ég vona að þetta sé ekki rétt en það er engin önnur rökrétt skýring á hrópandi aðgerðaleysi ríkisstjórnarinnar frammi fyrir þessar grafalvarlegu stöðu sem kosta heimilin og atvinnulífið milljarða hvern mánuð. Sveinn talar síðan meðal annars um tollamúra, lokað umhverfi og sveiflur íslensku krónunnar sem einhver óskilgreind elíta hér á landi hagnist á að hans sögn. Síðar talar Sveinn síðan um að Íslendingar greiði „margfaldan toll af hversdagslegum matvælum“. Á sama tíma liggur hins vegar fyrir að 90% allra tollnúmera hér á landi eru tollfrjálst á meðan það á einungis við um 30% innan ESB. Nánast fullt tollfrelsi er á milli Íslands og sambandsins. Gleymum ekki að ESB er ekki með frísverslunarsamninga við Kína eins ig við, bróðir minn í Svíðþjóð þarf að fara í gegnum tollaflækju og verulegan kostnað þegar hann pantar af Temu, Shein og Alibaba. Við yrðum þannig miklu frekar ofurseld tollamúrum og í lokuðu umhverfi innan ESB en eins og staðan er í dag. Varðandi sveiflur krónunnar hefur gengi hennar sveiflast minna á undanförnum árum en evrunnar eins og sérfræðingar hafa bent á. Greininni lýkur Sveinn síðan á því að kalla eftir því að samþykkt verði í þjóðaratkvæðinu í lok ágúst að hefja inngöngu í ESB með tilheyrandi fullri aðlögun að stjórnsýslu og regluverki sambandsins áður en samningur lægi fyrir. Segir hann að ákvörðunin eigi að vera í höndum þjóðarinnar en kærir sig greinilega ekki mikið um það að þjóðin hafi val um það að hafna því að haldið verði í þann leiðangur. Margir hér á landi, þar á meðal ég, telja einfaldlega þegar liggja fyrir nægar upplýsingar um ESB til þess að hafna því að farið verði í kostnaðarsamar og tímafrekar aðlögunarviðræður á kostnað brýnni mála til þess að komast að einhverju sem þegar liggur fyrir í öllum meginatriðum. Ríkisstjórnin hefur gefist upp á efnahagsmálunum, menntamálunum og öllu hinu og hefur gefið sérhagsmunum Viðreisnar og elítunnar innan Samfylkingarinnar vængi á kostnað almennings í landinu.. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins.
Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar
Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar
Skoðun Farsælt samstarf sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu í 50 ár Páll Björgvin Guðmundsson skrifar