Heil­brigðis­ráðherra fækkar endó-að­gerðum

Í gær svaraði heilbrigðisráðherra fyrirspurn minni á Alþingi um fækkun aðgerða vegna endómetríósu. Það er viðeigandi að fyrirspurnin hafi verið á dagskrá þingsins, enda er mars mánuður alþjóðlega tileinkaður vitundavakningu um endómetríósu.

Frá því ég tók sæti á Alþingi hef ég reglulega tekið málefni endó-sjúklinga þar upp. Við þekkjum öll einhvern sem þjáist af sjúkdómnum og það er átakanlegt að hlusta á konur lýsa þrautagöngu sinni í heilbrigðiskerfinu. Þjakaðar af verkjum, jafnvel óvinnufærar. Talið er að allt að tíu prósent kvenna glími við sjúkdóminn sem getur valdið ófrjósemi.

Mikil bót varð á málum á síðasta kjörtímabili þegar Willum Þór, þáverandi heilbrigðisráðherra, samdi við einkaaðilann Klíníkina um þjónustu við endó-sjúklinga. Með því styttust biðlistar mikið. En nú eru blikur á lofti. Heilbrigðisráðherra hefur minnkað kvóta Klíníkurinnar fyrir árið 2026 töluvert, úr 170 í 111 aðgerðir. Og það þrátt fyrir langa biðlista. Vert er að nefna að samkvæmt svari sem ég fékk á Alþingi við fyrirspurn minni, er meðalkostnaður endó-aðgerða mun lægri á Klíníkinni en á Landspítala – eða allt að helmingi lægri.

Biðlistar eftir endó-aðgerðum lengst hjá nýjum heilbrigðisráðherra

Biðlistinn á Klíníkinni hefur því lengst mikið og þar bíða konur í mikilli neyð, bæði vegna verkja en líka vegna áhrifa á frjósemi þar sem tíminn vinnur ekki með þeim. Mér skilst reyndar að biðlistar eftir endó-aðgerðum hafi ekki verið lengri árum saman og hafi lengst mikið eftir að nýr heilbrigðisráðherra tók við embættinu.

Endósamtökin, réttinda- og hagsmunasamtök, lýstu yfir þungum áhyggjum sl. sumar, þegar heilbrigðisráðherra ákvað að niðurgreiða ekki fleiri aðgerðir vegna endó utan Landspítalans. Endósamtökin undirstrikuðu að það væri mikilvægt að fólk hefði val um hvar það sækti þjónustu og lýstu áhyggjum af lengri biðtíma með tilheyrandi áhrifum á sjúklinga. Skert lífsgæði, varanlegan heilsuskaða, vanvirkni, atvinnuleysi og ófrjósemi.

Hlustað sé á endó-sjúklinga

Endó-sjúklingar vilja að hlustað sé á þá og upplifa að heilbrigðisráðherra taki ítrekað ákvarðanir um líf þeirra og heilsu án þess að hlusta á raddir þeirra. Að þeirra mati er niðurskurður á aðgerðum einkaaðila skerðing á þjónustu. Sem hún svo sannarlega er.

Ég velti því upp hvort heilbrigðisráðherra hugsi um hag endó-sjúklinga við þessa ákvörðun. Eða byrgja gamaldags hugsun og fordómar í garð einkaaðila heilbrigðisráðherra enn einu sinni sýn?

Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins.