Börnin okkar eiga betra skilið en gjörunninn mat Brynja Hlíf Þorsteinsdóttir og Heiðbjört Ósk Ófeigsdóttir skrifa 13. apríl 2026 08:48 Maturinn sem börn fá í leik- og grunnskólum er eitt mikilvægasta lýðheilsumál sveitarfélaga. Mataræði á fyrstu árum hefur bein áhrif á heilaþroska, efnaskipti og heilsu síðar á lífsleiðinni. Regluleg neysla gjörunninnar fæðu mótar bragðskyn barna og venur þau við gervibragðefni og íblöndunarefni sem eru hönnuð til að auka bragð og hvetja til meiri neyslu. Þegar börn verja stórum hluta dagsins í skólum og leikskólum verða þær matarvenjur sem þar myndast mótandi fyrir heilsu þeirra til framtíðar. Rannsóknir sýna að næringarríkt, lítið unnið fæði styður bæði við andlega heilsu og einbeitingu. Á sama tíma og þekking á mikilvægi næringar hefur aldrei verið meiri, glíma um 7,5% barna á Íslandi við offitu eða um fimm þúsund börn. Þessi þróun kallar á skýr viðbrögð og sveitarfélög gegna þar lykilhlutverki. Í leik- og grunnskólum Akureyrar er vilji og metnaður til að bjóða upp á góðar og næringarríkar máltíðir og margt er vel gert. Samt er ljóst að gjörunnin matvæli eru enn hluti af matseðlum, oft dulbúin sem hollari kostir eða einfaldar lausnir, svo sem vorrúllur, kjötbúðingur og tilbúin grænmetisbuff. Einnig má nefna dæmi eins og tilbúið samlokubrauð í stað brauðs bakaðs á staðnum eða pakkasúpur í stað súpa eldaðra frá grunni. Það er svigrúm til að gera betur. L-listinn vill setja í forgang að matur í leik- og grunnskólum Akureyrarbæjar byggi á ferskum, næringarríkum hráefnum, eftir því sem kostur er úr nærumhverfi Eyjafjarðar. Gjörunnin matvæli eiga ekki að vera reglulegur hluti af mataræði barna. Við þurfum markvisst að draga úr notkun þeirra og byggja upp matarumhverfi sem styður við heilsu, þroska og framtíð barnanna okkar. Höfundar eru Brynja Hlíf Þorsteinsdóttir og Heiðbjört Ósk Ófeigsdóttir sem skipa 2. og 6. sæti L-listans á Akureyri. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen Skoðun Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson Skoðun Landsleikar RÚV! Sigurlín Margrét Sigurðardóttir Skoðun Hvar eru þingmenn NV-kjördæmis? Sigurður Páll Jónsson Skoðun Opið bréf til Húnboga Þórs Árnasonar Margrét Rut Eddudóttir Skoðun Noregur styrkir EES – Ísland verður að fylgja Rögnvaldur Guðmundsson Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson Skoðun Grateful Dead á Sæbrautinni Júlíus Valsson Skoðun Við erum ekki jafn ömurleg og við höldum Þorsteinn Tjörvi Sigurðsson Skoðun Skoðun Skoðun Bókasöfnin okkar Hrönn Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Skildi hugmynd Trumps vera “sleggjan” sem allir eru að leita af. Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Opið bréf til Húnboga Þórs Árnasonar Margrét Rut Eddudóttir skrifar Skoðun Hvar eru þingmenn NV-kjördæmis? Sigurður Páll Jónsson skrifar Skoðun Noregur styrkir EES – Ísland verður að fylgja Rögnvaldur Guðmundsson skrifar Skoðun Landsleikar RÚV! Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Við erum ekki jafn ömurleg og við höldum Þorsteinn Tjörvi Sigurðsson skrifar Skoðun Bjórinn sem slapp við suðurferðina Elís Pétur Elísson skrifar Skoðun Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen skrifar Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson skrifar Skoðun Baráttan er ekki búin Mordekaí Elí Esrason skrifar Skoðun Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Að tala um dauðann er að tala um lífið Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Til hamingju Reykjanesbær með leikskólana okkar Guðný Birna Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Grateful Dead á Sæbrautinni Júlíus Valsson skrifar Skoðun Þjóðarsjúkrahúsið seinkar Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Er gervigreindin spegill mannkyns Kristján Logason skrifar Skoðun Er Þórarinn Tyrfings nýja framtíð Vogs? Bergþóra Haralds Eiðsdóttir skrifar Skoðun Tólf ára ákvað ég að gera bíó Arnar Benjamín Kristjánsson skrifar Skoðun Hvað segja gögnin í raun um ásakanir á hendur séra Friðriki Theódór S. Halldórsson skrifar Skoðun Það er sárt að tapa kosningum Heimir Már Pétursson skrifar Skoðun Er enn þess virði að leggja á sig langt háskólanám? Gunnar Alexander Ólafsson skrifar Skoðun Engin fjölskylda á að þurfa að standa ein Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson skrifar Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland skrifar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson skrifar Skoðun Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar skrifar Sjá meira
Maturinn sem börn fá í leik- og grunnskólum er eitt mikilvægasta lýðheilsumál sveitarfélaga. Mataræði á fyrstu árum hefur bein áhrif á heilaþroska, efnaskipti og heilsu síðar á lífsleiðinni. Regluleg neysla gjörunninnar fæðu mótar bragðskyn barna og venur þau við gervibragðefni og íblöndunarefni sem eru hönnuð til að auka bragð og hvetja til meiri neyslu. Þegar börn verja stórum hluta dagsins í skólum og leikskólum verða þær matarvenjur sem þar myndast mótandi fyrir heilsu þeirra til framtíðar. Rannsóknir sýna að næringarríkt, lítið unnið fæði styður bæði við andlega heilsu og einbeitingu. Á sama tíma og þekking á mikilvægi næringar hefur aldrei verið meiri, glíma um 7,5% barna á Íslandi við offitu eða um fimm þúsund börn. Þessi þróun kallar á skýr viðbrögð og sveitarfélög gegna þar lykilhlutverki. Í leik- og grunnskólum Akureyrar er vilji og metnaður til að bjóða upp á góðar og næringarríkar máltíðir og margt er vel gert. Samt er ljóst að gjörunnin matvæli eru enn hluti af matseðlum, oft dulbúin sem hollari kostir eða einfaldar lausnir, svo sem vorrúllur, kjötbúðingur og tilbúin grænmetisbuff. Einnig má nefna dæmi eins og tilbúið samlokubrauð í stað brauðs bakaðs á staðnum eða pakkasúpur í stað súpa eldaðra frá grunni. Það er svigrúm til að gera betur. L-listinn vill setja í forgang að matur í leik- og grunnskólum Akureyrarbæjar byggi á ferskum, næringarríkum hráefnum, eftir því sem kostur er úr nærumhverfi Eyjafjarðar. Gjörunnin matvæli eiga ekki að vera reglulegur hluti af mataræði barna. Við þurfum markvisst að draga úr notkun þeirra og byggja upp matarumhverfi sem styður við heilsu, þroska og framtíð barnanna okkar. Höfundar eru Brynja Hlíf Þorsteinsdóttir og Heiðbjört Ósk Ófeigsdóttir sem skipa 2. og 6. sæti L-listans á Akureyri.
Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar