Fjölbreytt skólastarf í litlum skóla Guðmundur FInnbogason skrifar 18. maí 2026 11:32 Nú þegar stutt er í annan enda skólaásins er venjan að líta um öxl og rifja upp það sem áorkast hefur í vetur. Stundum er gert lítið úr fámennum skólum utan höfuðborgarsvæðisins og fólk ímyndar sér að vegna smæðarinnar sé erfitt að halda úti gæða skólastarfi. Það er auðvitað ekki rétt því að þessir skólar hafa oftar en ekki meira tækifæri en þeir stærri til að stunda gæðastarf, fara út fyrir boxið og einstaklingsmiða námið. Sérstaklega þegar samfélagið tekur vel utan um starfsemi þeirra. Undirritaður er svo heppinn að vinna í einum slíkan skóla í Uppsveitum Árnessýslu og vera í samstarfi við enn fleiri slíka skóla á svæðinu og hef séð með eigin augum hvað hægt er að gera. Við Þjórsárskóla í Skeiða- og Gnúpverjahreppi, fer fram metnaðarfullt og magnað skólastarf. Eftirfarandi er bara örlítið af því sem öflugt lið kennarar og nemenda hefur fengist við í vetur. Skólaárið hófst á útilegu þar sem að allur skólinn, kennarar og nemendur, fóru inn í Þjórsárdal og gistu í tjöldum. Svona ferðir kenna þrautseigju sem að hjálpa nemendum að takast á við krefjandi verkefni innan og utan skólastofunnar ásamt því að vera einn besti vettvangurinn til að læra um náttúruna. Nemendur í 9. bekk skólans er að undirbúa námsferð til Berlínar næsta haust en sú vinna hefur verið mjög fræðandi fyrir þau og verður svo ljóslifandi þegar allur undirbúningurinn og námið nær hápunkti í borginni sjálfri. Útinám hefur verið stór hluti af starfi skólans í mörg ár og þessi vetur er engin undantekning. Nemendur hafa notið þess að vera í námi útivið í hverri viku allan veturinn. Samkennsla árganga er frábært tæki til að efla nemendur, stækka vinahópinn og stuðlar að öflugu einstaklingsmiðuðu námi. Lestrarkennsla hefur skipað stóran sess í öllu starfi skólans á öllum stigum bæði í gegnum allt skólastarfið og með fjölbrettum og skemmtilegum lestrarátökum, og verkefnum. Nemendur úr leikskólanum Leikholti í Skeiða- og Gnúpverjahreppi hafa komið vikulega í heimsókn eftir áramótin. Í þessum heimsóknum fá þau að taka þátt í skólastarfinu, fá að kynnast kennurunum og nemendunum og koma því tilbúin til leiks í haust. Meðal verkefna í náttúrufræði eru tilraunavikur þar sem nemendur finna og gera tilraunir af ýmsum toga og taka þær upp á myndbönd til að sýna foreldrum og hvort öðru. List og verkgreinum er gert hátt undir höfði. Í þeim tímum hafa nemendur á unglingastigi t.d. smíðað sínar eigin fjallferðarskrínur sem að eiga eftir að fylgja þeim upp á hálendið næstu árin. Greinarnar hafa fengið aukið rými í nýju list og verkgreinahúsi sem var tekið í notkun í vetur. Þar hefur heimilisfræðin, myndmennt og textílmennt blómstrað með fjölbreyttum og spennandi verkefnum. Stoðþjónusta í litlum skólum skiptir máli og þar hjálpar smæðin oft til þannig að öll fá stuðninginn sem þau þurfa þegar þau þurfa hann og það hefur svo sannarlega verið raunin hjá okkur. Miðstigið fór í skálaferð í vetur þar sem þau gistu og unglingastigið endar veturinn á skálaferð í skálann Klett sem staðsettur er inn á afrétti Flóa og Skeiða. Árleg sundkeppni fór fram í frábæru veðri í vikunni. Þar bauðst nemendum á miðstigi að taka þátt og keppa um farandbikar og bætingarverðlaun og nemendur á yngsta stigi komu og hvöttu keppendur áfram og fengu í leiðinni að fylgjast með frábærum fyrirmyndum, svo var ekki leiðinlegt að henda skólastjóranum og kennurunum í laugina. Næsta haust tökum við svo í gagnið fullbúið íþróttahús af stærstu gerð sem mun breyta íþróttakennslunni til framtíðar. Þetta er auðvitað langt því frá tæmandi listi yfir allt það sem litlir skólar gera og geta gert og dregur ekkert úr öllu því frábæra námi sem fer fram í öllum greinum í skólanum. En þegar við erum á fullu að tala niður skólakerfið okkar þá má ekki gleyma því að það er bæði fjölbreytt og magnað og þar fer fram starf sem skiptir öllu máli fyrir unga fólkið okkar og fyrir samfélögin sama af hvaða stærð þau eru. Gleðilegt sumar Höfundur er skólastjóri Þjórsárskóla. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Grunnskólar Skeiða- og Gnúpverjahreppur Mest lesið Sumar án aðgerða Halla Gunnarsdóttir,Jakob Tryggvason,Andri Reyr Haraldsson,Eiður Stefánsson,Gunnar Sigurðsson,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson Skoðun Pólitískir vindhanar sem vilja nú hafa afstöðu af þjóð Þórður Snær Júlíusson Skoðun Einkunnir sem ekki er hægt að treysta og foreldrar sem eiga að bera ábyrgð Sigvaldi Egill Lárusson Skoðun Þjóðinni er að blæða út – og þetta á bara að reddast Vilhelm Jónsson Skoðun Ástæður þess að ég kýs NEI þann 29. ágúst Sigurður P. Sigmundsson Skoðun Ég ætla að treysta komandi kynslóðum Margrét Sveinsdóttir Skoðun „Við hefðum aldrei átt að ganga í ESB,“ sagði engin þjóð aldrei Eiríkur Ragnarsson Skoðun Hörmuleg húsnæðisstaða ungs fólks í ESB Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Hvernig er að eiga sæti við borðið Ásta Guðrún Helgadóttir Skoðun Að semja gegn sjálfum sér Gísli Hjálmtýsson Skoðun Skoðun Skoðun Hörmuleg húsnæðisstaða ungs fólks á Íslandi Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Mannréttindi eru ekki gjöf stjórnvalda Jón Þorsteinn Sigurðsson skrifar Skoðun Heilsuspillandi aðbúnaður fanga er dýrt stjórnunarlegt fúsk Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun 29. ágúst ‒ Fullveldið endurheimt? Jean-Rémi Chareyre skrifar Skoðun Fyrsta jáið skiptir máli Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Atvinnulífið ætti að vilja sjá samninginn Margrét Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Upplýsingaóreiðan sem enginn virðist ætla að uppræta – opin spurning til Þorgerðar Hnikarr Bjarmi Franklínsson skrifar Skoðun Einkunnir sem ekki er hægt að treysta og foreldrar sem eiga að bera ábyrgð Sigvaldi Egill Lárusson skrifar Skoðun Endalok einkalífsins: Hið alsjáandi auga Finnur Ágúst Ingimundarson skrifar Skoðun Að semja gegn sjálfum sér Gísli Hjálmtýsson skrifar Skoðun Ástæður þess að ég kýs NEI þann 29. ágúst Sigurður P. Sigmundsson skrifar Skoðun Heimurinn brennur minna – en það er aðeins hálf sagan sögð hjá Lomborg Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Ég ætla að treysta komandi kynslóðum Margrét Sveinsdóttir skrifar Skoðun Hvernig er að eiga sæti við borðið Ásta Guðrún Helgadóttir skrifar Skoðun Sumar án aðgerða Halla Gunnarsdóttir,Jakob Tryggvason,Andri Reyr Haraldsson,Eiður Stefánsson,Gunnar Sigurðsson,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson skrifar Skoðun Þjóðinni er að blæða út – og þetta á bara að reddast Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Hörmuleg húsnæðisstaða ungs fólks í ESB Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Pólitískir vindhanar sem vilja nú hafa afstöðu af þjóð Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun „Við hefðum aldrei átt að ganga í ESB,“ sagði engin þjóð aldrei Eiríkur Ragnarsson skrifar Skoðun Bandaríkin Gunnar Björgvinsson skrifar Skoðun Bollaleggingar Sigurður Kári Kristjánsson skrifar Skoðun Höggdeyfir fyrir hverja? Jóhann Páll Jóhannsson skrifar Skoðun Ísland, já takk Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Já-sjá leiðir til Já-já Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Hvernig tryggjum við börnum okkar framtíð á Íslandi? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Hvers vegna blaktir palestínski fáninn í Gleðigöngunni? Elí Hörpu- og Önundarbur,Bashar Murad skrifar Skoðun B verður 8 – umbætur eða umbúðaskipti? Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Ég hélt að friðurinn væri kominn Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Við megum ekki gefa eftir Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Blásum til sóknar í menntun með bættum námsgögnum Hulda Birna Kjærnested Baldursdóttir skrifar Sjá meira
Nú þegar stutt er í annan enda skólaásins er venjan að líta um öxl og rifja upp það sem áorkast hefur í vetur. Stundum er gert lítið úr fámennum skólum utan höfuðborgarsvæðisins og fólk ímyndar sér að vegna smæðarinnar sé erfitt að halda úti gæða skólastarfi. Það er auðvitað ekki rétt því að þessir skólar hafa oftar en ekki meira tækifæri en þeir stærri til að stunda gæðastarf, fara út fyrir boxið og einstaklingsmiða námið. Sérstaklega þegar samfélagið tekur vel utan um starfsemi þeirra. Undirritaður er svo heppinn að vinna í einum slíkan skóla í Uppsveitum Árnessýslu og vera í samstarfi við enn fleiri slíka skóla á svæðinu og hef séð með eigin augum hvað hægt er að gera. Við Þjórsárskóla í Skeiða- og Gnúpverjahreppi, fer fram metnaðarfullt og magnað skólastarf. Eftirfarandi er bara örlítið af því sem öflugt lið kennarar og nemenda hefur fengist við í vetur. Skólaárið hófst á útilegu þar sem að allur skólinn, kennarar og nemendur, fóru inn í Þjórsárdal og gistu í tjöldum. Svona ferðir kenna þrautseigju sem að hjálpa nemendum að takast á við krefjandi verkefni innan og utan skólastofunnar ásamt því að vera einn besti vettvangurinn til að læra um náttúruna. Nemendur í 9. bekk skólans er að undirbúa námsferð til Berlínar næsta haust en sú vinna hefur verið mjög fræðandi fyrir þau og verður svo ljóslifandi þegar allur undirbúningurinn og námið nær hápunkti í borginni sjálfri. Útinám hefur verið stór hluti af starfi skólans í mörg ár og þessi vetur er engin undantekning. Nemendur hafa notið þess að vera í námi útivið í hverri viku allan veturinn. Samkennsla árganga er frábært tæki til að efla nemendur, stækka vinahópinn og stuðlar að öflugu einstaklingsmiðuðu námi. Lestrarkennsla hefur skipað stóran sess í öllu starfi skólans á öllum stigum bæði í gegnum allt skólastarfið og með fjölbrettum og skemmtilegum lestrarátökum, og verkefnum. Nemendur úr leikskólanum Leikholti í Skeiða- og Gnúpverjahreppi hafa komið vikulega í heimsókn eftir áramótin. Í þessum heimsóknum fá þau að taka þátt í skólastarfinu, fá að kynnast kennurunum og nemendunum og koma því tilbúin til leiks í haust. Meðal verkefna í náttúrufræði eru tilraunavikur þar sem nemendur finna og gera tilraunir af ýmsum toga og taka þær upp á myndbönd til að sýna foreldrum og hvort öðru. List og verkgreinum er gert hátt undir höfði. Í þeim tímum hafa nemendur á unglingastigi t.d. smíðað sínar eigin fjallferðarskrínur sem að eiga eftir að fylgja þeim upp á hálendið næstu árin. Greinarnar hafa fengið aukið rými í nýju list og verkgreinahúsi sem var tekið í notkun í vetur. Þar hefur heimilisfræðin, myndmennt og textílmennt blómstrað með fjölbreyttum og spennandi verkefnum. Stoðþjónusta í litlum skólum skiptir máli og þar hjálpar smæðin oft til þannig að öll fá stuðninginn sem þau þurfa þegar þau þurfa hann og það hefur svo sannarlega verið raunin hjá okkur. Miðstigið fór í skálaferð í vetur þar sem þau gistu og unglingastigið endar veturinn á skálaferð í skálann Klett sem staðsettur er inn á afrétti Flóa og Skeiða. Árleg sundkeppni fór fram í frábæru veðri í vikunni. Þar bauðst nemendum á miðstigi að taka þátt og keppa um farandbikar og bætingarverðlaun og nemendur á yngsta stigi komu og hvöttu keppendur áfram og fengu í leiðinni að fylgjast með frábærum fyrirmyndum, svo var ekki leiðinlegt að henda skólastjóranum og kennurunum í laugina. Næsta haust tökum við svo í gagnið fullbúið íþróttahús af stærstu gerð sem mun breyta íþróttakennslunni til framtíðar. Þetta er auðvitað langt því frá tæmandi listi yfir allt það sem litlir skólar gera og geta gert og dregur ekkert úr öllu því frábæra námi sem fer fram í öllum greinum í skólanum. En þegar við erum á fullu að tala niður skólakerfið okkar þá má ekki gleyma því að það er bæði fjölbreytt og magnað og þar fer fram starf sem skiptir öllu máli fyrir unga fólkið okkar og fyrir samfélögin sama af hvaða stærð þau eru. Gleðilegt sumar Höfundur er skólastjóri Þjórsárskóla.
Sumar án aðgerða Halla Gunnarsdóttir,Jakob Tryggvason,Andri Reyr Haraldsson,Eiður Stefánsson,Gunnar Sigurðsson,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson Skoðun
Einkunnir sem ekki er hægt að treysta og foreldrar sem eiga að bera ábyrgð Sigvaldi Egill Lárusson Skoðun
Skoðun Upplýsingaóreiðan sem enginn virðist ætla að uppræta – opin spurning til Þorgerðar Hnikarr Bjarmi Franklínsson skrifar
Skoðun Einkunnir sem ekki er hægt að treysta og foreldrar sem eiga að bera ábyrgð Sigvaldi Egill Lárusson skrifar
Skoðun Heimurinn brennur minna – en það er aðeins hálf sagan sögð hjá Lomborg Haukur Logi Jóhannsson skrifar
Skoðun Sumar án aðgerða Halla Gunnarsdóttir,Jakob Tryggvason,Andri Reyr Haraldsson,Eiður Stefánsson,Gunnar Sigurðsson,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson skrifar
Skoðun Hvers vegna blaktir palestínski fáninn í Gleðigöngunni? Elí Hörpu- og Önundarbur,Bashar Murad skrifar
Skoðun Blásum til sóknar í menntun með bættum námsgögnum Hulda Birna Kjærnested Baldursdóttir skrifar
Sumar án aðgerða Halla Gunnarsdóttir,Jakob Tryggvason,Andri Reyr Haraldsson,Eiður Stefánsson,Gunnar Sigurðsson,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson Skoðun
Einkunnir sem ekki er hægt að treysta og foreldrar sem eiga að bera ábyrgð Sigvaldi Egill Lárusson Skoðun