Hvetja fólk til að gerast gjafar: „Það er alltaf pláss fyrir fleiri gæða­blóð“

Blóðsöfnunarhluti blóðbankans, sá hluti sem almenningur mætir í til þess að gefa blóð, var fluttur í Kringluna í september 2025 en hann var áður til húsa við Snorrabraut 60 í Reykjavík. Þorbjörn Jónsson, yfirlæknir blóðbanka- og ónæmisfræðiþjónustu Landspítalans segir miklu hafa munað um flutninginn.

„Við horfum bara björt fram á veginn, þetta er stórbætt aðstaða með flutningi í Kringluna og það er náttúrulega sérstaklega fyrir blóðgjafana sem að eru oft að taka annaðhvort af eigin frítíma eða af vinnutíma vinnuveitanda síns. Þá skiptir máli að það sé gott aðgengi, maður þurfti að leita að bílastæðum og slíkt,“ segir hann og ítrekar að aðstaðan sé mun betri eftir flutningana og að þau séu mjög ánægð með það. 

Björg opni nýjar dyr

Fyrr í vor, nánar tiltekið þann 18. maí, var greint frá því í tilkynningu að nýr Blóðbankabíll hefði litið dagsins ljós en þar segir að hann sé „hannaður með sjálfbærni, sveigjanleika og aukið aðgengi að leiðarljósi“. Hann sé ekki háður rafmagnstengingu á söfnunarstað enda nýti hann meðal annars eigin raforku með sólarsellum.

„Við fengum nýjan lítinn Blóðbankabíl sem verður með á NorðurNorður- og Austurlandi,“ segir hann og bætir við að „við bindum vonir við það að við getum svo farið á staði sem við höfum kannski ekki náð að þjónusta eins vel áður, þannig að við vonum að á þessu ári verði þjónustan betri við blóðgjafana og að það gangi betur heldur en hefur verið undanfarin ár.“

Heimastöð bílsins, sem hefur hlotið nafnið Björg, verður á Akureyri en þar var blóðbankinn færður af sjúkrahúsinu og yfir á Glerártorg þann áttunda febrúar árið 2018. Þorbjörn segir að með tilkomu nýja bílsins verði hægt að fara á staði sem hefur hingað til verið erfiðara að heimsækja.

Margt sem spili inn í

Hann segir blóðgjöfum ekki vera að fækka en að á móti komi að Íslendingum sé að fjölga og þeir séu sömuleiðis að eldast. Það spili einnig inn í bæði að hingað komi sífellt fleiri ferðamenn og að fólk ferðist meira nú en áður fyrr og að þá sé algengara að fólk megi ekki gefa blóð í nokkra mánuði við komuna heim aftur.

„Þjóðin er að eldast og okkur er að fjölga heilmikið líka. Þetta útheimtir auðvitað þá meiri blóðnotkun og við þurfum sífellt að standa okkur betur í því að afla nýrra blóðgjafa og svo skiptir auðvitað líka máli í þessu sambandi eins og öðru, það er náttúrulega stóraukinn fjöldi ferðamanna,“ segir hann og útskýrir nánar að „því þeir verða náttúrulega veikir eins og aðrir og lenda í slysum og geta þurft blóð, við þurfum að geta þjónustað þennan hóp líka.“

Mikilvægt að treysta ekki alfarið á aðra

Það sé margt sem komi til og að stanslaust þurfi að bæta í raðirnar í stað þeirra sem hætta að gefa blóð vegna aldurs, veikinda, nýrra lyfja eða annars slíks. Svo sé það í grunninn mikilvægt fyrir Íslendinga að vera sjálfum sér nógir.

„Því að ef það kemur, verður einhver bráður skortur eða eitthvað ókunnugt sé, að þá tekur það alltaf tíma, jafnvel þó að við getum nálgast þetta hjá nágrannaþjóðum, að þá tekur það allt marga klukkutíma,“ segir Þorbjörn. Það vanti nýja gjafa á hverju einasta ári enda séu aldurstakmörk og margir sem gefi reglulega blóð „detti út um stund“ sem gjafi.

„Við erum að ferðast meira út um allan heim sem getur haft það í för með sér að þú megir ekki gefa blóð kannski í þrjá mánuði eða sex mánuði eða eitthvað slíkt af því þú hafir verið á einhverjum svæðum þar sem einhverjir smitsjúkdómar eru algengari heldur en annars staðar,“ útskýrir hann.

Alltaf pláss fyrir gæðablóð

Hann hvetji fólk til að kynna sér hvort það megi gefa blóð og kíkja í Blóðbankann, „það sé um að gera“. Björn Skúlason, eiginmaður Höllu Tómasdóttur forseta Íslands, eigandi heilsufyrirtækisins Just Björn og nú nýlegast hlaðvarpsstjórnandi Allt í lagi í samstarfi við Hugarafl, er einn þeirra sem hefur hvatt samlanda sína til þess að gerast blóðgjafar í tilefni alþjóðlega blóðgjafadagsins.

„Samfélagið okkar vex og dafnar þegar við erum til staðar hvert fyrir annað. Blóðgjafar gera það á einstakan hátt – með því að gefa af sjálfum sér og hjálpa fólki sem þeir þekkja ekki og munu líklega aldrei hitta,“ skrifar hann. 

„Ég vil þakka öllum þeim sem gefa blóð. Framlag ykkar skiptir sköpum og gefur öðrum von og ný tækifæri. Það er alltaf pláss fyrir fleiri gæðablóð.“