Eftirlit Alþingismanna með ráðuneytunum Pétur Halldórsson skrifar 2. júní 2026 20:02 Nú styttist í þinglok og ríkisstjórnin vill eflaust koma sem flestum málum í gegnum þingið. Að því tilefni vil ég vara sérstaklega við frumvarpi sem tengist mínum störfum og sérþekkingu. Um er að ræða frumvarp umhverfisráðherra um að leggja niður heilbrigðiseftirlit sveitarfélaganna, sem er til meðferðar hjá Umhverfis- og samgöngunefnd Alþingis. Frumvarp á skjön við fagleg sjónarmið Skrifstofa umhverfisgæða í umhverfisráðuneytinu sá um undirbúning frumvarpsins og fullyrðir að það sé mikið umbótamál, jafnvel þótt allir sem starfa við heilbrigðiseftirlit hafi ítrekað bent á að frumvarpið myndi gera eftirlitið flóknara í framkvæmd og þannig skerða réttindi fólks til heilnæms umhverfis. Fleiri hafa gagnrýnt frumvarpið, s.s. sveitarfélög, almannavarnir og Krabbameinsfélagið. Hinn gullni meðalvegur Önnur sviðsmynd hefur þó verið kynnt í greiningarvinnu ráðuneytisins, sem felst í því að gera umbætur á heilbrigðiseftirliti sveitarfélaganna án þess að leggja það alfarið niður. Sú lausn myndi tryggja samfellu í heilbrigðiseftirliti en á sama tíma gera kerfið einfaldara og skilvirkara líkt og kallað hefur verið eftir. Sérfræðingar í heilbrigðiseftirliti eru einróma um ágæti þessa valkosts og engin teljandi mótstaða er gegn honum. Skemmd epli í Stjórnarráðinu En hvers vegna vill þá ráðuneytið ekki fara meðalveginn í þessu máli? Hver ber hag af því að skerða fagþekkingu sveitarfélaga? Hvað vakir fyrir þeim sem vilja rjúfa samstarf ríkis og sveitarfélaga í svo mikilvægum málaflokki? Er þetta einlæg tilraun til umbóta eða liggur kannski eitthvað allt annað að baki? Sendið málið aftur til ráðuneytisins Kæru Alþingismenn. Ráðuneytin starfa í ykkar umboði og aðeins þið getið veitt þeim raunverulegt aðhald. Heilbrigðisfulltrúar hafa um árabil reynt að benda á hagkvæmar og raunhæfar lausnir en því miður talað fyrir daufum eyrum. Ég hvet ykkur því til að senda málið aftur til betri undirbúnings í ráðuneytinu - heilsa og líf fólks eru í húfi. Höfundur er heilbrigðisfulltrúi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Heilbrigðiseftirlit Alþingi Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Mest lesið Halldór 24.10.26 Halldór Stígum inn, konur eiga ekki að þurfa að herða sig Jakob Tryggvason Skoðun 7 er ekki lengur 7 Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir,Álfhildur Leifsdóttir Skoðun Hallalaus fjárlög mega ekki kosta farsæld barna Sveitarstjórnarfólk Framsóknar Skoðun Ósýnileg hamlandi einkenni – þegar baráttan sést ekki Sigrún Heimisdóttir Skoðun Kröfurnar standa enn Georg Páll Skúlason Skoðun Lífeyrissjóðs tekjur og skerðing ellilífeyris Sigurður Tómas Garðarsson Skoðun Hugrenningar í kjölfar sýknudóms í Landsrétti Helgi Gunnlaugsson Skoðun Ríkisútvarpið og hlutverk þess Skoðun Sátt um hvað? Ofbeldi er ekki ágreiningur Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun Skoðun Skoðun Af hverju er ríkisstjórninni svona illa við landsbyggðina… Sigríður Ólafsdóttir skrifar Skoðun Mannréttindi eru ekki góðvild — þau eru góð stefna Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Við krefjumst þess að þolendur segi frá. En er kerfið tilbúið að hlusta? Herdís Ósk Sveinsdóttir skrifar Skoðun Börn bíða eftir hjálp á meðan stjórnvöld ræða einkunnir Kristín Kjartansdóttir skrifar Skoðun I'm simply the best, better than all the rest...: Skýrt markmið, óskýr framkvæmd og enn ein útgáfan Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hallalaus fjárlög mega ekki kosta farsæld barna Sveitarstjórnarfólk Framsóknar skrifar Skoðun Bráðum verðum við ósýnileg Ágúst Mogensen skrifar Skoðun Sameinuðu þjóðirnar í 81 ár: Lýðræði og mannréttindi verja sig ekki sjálf Eva Harðardóttir,Erlingur Erlingsson,Helen María Ólafsdóttir,Páll Ásgeir Davíðsson,Rakel Anna Boulter,Viktoría Valdimarsdóttir,Þorvarður Atli Þórsson,Þórður Kristinsson skrifar Skoðun Kröfurnar standa enn Georg Páll Skúlason skrifar Skoðun Stígum inn, konur eiga ekki að þurfa að herða sig Jakob Tryggvason skrifar Skoðun America First – eða America Alone? Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Þversögnin í menntamálum Helga María Pálsdóttir skrifar Skoðun Sátt um hvað? Ofbeldi er ekki ágreiningur Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Er samþykki skálkaskjól fyrir skepnuskap ? Magnea Marinósdóttir skrifar Skoðun Ósýnileg hamlandi einkenni – þegar baráttan sést ekki Sigrún Heimisdóttir skrifar Skoðun Íslendingar kusu fátækt og einangrun þann 29. ágúst 2026 Jón Frímann Jónsson skrifar Skoðun Innviðirnir verða að ráða hraðanum Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Falleinkunn fyrir Heima-dæmi Sigurður Sævarsson skrifar Skoðun 7 er ekki lengur 7 Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir,Álfhildur Leifsdóttir skrifar Skoðun Þegar sátt er ekki lausnin – hvaða aðrar leiðir eru færar? Kristín Skjaldardóttir,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar Skoðun Margt smátt Sigurður Líndal Þórisson skrifar Skoðun Lífeyrissjóðs tekjur og skerðing ellilífeyris Sigurður Tómas Garðarsson skrifar Skoðun Stígum inn, konur eiga ekki að þurfa að herða sig Jakob Tryggvason skrifar Skoðun Verkin fylgja, varla fé Magnús Magnússon skrifar Skoðun Þrjú lögregluembætti – á hvaða forsendum? Björn Bjarki Þorsteinsson skrifar Skoðun Ríkisútvarpið og hlutverk þess skrifar Skoðun Leyndinni loks aflétt Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Vaxtabætur hverfa þegar vextirnir bíta mest Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Hugrenningar í kjölfar sýknudóms í Landsrétti Helgi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Þegar unga kynslóðin missir trúna á framtíðina Gestur Valgarðsson skrifar Sjá meira
Nú styttist í þinglok og ríkisstjórnin vill eflaust koma sem flestum málum í gegnum þingið. Að því tilefni vil ég vara sérstaklega við frumvarpi sem tengist mínum störfum og sérþekkingu. Um er að ræða frumvarp umhverfisráðherra um að leggja niður heilbrigðiseftirlit sveitarfélaganna, sem er til meðferðar hjá Umhverfis- og samgöngunefnd Alþingis. Frumvarp á skjön við fagleg sjónarmið Skrifstofa umhverfisgæða í umhverfisráðuneytinu sá um undirbúning frumvarpsins og fullyrðir að það sé mikið umbótamál, jafnvel þótt allir sem starfa við heilbrigðiseftirlit hafi ítrekað bent á að frumvarpið myndi gera eftirlitið flóknara í framkvæmd og þannig skerða réttindi fólks til heilnæms umhverfis. Fleiri hafa gagnrýnt frumvarpið, s.s. sveitarfélög, almannavarnir og Krabbameinsfélagið. Hinn gullni meðalvegur Önnur sviðsmynd hefur þó verið kynnt í greiningarvinnu ráðuneytisins, sem felst í því að gera umbætur á heilbrigðiseftirliti sveitarfélaganna án þess að leggja það alfarið niður. Sú lausn myndi tryggja samfellu í heilbrigðiseftirliti en á sama tíma gera kerfið einfaldara og skilvirkara líkt og kallað hefur verið eftir. Sérfræðingar í heilbrigðiseftirliti eru einróma um ágæti þessa valkosts og engin teljandi mótstaða er gegn honum. Skemmd epli í Stjórnarráðinu En hvers vegna vill þá ráðuneytið ekki fara meðalveginn í þessu máli? Hver ber hag af því að skerða fagþekkingu sveitarfélaga? Hvað vakir fyrir þeim sem vilja rjúfa samstarf ríkis og sveitarfélaga í svo mikilvægum málaflokki? Er þetta einlæg tilraun til umbóta eða liggur kannski eitthvað allt annað að baki? Sendið málið aftur til ráðuneytisins Kæru Alþingismenn. Ráðuneytin starfa í ykkar umboði og aðeins þið getið veitt þeim raunverulegt aðhald. Heilbrigðisfulltrúar hafa um árabil reynt að benda á hagkvæmar og raunhæfar lausnir en því miður talað fyrir daufum eyrum. Ég hvet ykkur því til að senda málið aftur til betri undirbúnings í ráðuneytinu - heilsa og líf fólks eru í húfi. Höfundur er heilbrigðisfulltrúi.
Skoðun Við krefjumst þess að þolendur segi frá. En er kerfið tilbúið að hlusta? Herdís Ósk Sveinsdóttir skrifar
Skoðun I'm simply the best, better than all the rest...: Skýrt markmið, óskýr framkvæmd og enn ein útgáfan Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar
Skoðun Sameinuðu þjóðirnar í 81 ár: Lýðræði og mannréttindi verja sig ekki sjálf Eva Harðardóttir,Erlingur Erlingsson,Helen María Ólafsdóttir,Páll Ásgeir Davíðsson,Rakel Anna Boulter,Viktoría Valdimarsdóttir,Þorvarður Atli Þórsson,Þórður Kristinsson skrifar
Skoðun Þegar sátt er ekki lausnin – hvaða aðrar leiðir eru færar? Kristín Skjaldardóttir,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar