ESB umræðan: hver hagnast á því að gefa leikinn áður en hann byrjar? Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar 21. apríl 2026 11:45 Við getum þakkað fyrir að hafa losað okkur við þá stjórn sem hér ríkti áður. Sú stjórn var þekkt fyrir eitt: að gera ekki neitt — að viðhalda óbreyttu ástandi. Og því halda þau áfram, nú í stjórnarandstöðu, þar sem þau berjast hart með „ekki rökum“ sem segja akkúrat ekki neitt gegn því að þjóðin fái að kjósa um hvort hefja eigi aðildarviðræður við ESB — eða réttara sagt, halda þeim áfram. Þau vilja með öðrum orðum gefa leikinn áður en hann hefst. Ekki sjá hvað hægt er að semja um — bara gefast upp með bölsýni og hugafar taparans. En í raun vitum við hvað að baki liggur. Alveg eins og í síðustu kosningum, þegar þjóðin náði þeim árangri að koma frá völdum stjórn sem einkenndist af sérhagsmunum og frændhygli, þá þurfum við að átta okkur á því hvað liggur að baki mótstöðunni sem háð er með hræðsluáróðri og upplýsingaóreiðu. Hvaða annar tilgangur gæti legið þar að baki, ef ekki er vitað hver niðurstaðan verður? Að baki liggur einfaldlega hörð barátta sérhagsmuna sem vilja halda sínu. Þeir vilja viðhalda hér okurvöxtum, okurverði á húsnæði og leigu, okri á matvöru, flutningum, tryggingum og bankakerfi sem sígur til sín eina af hverjum tíu krónum sem um hagkerfið fara. Þannig að spyrjum okkur: hver hagnast? Eða eins og máltækið segir: cui bono? Þar verður afstaðan skýrð og hægt er að horfa framhjá öllu bullinu sem leigupennar og fólk með eigin hagsmuni heldur að okkur alla daga. Við getum meira að segja litið framhjá því að þetta er einfaldlega spurning um lýðræðislegan rétt til að kjósa. Lítum bara á hver hagnast á óbreyttu ástandi — þá verður svarið ljóst. Svo er annar áhugaverður vinkill í þessari umræðu: andstaða þeirra sem lengst til vinstri standa í pólitík. Það er erfitt að átta sig á því af hverju það fólk vill ekki leyfa þjóðinni að kjósa. Hagur þeirra liggur ekki í óbreyttu ástandi — og hvað þá í því að gefast upp fyrirfram og vilja ekki sjá hvað samningur gæti falið í sér. Því hlýtur að liggja að baki einhvers konar ótti — líklegast við kapítalíska hagsmuni innan Evrópusambandsins. En eru okkar eigin kapítalistar betri? Þeir fá að starfa hér við óeðlilega hátt vaxtastig og í umhverfi þar sem fákeppni ríkir á flestum sviðum — aðstæður sem gagnast illa þeim sem vinstri stjórnmál segjast standa með. Þannig að kannski ræður ótti för — ekki gerviótti í þágu sérhagsmuna, heldur hugmyndafræðilegur ótti við það stjórnkerfi sem ESB er. Við eigum ekki að gefast upp áður en leikurinn hefst. Höfundur er stofnandi AIDr. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Hvers vegna ég skipti um skoðun á aðild Íslands að Evrópusambandinu Gunnar Ármannsson Skoðun Aðildarviðræður eru ekki upplýsingaleit heldur undirbúningur að aðild Gunnar Ármannsson Skoðun Sjö algengar ranghugmyndir um hvali og hvalveiðar Eyþór Eðvarðsson Skoðun Meitlað í stein eða kannski, hugsanlega, ef til vill Sigurður Egilsson Skoðun Um líf og dauða, fullveldi og ESB II Bjarni Már Magnússon Skoðun Gervigreind á ekki að hugsa fyrir okkur Helgi S. Karlsson Skoðun Almyrkvi á sólu 12.ágúst 2026: Gagnlegar upplýsingar Runólfur Þórhallsson Skoðun Að hafa rétt eftir Ingólfur Sverrisson Skoðun Stafrænt fullveldi er ekki frönsk sérviska Þorsteinn Siglaugsson Skoðun Um líf og dauða, fullveldi og ESB Bjarni Már Magnússon Skoðun Skoðun Skoðun Þjóðarvarnarráðið hefur verið kallað saman af minna tilefni! Davíð Bergmann skrifar Skoðun Orðspor og ímynd bíður hnekki Haukur Hinriksson skrifar Skoðun Stafrænt fullveldi er ekki frönsk sérviska Þorsteinn Siglaugsson skrifar Skoðun Gervigreind á ekki að hugsa fyrir okkur Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Hvers vegna ég skipti um skoðun á aðild Íslands að Evrópusambandinu Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Mannréttindi eru ekki skrifstofa heldur framkvæmd Auður Axelsdóttir skrifar Skoðun Af hverju „Nei“ 29. ágúst? Alfreð Sturla Böðvarsson skrifar Skoðun Að hafa rétt eftir Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Hvaða áhættu tekur Ísland ef við breytum engu? – Framtíðarsýn til ársins 2050 Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Almyrkvi á sólu 12.ágúst 2026: Gagnlegar upplýsingar Runólfur Þórhallsson skrifar Skoðun Um líf og dauða, fullveldi og ESB II Bjarni Már Magnússon skrifar Skoðun Meitlað í stein eða kannski, hugsanlega, ef til vill Sigurður Egilsson skrifar Skoðun Krónuhagkerfið og kostnaður heimilanna Sigurður Kristinn Pálsson skrifar Skoðun Litir, form og staðarandi Þórður Már Sigfússon skrifar Skoðun Brexit ekki orsök efnahagsáskorana Breta Kristinn Sv. Helgason skrifar Skoðun Jörðin er dómkirkjan okkar. Geimurinn er verkstæðið okkar. Árni Sigurðsson skrifar Skoðun Stækkun bílaborgarinnar er ekki sjálfgefin - Ný byggð til norðurs kallar á öflugri almenningssamgöngur Stefán Agnar Finnsson skrifar Skoðun Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Viðvörunarljós um farsæld barna má ekki hunsa Steinunn Bergmann skrifar Skoðun Sjö algengar ranghugmyndir um hvali og hvalveiðar Eyþór Eðvarðsson skrifar Skoðun Aðildarviðræður eru ekki upplýsingaleit heldur undirbúningur að aðild Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Um líf og dauða, fullveldi og ESB Bjarni Már Magnússon skrifar Skoðun Ný greining: Hvað myndu húsnæðisvextir lækka með ESB og evru? Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hvað er í pakkanum? Hannes Lúðvíksson skrifar Skoðun Nýsköpunin sem hverfur inn í skýið Bogi Ragnarsson skrifar Skoðun Þegar kaffið rennur upp á við í Undralandi íslenskrar orðræðu Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Þeir seldu áhættuna sem tækifæri — og sendu þjóðinni reikninginn Baldur Pétursson skrifar Skoðun Traust á lögmönnum er ekki einkamál lögmanna Vilbert Gústafsson skrifar Skoðun Upplýsingar eru ekki ógn, þær eru forsenda Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Heimilislæknar og reglugerðardrög Alma D. Möller skrifar Sjá meira
Við getum þakkað fyrir að hafa losað okkur við þá stjórn sem hér ríkti áður. Sú stjórn var þekkt fyrir eitt: að gera ekki neitt — að viðhalda óbreyttu ástandi. Og því halda þau áfram, nú í stjórnarandstöðu, þar sem þau berjast hart með „ekki rökum“ sem segja akkúrat ekki neitt gegn því að þjóðin fái að kjósa um hvort hefja eigi aðildarviðræður við ESB — eða réttara sagt, halda þeim áfram. Þau vilja með öðrum orðum gefa leikinn áður en hann hefst. Ekki sjá hvað hægt er að semja um — bara gefast upp með bölsýni og hugafar taparans. En í raun vitum við hvað að baki liggur. Alveg eins og í síðustu kosningum, þegar þjóðin náði þeim árangri að koma frá völdum stjórn sem einkenndist af sérhagsmunum og frændhygli, þá þurfum við að átta okkur á því hvað liggur að baki mótstöðunni sem háð er með hræðsluáróðri og upplýsingaóreiðu. Hvaða annar tilgangur gæti legið þar að baki, ef ekki er vitað hver niðurstaðan verður? Að baki liggur einfaldlega hörð barátta sérhagsmuna sem vilja halda sínu. Þeir vilja viðhalda hér okurvöxtum, okurverði á húsnæði og leigu, okri á matvöru, flutningum, tryggingum og bankakerfi sem sígur til sín eina af hverjum tíu krónum sem um hagkerfið fara. Þannig að spyrjum okkur: hver hagnast? Eða eins og máltækið segir: cui bono? Þar verður afstaðan skýrð og hægt er að horfa framhjá öllu bullinu sem leigupennar og fólk með eigin hagsmuni heldur að okkur alla daga. Við getum meira að segja litið framhjá því að þetta er einfaldlega spurning um lýðræðislegan rétt til að kjósa. Lítum bara á hver hagnast á óbreyttu ástandi — þá verður svarið ljóst. Svo er annar áhugaverður vinkill í þessari umræðu: andstaða þeirra sem lengst til vinstri standa í pólitík. Það er erfitt að átta sig á því af hverju það fólk vill ekki leyfa þjóðinni að kjósa. Hagur þeirra liggur ekki í óbreyttu ástandi — og hvað þá í því að gefast upp fyrirfram og vilja ekki sjá hvað samningur gæti falið í sér. Því hlýtur að liggja að baki einhvers konar ótti — líklegast við kapítalíska hagsmuni innan Evrópusambandsins. En eru okkar eigin kapítalistar betri? Þeir fá að starfa hér við óeðlilega hátt vaxtastig og í umhverfi þar sem fákeppni ríkir á flestum sviðum — aðstæður sem gagnast illa þeim sem vinstri stjórnmál segjast standa með. Þannig að kannski ræður ótti för — ekki gerviótti í þágu sérhagsmuna, heldur hugmyndafræðilegur ótti við það stjórnkerfi sem ESB er. Við eigum ekki að gefast upp áður en leikurinn hefst. Höfundur er stofnandi AIDr.
Skoðun Hvers vegna ég skipti um skoðun á aðild Íslands að Evrópusambandinu Gunnar Ármannsson skrifar
Skoðun Hvaða áhættu tekur Ísland ef við breytum engu? – Framtíðarsýn til ársins 2050 Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Stækkun bílaborgarinnar er ekki sjálfgefin - Ný byggð til norðurs kallar á öflugri almenningssamgöngur Stefán Agnar Finnsson skrifar
Skoðun Aðildarviðræður eru ekki upplýsingaleit heldur undirbúningur að aðild Gunnar Ármannsson skrifar