Treystum foreldrum Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar 6. apríl 2026 14:00 Staða leikskóla borgarinnar eru nú enn einu sinni kosningamál. Enda hefur ákvarðanafælni ráðið ríkjum í þeim efnum alltof lengi. Biðlistar lengjast, húsnæði drappast niður, starfsfólk er undir miklu álagi og foreldrar finna fyrir óvissu. Í stað þess að reyna sífellt að plástra kerfi sem nær ekki að anna eftirspurn er kominn tími til að hugsa lausnir sem virka í raun. Heimgreiðslur eru ein slík lausn. Skynsamleg, hagkvæm og fyrst og fremst fjölskylduvæn. Hugmyndin er einföld, að gefa foreldrum raunverulegt val. Með heimgreiðslum upp á um 250 þúsund krónur á mánuði geta foreldrar valið að vera lengur heima með börnum sínum á fyrstu og mikilvægustu árum ævinnar. Fyrir marga foreldra er þetta einmitt það sem þeir hafa kallað eftir. Rannsóknir benda til þess að fyrstu ár barns séu lykiltími í þroska þess, bæði tilfinningalega og félagslega. Náið samband við foreldra á þessum tíma skiptir sköpum. Með heimgreiðslum er verið að skapa aðstæður þar sem fleiri fjölskyldur geta tekið þá ákvörðun að verja meiri tíma með börnum sínum án þess að fórna fjárhagslegu öryggi. Þetta er jafnframt hagkvæm lausn fyrir borgina. Kostnaður við hvert barn í leikskóla er í dag nærri tvöfalt hærri en sú upphæð sem hér um ræðir. Með því að dreifa álaginu og gefa hluta foreldra kost á að vera heima er hægt að létta verulega á leikskólakerfinu án þess að auka útgjöld. Þetta er einfaldlega betri nýting fjármuna. Heimgreiðslur geta einnig haft jákvæð áhrif á samfélagið til lengri tíma. Þær skapa hvata fyrir fólk til að eignast börn fyrr, til dæmis á meðan það er í námi, í stað þess að fresta barneignum vegna fjárhagslegrar óvissu eða skorts á úrræðum. Gagnrýni á heimgreiðslur hefur að mestu snúist um jafnréttissjónarmið. Slík umræða er mikilvæg, en hún má ekki skyggja á kjarna málsins, hagsmuni barna. Þegar kemur að börnum ætti forgangsröðunin að vera skýr. Að tryggja börnum öruggt, stöðugt og nærandi umhverfi á fyrstu árum ævinnar er eitt það mikilvægasta sem samfélagið getur gert. Heimgreiðslur snúast ekki um að taka eitthvað í burtu, heldur að bæta við valkosti. Með þeim erum við treysta foreldrum til að taka ákvarðanir sem henta þeirra fjölskyldu best. Þær létta á kerfi sem er komið að þolmörkum. Og þær setja börnin í fyrsta sæti. Höfundur er uppeldisfræðingur og skipar 2. sæti á framboðslista Miðflokksins í Reykjavík. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson Skoðun Skoðun Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin skrifar Skoðun Hvenær er faglegt að spyrja fagfólk? Kristín Ólafsdóttir skrifar Skoðun Ef fréttir eru nauðsynjavara, hver á að borga? Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Reynsla, fagmennska og framtíð SÁÁ Jón Páll Hallgrímsson skrifar Skoðun Próf eiga að vera áttaviti, ekki áfangastaður Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Við getum ekki sagt körlum að tala og svo ekki hlustað Grétar Björnsson skrifar Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar Skoðun Höfum við tíma fyrir börnin okkar? Jóhann Rúnar Pálsson skrifar Skoðun Lindsay Clancy: Konur eru „hysterískar” þegar það hentar þeim Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Bilið sem skilningurinn fyllir ekki Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir skrifar Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson skrifar Skoðun Sterkari innviðir fyrir STEM menntun Huld Hafliðadóttir skrifar Skoðun Ísland sagði nei – en sagði það nei við Evrópu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun EES-samningurinn og regluverk atvinnulífsins Ólafur Stephensen skrifar Sjá meira
Staða leikskóla borgarinnar eru nú enn einu sinni kosningamál. Enda hefur ákvarðanafælni ráðið ríkjum í þeim efnum alltof lengi. Biðlistar lengjast, húsnæði drappast niður, starfsfólk er undir miklu álagi og foreldrar finna fyrir óvissu. Í stað þess að reyna sífellt að plástra kerfi sem nær ekki að anna eftirspurn er kominn tími til að hugsa lausnir sem virka í raun. Heimgreiðslur eru ein slík lausn. Skynsamleg, hagkvæm og fyrst og fremst fjölskylduvæn. Hugmyndin er einföld, að gefa foreldrum raunverulegt val. Með heimgreiðslum upp á um 250 þúsund krónur á mánuði geta foreldrar valið að vera lengur heima með börnum sínum á fyrstu og mikilvægustu árum ævinnar. Fyrir marga foreldra er þetta einmitt það sem þeir hafa kallað eftir. Rannsóknir benda til þess að fyrstu ár barns séu lykiltími í þroska þess, bæði tilfinningalega og félagslega. Náið samband við foreldra á þessum tíma skiptir sköpum. Með heimgreiðslum er verið að skapa aðstæður þar sem fleiri fjölskyldur geta tekið þá ákvörðun að verja meiri tíma með börnum sínum án þess að fórna fjárhagslegu öryggi. Þetta er jafnframt hagkvæm lausn fyrir borgina. Kostnaður við hvert barn í leikskóla er í dag nærri tvöfalt hærri en sú upphæð sem hér um ræðir. Með því að dreifa álaginu og gefa hluta foreldra kost á að vera heima er hægt að létta verulega á leikskólakerfinu án þess að auka útgjöld. Þetta er einfaldlega betri nýting fjármuna. Heimgreiðslur geta einnig haft jákvæð áhrif á samfélagið til lengri tíma. Þær skapa hvata fyrir fólk til að eignast börn fyrr, til dæmis á meðan það er í námi, í stað þess að fresta barneignum vegna fjárhagslegrar óvissu eða skorts á úrræðum. Gagnrýni á heimgreiðslur hefur að mestu snúist um jafnréttissjónarmið. Slík umræða er mikilvæg, en hún má ekki skyggja á kjarna málsins, hagsmuni barna. Þegar kemur að börnum ætti forgangsröðunin að vera skýr. Að tryggja börnum öruggt, stöðugt og nærandi umhverfi á fyrstu árum ævinnar er eitt það mikilvægasta sem samfélagið getur gert. Heimgreiðslur snúast ekki um að taka eitthvað í burtu, heldur að bæta við valkosti. Með þeim erum við treysta foreldrum til að taka ákvarðanir sem henta þeirra fjölskyldu best. Þær létta á kerfi sem er komið að þolmörkum. Og þær setja börnin í fyrsta sæti. Höfundur er uppeldisfræðingur og skipar 2. sæti á framboðslista Miðflokksins í Reykjavík.
Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar
Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar