Líta stöðuna í Varm­á mjög al­var­legum augum

Veitur stöðvuðu í gær borframkvæmdir í Skammadal á meðan unnið væri að frekari mótvægisaðgerðum til að tryggja að lífríkið fengi að njóta vafans. Í tilkynningu frá þeim kom fram að óháðir sérfræðingar yrðu fengnir til að meta áhrif af því sem þegar hefur verið veitt í ána og Varmárósa.

Samkvæmt svörum frá UOS hefur stofnunin farið tvisvar sinnum í eftirlit og er í stöðugu sambandi við Veitur um úrbætur.

Veitur hafi fylgt öllum leiðbeiningum um úrbætur

„Jarðborinn, allt sem tilheyrir rekstri hans og allar tilheyrandi mengunarvarnir, þ.m.t. setþró, eru starfsleyfisskyld. Veitur hafa farið að þeim kröfum um úrbætur sem stofnunin hefur farið fram á,“ segir í svari UOS um starfsleyfi Veitna og hvernig því hefur verið fylgt.

Í svari til fréttastofu um eftirlit stofnunarinnar kemur fram að íbúar hafi haft samband við UOS til að lýsa yfir áhyggjum af framkvæmdinni, lit árinnar og áhrifum hennar á lífríki hennar. Rætt var við einn í kvöldfréttum Sýnar sem sagðist afar reiður.

Ekki talin þörf á umhverfismati

Í svari UOS til fréttastofu kemur einnig fram að framkvæmdin sætti málsmeðferð samkvæmt lögum um umhverfismat framkvæmda og áætlana og var ekki talin þurfa að fara í fullt umhverfismat og því hafi áhrif á fuglalíf og annað lífríki ekki verið metin en þó, til dæmis, hvatt til þess í umsögn Náttúrufræðistofnunar að framkvæmdin yrði utan varptíma. Þar er einnig tekið fram að þó svo að friðuð svæði séu í nálægð sé framkvæmdasvæði utan þess og að rask á gróðri verði staðbundið.

Náttúruverndarstofnun sagði svo í sinni umsögn: 

„Í greinargerð segir að tímabundin hækkun hitastigs, gruggmyndun og efni í skolvatni geti borist í Varmá með óvissu um áhrif á lífríki. Náttúruverndarstofnun telur mikilvægt að þessum áhrifum sé veitt ítarlegt mat áður en leyfi til framkvæmda er veitt, og að fram fari nákvæm vöktun á áhrifum á lífríki og eðli Varmár.“

Stofnunin lagði svo til að það myndi fara fram vöktun á hitastigi, efnasamsetningu og gruggmagni í Varmá og lækjum sem skolvatn rynni til, bæði á framkvæmdatíma og eftir lok borana.

„Sérstaklega þarf að fylgjast með áhrifum á líffræðilega gæðaþætti og búsvæði fiska,“ sagði í umsögninni en að þau teldu, eins og Náttúrufræðistofnun, að ekki væri þörf á umhverfismati. Hægt er að kynna sér umsagnir og greinargerð Veitna um framkvæmdina hér.

„Öll mengandi starfsemi sem starfsleyfisskyld er hjá Umhverfis- og orkustofnun, þ.m.t. jarðborar, þarf að uppfylla skilyrði laga og reglugerða á sínu sviði og stofnuninni ber að hafa eftirlit með því. Stofnunin mun hafa eftirlit með þessum jarðbor sem og öðrum jarðborum og beita þeim úrræðum sem stofnunin hefur samkvæmt lögum til að koma á reglufylgni ef þess er þörf,“ segir að lokum í svari UOS til fréttastofu um málið. 

Veitur hafa opnað upplýsingasíðu um borunina í Skammadal þar sem hægt verður að fylgjast með stöðunni á framkvæmdunum og mótvægisaðgerðum til að draga úr umhverfisáhrifum.