Fær örmögnun fætur? Gunnar Önnu Svanbergsson skrifar 15. mars 2026 09:00 15. mars er alþjóðlegur dagur Long Covid. Þá hefur Alþjóðaheilbrigðisstofnunin (WHO) ákveðið að tileinka marsmánuði baráttunni gegn mýtum um Long Covid og skerpa á vitund almennings um þau alvarlegu einkenni sem fylgja þessu ástandi. Næstum öll líffæri og líffærakerfi geta sýnt einkenni, eins og: hjarta, lungu, æðakerfi, taugakerfi og meltingarfæri. Algengustu einkenni eru: þreyta, örmögnunarköst eftir áreiti (PEM), verkir í vöðvum og liðum, öndunarerfiðleikar, höfuðverkur, erfiðleikar við hugsun og einbeitingu (heilaþoka), breytingar á bragðskyni, erfiðleikar við úrvinnslu hljóðáreitis og svefnvandamál. Algengt er að einstaklingar þrói með sér kvíða og þunglyndi, sem afleiðing af því hversu harkalega þetta skellur á þeim og hversu erfitt er að leita hjálpar, ekki síður en að finna hana. Það er erfitt að vera fyrstur og fara ótroðnar slóðir, það krefst hugrekkis og mikillar vinnu. Þannig er því einmitt farið með þennan hóp. Hópur fólks sem hefur þurft að finna upp leikreglurnar og stappa stálinu hvert í annað af öllum þeim veika mætti sem einkennir okkur. Fyrstu árin var enginn til að hringja í, engir sérfræðingar til, engir stuðningshópar, bara þessi hópur örmagna einstaklinga sem flestir börðust við að komast í gegnum daginn. Þetta var svo góð hugmynd, þegar ég lá uppi í rúmi en nú stend ég fyrir framan dós af málningu og finn hvernig ég skrepp saman. Allt í einu er eins og hún sé helmingi stærri en ég, með risavöxnum stöfum, notkunarleiðbeiningar! Ég labba aftur inn í rúm og leggst niður. Fyrir fjórum árum hefði ég grátið í sængina og barist við ekka fram eftir degi, en í dag held ég stranga stundaskrá alla daga og reyni af öllum mætti að líta framtíðina björtum augum. Örmögnun hefur illan þef,enginn innri friður.Ef aðeins tek ég aukaskrefdett ég niður. Það hefur hver sinn stíl á lífsgöngunni, eitt af því sem hefur haldið mér á brautinni er að skrifa um það hvernig mér líður. Einhverra hluta vegna ryðst þetta fram í bundnu máli og mig langar að enda þetta á þeim nótum. Nú er komið næstum nóg,enn ég neita þroti,ekkert það er lekur sjó,er endalaust á floti. Næstum blár ég áfram bið.Bið að öldur lægi,því ég er eins og allir þið,angi af samfélagi. Rennur stund og sést til társ,sitthvað undan lætur.Verður kannski í enda árs,að örmögnun fær fætur. Það er von mín að við getum fylgst að sem samfélag í baráttunni við afleiðingar og eftirköst Covid-vírussins. Staðið þétt saman, verið umburðarlynd og sýnt náungakærleik, þannig að við náum öll í mark, hvert á sinn hátt. Höfundur er sérfræðingur í sjúkraþjálfun og öryrki. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Heilbrigðismál Faraldur kórónuveiru (COVID-19) Mest lesið Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir Skoðun Skoðun Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin skrifar Skoðun Hvenær er faglegt að spyrja fagfólk? Kristín Ólafsdóttir skrifar Skoðun Ef fréttir eru nauðsynjavara, hver á að borga? Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Reynsla, fagmennska og framtíð SÁÁ Jón Páll Hallgrímsson skrifar Skoðun Próf eiga að vera áttaviti, ekki áfangastaður Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Við getum ekki sagt körlum að tala og svo ekki hlustað Grétar Björnsson skrifar Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar Skoðun Höfum við tíma fyrir börnin okkar? Jóhann Rúnar Pálsson skrifar Skoðun Lindsay Clancy: Konur eru „hysterískar” þegar það hentar þeim Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Bilið sem skilningurinn fyllir ekki Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir skrifar Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson skrifar Sjá meira
15. mars er alþjóðlegur dagur Long Covid. Þá hefur Alþjóðaheilbrigðisstofnunin (WHO) ákveðið að tileinka marsmánuði baráttunni gegn mýtum um Long Covid og skerpa á vitund almennings um þau alvarlegu einkenni sem fylgja þessu ástandi. Næstum öll líffæri og líffærakerfi geta sýnt einkenni, eins og: hjarta, lungu, æðakerfi, taugakerfi og meltingarfæri. Algengustu einkenni eru: þreyta, örmögnunarköst eftir áreiti (PEM), verkir í vöðvum og liðum, öndunarerfiðleikar, höfuðverkur, erfiðleikar við hugsun og einbeitingu (heilaþoka), breytingar á bragðskyni, erfiðleikar við úrvinnslu hljóðáreitis og svefnvandamál. Algengt er að einstaklingar þrói með sér kvíða og þunglyndi, sem afleiðing af því hversu harkalega þetta skellur á þeim og hversu erfitt er að leita hjálpar, ekki síður en að finna hana. Það er erfitt að vera fyrstur og fara ótroðnar slóðir, það krefst hugrekkis og mikillar vinnu. Þannig er því einmitt farið með þennan hóp. Hópur fólks sem hefur þurft að finna upp leikreglurnar og stappa stálinu hvert í annað af öllum þeim veika mætti sem einkennir okkur. Fyrstu árin var enginn til að hringja í, engir sérfræðingar til, engir stuðningshópar, bara þessi hópur örmagna einstaklinga sem flestir börðust við að komast í gegnum daginn. Þetta var svo góð hugmynd, þegar ég lá uppi í rúmi en nú stend ég fyrir framan dós af málningu og finn hvernig ég skrepp saman. Allt í einu er eins og hún sé helmingi stærri en ég, með risavöxnum stöfum, notkunarleiðbeiningar! Ég labba aftur inn í rúm og leggst niður. Fyrir fjórum árum hefði ég grátið í sængina og barist við ekka fram eftir degi, en í dag held ég stranga stundaskrá alla daga og reyni af öllum mætti að líta framtíðina björtum augum. Örmögnun hefur illan þef,enginn innri friður.Ef aðeins tek ég aukaskrefdett ég niður. Það hefur hver sinn stíl á lífsgöngunni, eitt af því sem hefur haldið mér á brautinni er að skrifa um það hvernig mér líður. Einhverra hluta vegna ryðst þetta fram í bundnu máli og mig langar að enda þetta á þeim nótum. Nú er komið næstum nóg,enn ég neita þroti,ekkert það er lekur sjó,er endalaust á floti. Næstum blár ég áfram bið.Bið að öldur lægi,því ég er eins og allir þið,angi af samfélagi. Rennur stund og sést til társ,sitthvað undan lætur.Verður kannski í enda árs,að örmögnun fær fætur. Það er von mín að við getum fylgst að sem samfélag í baráttunni við afleiðingar og eftirköst Covid-vírussins. Staðið þétt saman, verið umburðarlynd og sýnt náungakærleik, þannig að við náum öll í mark, hvert á sinn hátt. Höfundur er sérfræðingur í sjúkraþjálfun og öryrki.
Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar
Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar