Hvað þarf marga borgar­full­trúa til að skipta um ljósa­peru?

Þegar borgin eyðir um efni fram á sama tíma og tekjur aukast, hlýtur að vera eðlilegt að spyrja hvernig stjórnsýslan forgangsraðar tíma og fjármunum og hvort almannafé sé nýtt af ábyrgð. Fjölmörg dæmi má finna um óskilvirka ferla og furðulega nýtingu fjármuna innan borgarkerfisins og mun ég taka nokkur þeirra fyrir á næstu vikum.

Því miður er af nógu að taka. 

Umhverfis- og skipulagsráð Reykjavíkur hefur það hlutverk samkvæmt samþykktum að móta stefnu og taka ákvarðanir um stærri mál á sviði skipulags, samgangna og framkvæmda. Ráðið á að fjalla um stefnumótandi mál, ekki daglega verkstjórn viðhalds.

Ráðið er skipað sjö fulltrúum og jafnmörgum til vara. Fundi sitja fulltrúar ráðsins ásamt embættismönnum og starfsmönnum borgarinnar, samtals fimmtán manns. Undanfarnar vikur hafa tólf borgarfulltrúar eða varaborgarfulltrúar setið einhvern af fundunum og þar hafa fulltrúar allra flokka sem fengu kjörna borgarfulltrúa í síðustu borgarstjórnarkosningum átt sæti.

Daglegur rekstur borgarlandsins, þar á meðal gatnalýsing, er á ábyrgð skrifstofu borgarlandsins innan umhverfis- og skipulagssviðs. Skrifstofa borgarlandsins  fer með hlutverk veghaldara og sér um viðhald og rekstur götulýsingar í borginni. Verkaskiptingin er því skýr á pappír. Skrifstofan hefur ekki einungis það hlutverk að skipta um ljósaperur, heldur eru meginverkefni hennar einnig að sinna m.a. snjómokstri, götuhreinsunum og garðslætti. Það ætti að vera flestum borgarbúum ljóst að skrifstofan sinnir ekki nógu vel þeim verkefnum sem henni er falið og að forgangsröðunin er rammskökk.

Þegar litið er á fundargerðir umhverfis- og skipulagsráðs frá fyrstu fundum ársins blasir þó við að verkaskiptingin milli ráðsins og sviðsins er í miklum ólestri.

Ráðið hefur tekið fyrir fjölmörg mál sem snúa að því hvort eigi að skipta um perur eða sinna viðgerðum á einstökum ljósastaurum. Af fundargerðunum má ráða að tugir ljósa í borginni eru óvirk við leikskóla, kirkjur, göngustíga og önnur almenningssvæði.

Tvö dæmi segja meira en mörg orð.

“Lagt er til að ráðist verði í peruskipti og viðgerðir á ljósastaurum við Langholtskirkju og á göngustíg niður að Langholtsvegi, meðal annars við biðstöð strætisvagna.”

“Lagt er til að gert verði við ljóskastara við styttu af Jóni Sigurðssyni á Austurvelli sem hafa verið óvirkir um langt skeið.”

Báðum tillögunum var frestað.

Viku síðar voru sömu mál lögð fram að nýju og þá vísað til skrifstofu borgarlandsins til meðferðar.

Á sama fundi kom ný tillaga um viðgerð á ljóskerjum meðfram gönguleið við norðurbakka Tjarnarinnar milli Ráðhúss Reykjavíkur og Lækjargötu. Öll ljósker á umræddri leið voru óvirk, um fjörutíu talsins. Niðurstaðan var aftur sú sama. Málinu var frestað.

Það virðist vera tekin pólitísk ákvörðun í hvert skipti sem skipta á um ljósaperu!

Þetta er ekki eitthvað sem ég er að skálda upp í pólitískum tilgangi, heldur einfaldlega staðreynd.

Ofangreind dæmi eru ekki einangruð tilvik. Í fundargerðum kemur fram að gatnalýsingu hafi verið ábótavant í mörgum hverfum borgarinnar undanfarna vetur vegna tíðra bilana og ónógs viðhalds. Dæmi eru um að ljósastaurar hafi verið óvirkir vikum, mánuðum og jafnvel árum saman.

Ef pera virkar ekki þá á að skipta um hana. Það er ekki hugmyndafræðilegt eða pólitískt álitamál. Þetta er grunnviðhald og það snýst um öryggi borgarbúa. Slök lýsing við göngustíga og almenningssvæði eykur slysahættu og dregur úr öryggistilfinningu borgarbúa.

Staðan minnir helst á vanvirka fjölskyldu. Ljósapera fer í eldhúsinu. Í stað þess að einhver taki á skarið og skipti um hana er boðað til fjölskyldufundar. Umræðan er tekin. Málinu er frestað og enginn skiptir út perunni.

Það er heldur ekki ódýrt að halda fundi um ljósaperur. Launakostnaður eins klukkutíma nefndarfundar, miðað við þátttöku sjö kjörinna fulltrúa og átta starfsmanna borgarinnar og með áætluðum launatengdum gjöldum, nemur að lágmarki um 180 þúsund krónum. Þá er hvorki reiknaður með undirbúningur né annar umsýslukostnaður.

Vandinn er ekki peran.

Vandinn er að verkaskiptingin sem er skýr á pappír virðist ekki virka í framkvæmd.

Stjórnmál eiga að móta stefnu. Stjórnsýslan á svo að framkvæma.

Þegar ljósin slokkna í borginni á kerfið að bregðast við, ekki halda fund.

Það blasir eiginlega við. Það þarf ekki að kveikja ljósin til að sjá það.

Höfundur er yfirlögfræðingur Reir Verk og frambjóðandi á lista Miðflokksins fyrir komandi borgarstjórnarkosningar.