30 ára aðlögun án áhrifa Ingólfur Sverrisson skrifar 18. apríl 2026 14:32 Nýjasta blótsyrði í pólitískri umræðu hér á landi er „aðlögun.” Andstæðingar þess að ræða hugsanlega fulla aðild að ESB segja að slík umræða sé ekkert annað en aðlögun að fullri þátttöku að umræddum samtökum sem þeir telja hættulegt fyrir sjálfstæði þjóðarinnar og jafnvel tilvist. Allt verði af okkur tekið þar á meðal gjöful fiskimið og orkulindir auk mannvirkja þeim tengdum. Yfir okkur dynji móðuharðindi af mannavöldum eins og sagt var þegar við samþykktum að vera með í EES-samstarfinu. Sú ákvörðun hefur þó reynst þjóðinni ákaflega farsæl og allar hrakspár reynst yfirgengilegar ýkur og alveg upp í hreint bull. Og nú er sami steinninn klappaður af ákafa; stórhættulegt svo mikið sem að ræða fulla aðild að ESB og geta nýtt þá kosti sem því muni fylgja. Nei, halda áfram eins og síðustu 30 árin að taka við reglum og fyrirmælum frá ESB og aðlaga sig að þeim án þess að koma nærri umfjöllun þeirra og mótun. Þess í stað hamrað á því að við séum svo lítil og vesæl og því verði ekki hlustað á okkur við ESB-borðið. Þá er nú betra að halda áfram eins og síðustu 30 árin að aðlaga sig að reglum sem við höfum ekkert komið nálægt að búa til vegna þess að minnimáttarkenndin þarf að fá sitt svigrúm! Þetta er nú allt sjálfstæði þessa góða fólks en útiboruhátturinn leiddur til öndvegis og þrástagast á því að við séum svo aum enda þótt oft hafi sannast að smáþjóðir hafa náð sterkri stöðu í einstaka málaflokkum í sambandinu ef þau undirbúa málflutning sinn vel og fylgja honum eftir af festu. Þegar fjallað er um meginviðfangsefni í sjávarútvegsmálum í viðræðum um hugsanlega aðild að ESB er eðlilegt að leggja ríka áherslu á að við höldum áfram fullum og óskoruðum yfirráðum yfir fiskiveiðum innan 200 mílna. Þar skiptir reglan um hlutfallslegan stöðugleika (relative stability) miklu máli fyrir okkur enda tryggir hún að þeir sem hafa veitt á tilteknum hafsvæðum geti haldið því áfram í friði og fari eftir viðurkenndum reglum sem stjórnkerfi ESB (The Common Fisheries Policy) hefur haft umsjón með undanfarin ár – bæði fyrir Ísland og ESB-ríkin. Hvernig það getur talist hættulegt fyrir Ísland að láta á þetta reyna með samningaviðræðum er næsta óskiljanlegt því ekki er verið að voga nokkrum hlut eða að taka nokkra áhættu. Nú síðast staðfesti Costas Kadis sjávarútvegsstjóri ESB að þess væru fjölmörg dæmi í fyrri samningaviðræðum að tekið hefði verið tillit til sérkenna umsóknarríkja. Ótti okkar Íslendinga og útiboruháttur má ekki vera svo yfirþyrmandi að ekki sé óhætt að tala við slíka menn. Í minni sveit var talið næsta vonlaust að ná nokkru fram ef fólk þyrði ekki að opna munninn en loka sig þess í stað inni fyrir hræðslu sakir eins og litlir hérar.Sú þjóð sem ekki treystir sér til að tala við aðrar getur tæpast kallast sjálfstæð hvað þá fullvalda. Hún er föst í heljargreipum óttans og heldur áfram næstu áratugi að aðlaga sig reglum ESB án þess að hafa áhrif á þær vegna minnimáttarkenndar. Því er ekki nema sjálfsagt að vera jákvæður þegar við verðum spurð að því í þjóðaratkvæðagreiðslu síðar á þessu ári hvort við eigum að halda áfram og ljúka samningaviðræðum við ESB um fulla aðild hins sjálfstæða og fullvalda ríkis Íslands. Eftir það getum við svo vegið og metið hvort fyrirliggjandi samningur við ESB er hagstæður okkur Íslendingum eður ei. Ekki fyrr en þá ættu helstu staðreyndir að liggja fyrir og fólkið í landinu að geta tekið afstöðu til þeirra óttalaust og upplitsdjarft. Eftirlaunaþegi og fyrrum forstöðumaður samtaka fyrirtækja í málm- og skipaiðaði. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Ingólfur Sverrisson Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun Líf með tilgang og gleði, þrátt fyrir heilabilun Elísa Arnars Ólafsdóttir Skoðun Í árlegum skugga PISA Benedikt Sigurðarson Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir Skoðun Breytum ekki bara einkunnakvarðanum – bætum námsmatið Sævar Þór Helgason Skoðun Auglýst eftir málsvara Suðurkjördæmis Jón Bjarnason Skoðun Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun Þegar hjátrúin tekur völdin Ásmundur Gunnarsson Skoðun Öryggi í skólum krefst aðgerða og eftirfylgni Kolbrún Magnúsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Mennskan í umróti felst í vönduðum vinnubrögðum Berglind Björk Hreinsdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Stækkum og styrkjum sérsveitina Sólrún H. Guðmundsdóttir Proppé skrifar Skoðun Í Singapúr dugði eitt orð Margrét Reynisdóttir skrifar Skoðun Drónar: vinur eða óvinur? Sunna Gunnars Marteinsdóttir skrifar Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar Skoðun Þroskahjálp 50 ára: Réttindabarátta og réttindagæsla í 50 ár Halldór Gunnarsson skrifar Skoðun Hvenær mun Alþingi setja þegna sína í forgrunn? Sunna Arnardóttir skrifar Skoðun Hugmynd skapar atvinnu Elinóra Inga Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af hverju verður allt að eins þyngra í skammdeginu? Guðjón Ágústsson skrifar Skoðun Gæði hjúkrunarheimila eru mælikvarði á velmegun Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Trump og Pútín gegn Úkraínu Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir skrifar Skoðun Í árlegum skugga PISA Benedikt Sigurðarson skrifar Skoðun Við tölum mikið um geðheilsu en hvað með vinnuumhverfið? Íris Helga Gígju Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar hjátrúin tekur völdin Ásmundur Gunnarsson skrifar Skoðun Utanríkisráðherra hefur ekki slíkan rétt Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Breytum ekki bara einkunnakvarðanum – bætum námsmatið Sævar Þór Helgason skrifar Skoðun Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Friðarsúlan er langt frá því að vera friðartákn fyrir náttúruna Kristján Kristjánsson skrifar Skoðun Mikilvægi samstarfs á norðurslóðum Eiríkur Björn Björgvinsson skrifar Skoðun Auglýst eftir málsvara Suðurkjördæmis Jón Bjarnason skrifar Skoðun Að bera sorg á torg Hrannar Már Ásgeirs Sigrúnarson skrifar Skoðun Hver á að gæta varðanna í Róm? Páll Ásgrímsson skrifar Skoðun Öryggi í skólum krefst aðgerða og eftirfylgni Kolbrún Magnúsdóttir skrifar Skoðun Betri (umferðar) borg fyrir börn Margrét Rós Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Líf með tilgang og gleði, þrátt fyrir heilabilun Elísa Arnars Ólafsdóttir skrifar Skoðun Hvað viðheldur ójöfnuði milli kynslóða á Íslandi? Sigurður Sigurðsson skrifar Sjá meira
Nýjasta blótsyrði í pólitískri umræðu hér á landi er „aðlögun.” Andstæðingar þess að ræða hugsanlega fulla aðild að ESB segja að slík umræða sé ekkert annað en aðlögun að fullri þátttöku að umræddum samtökum sem þeir telja hættulegt fyrir sjálfstæði þjóðarinnar og jafnvel tilvist. Allt verði af okkur tekið þar á meðal gjöful fiskimið og orkulindir auk mannvirkja þeim tengdum. Yfir okkur dynji móðuharðindi af mannavöldum eins og sagt var þegar við samþykktum að vera með í EES-samstarfinu. Sú ákvörðun hefur þó reynst þjóðinni ákaflega farsæl og allar hrakspár reynst yfirgengilegar ýkur og alveg upp í hreint bull. Og nú er sami steinninn klappaður af ákafa; stórhættulegt svo mikið sem að ræða fulla aðild að ESB og geta nýtt þá kosti sem því muni fylgja. Nei, halda áfram eins og síðustu 30 árin að taka við reglum og fyrirmælum frá ESB og aðlaga sig að þeim án þess að koma nærri umfjöllun þeirra og mótun. Þess í stað hamrað á því að við séum svo lítil og vesæl og því verði ekki hlustað á okkur við ESB-borðið. Þá er nú betra að halda áfram eins og síðustu 30 árin að aðlaga sig að reglum sem við höfum ekkert komið nálægt að búa til vegna þess að minnimáttarkenndin þarf að fá sitt svigrúm! Þetta er nú allt sjálfstæði þessa góða fólks en útiboruhátturinn leiddur til öndvegis og þrástagast á því að við séum svo aum enda þótt oft hafi sannast að smáþjóðir hafa náð sterkri stöðu í einstaka málaflokkum í sambandinu ef þau undirbúa málflutning sinn vel og fylgja honum eftir af festu. Þegar fjallað er um meginviðfangsefni í sjávarútvegsmálum í viðræðum um hugsanlega aðild að ESB er eðlilegt að leggja ríka áherslu á að við höldum áfram fullum og óskoruðum yfirráðum yfir fiskiveiðum innan 200 mílna. Þar skiptir reglan um hlutfallslegan stöðugleika (relative stability) miklu máli fyrir okkur enda tryggir hún að þeir sem hafa veitt á tilteknum hafsvæðum geti haldið því áfram í friði og fari eftir viðurkenndum reglum sem stjórnkerfi ESB (The Common Fisheries Policy) hefur haft umsjón með undanfarin ár – bæði fyrir Ísland og ESB-ríkin. Hvernig það getur talist hættulegt fyrir Ísland að láta á þetta reyna með samningaviðræðum er næsta óskiljanlegt því ekki er verið að voga nokkrum hlut eða að taka nokkra áhættu. Nú síðast staðfesti Costas Kadis sjávarútvegsstjóri ESB að þess væru fjölmörg dæmi í fyrri samningaviðræðum að tekið hefði verið tillit til sérkenna umsóknarríkja. Ótti okkar Íslendinga og útiboruháttur má ekki vera svo yfirþyrmandi að ekki sé óhætt að tala við slíka menn. Í minni sveit var talið næsta vonlaust að ná nokkru fram ef fólk þyrði ekki að opna munninn en loka sig þess í stað inni fyrir hræðslu sakir eins og litlir hérar.Sú þjóð sem ekki treystir sér til að tala við aðrar getur tæpast kallast sjálfstæð hvað þá fullvalda. Hún er föst í heljargreipum óttans og heldur áfram næstu áratugi að aðlaga sig reglum ESB án þess að hafa áhrif á þær vegna minnimáttarkenndar. Því er ekki nema sjálfsagt að vera jákvæður þegar við verðum spurð að því í þjóðaratkvæðagreiðslu síðar á þessu ári hvort við eigum að halda áfram og ljúka samningaviðræðum við ESB um fulla aðild hins sjálfstæða og fullvalda ríkis Íslands. Eftir það getum við svo vegið og metið hvort fyrirliggjandi samningur við ESB er hagstæður okkur Íslendingum eður ei. Ekki fyrr en þá ættu helstu staðreyndir að liggja fyrir og fólkið í landinu að geta tekið afstöðu til þeirra óttalaust og upplitsdjarft. Eftirlaunaþegi og fyrrum forstöðumaður samtaka fyrirtækja í málm- og skipaiðaði.
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun
Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar
Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar
Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar
Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar
Skoðun Við tölum mikið um geðheilsu en hvað með vinnuumhverfið? Íris Helga Gígju Baldursdóttir skrifar
Skoðun Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun