Hafa til sunnu­dags að breyta dvalar­tíma upp á nýju gjöldin

Ólafur Brynjar Bjarkason, skrifstofustjóri á leikskólasviði, segir reglur gera ráð fyrir að breytingar á dvalartíma þurfi að gera með mánaðarfyrirvara. Vegna stóru breytinga Reykjavíkurleiðarinnar og í þeirri von að foreldrar skoði sinn dvalartíma sé þó verið að vinna að því að fá því breytt þannig að hægt sé að gera það með styttri fyrirvara eða jafnvel með öðrum leiðum.

„Það getur því gerst að gildistaka verði síðar en við stefnum að því að þetta taki gildi 1. apríl. Við vitum alveg að það er bratt að segja við foreldra að fara inn núna fyrir helgi og breyta, vegna þess að það er mánaðarfyrirvari, en við erum að vinna í því að það verði gerð undanþága á því að í svo stórum breytingum þurfi mánaðarfyrirvara,“ segir Ólafur.

Foreldrar verði upplýstir þegar nær dregur um aðrar leiðir. Þannig sé stefnt að gildistöku í apríl en það geti breyst. Þetta séu stórar breytingar og það þurfi að gera ýmsar breytingar á kerfum borgarinnar.

„Þau sem vilja gera breytingar, eru með flestu tímana og vilja draga úr þeim, þau geta farið inn núna og fækkað dvalartímum fyrir 1. mars,“ segir Ólafur og að þær breytingar ættu þá að taka gildi 1. apríl og greiðsluseðill fyrir þann mánuð ætti að taka mið af því.

„Við erum að hvetja fólk til að skoða dvalartímann sinn og reiknivélina,“ segir Ólafur.

Daginn eftir, 2. mars, verður kerfið fryst vegna stóru innritunarinnar í leikskóla borgarinnar fyrir haustið. Það eru tvær aðskildar aðgerðir sem þó hafa áhrif á hver aðra.

Hvatning um að stytta

Allir foreldrar leikskólabarna í Reykjavík fengu tölvupóst í vikunni um breytingarnar en póstinum fylgdu þó ekki leiðbeiningar um það hvernig ætti að bregðast við. Í póstinum var almennt fjallað um breytingarnar og foreldrar hvattir til að stytta viðveru barna sinna eftir kl. 14:30 á föstudögum, ef aðstæður leyfa.

Þá var fjallað um nýja gjaldskrá, nýtt afsláttarkerfi og skráningardaga en í nýrri leið kostar hver skráningardagur 5000 krónur. Samkvæmt breytingunum þarf að skrá börnin tvisvar á ári, að hausti og vori, í Völu.

Fram hefur komið að breytingunum sé ætlað að stuðla að faglegra leikskólastarfi og meiri fyrirsjáanleika í starfsemi leikskóla. Í Reykjavíkurleiðinni eru foreldrar og forráðamenn þannig ekki rukkaðir fyrir 36 tíma leikskóladvöl. Eftir það hækkar hver tími meir eftir því sem þeim fjölgar. Samhliða þessum breytingum var kynnt nýtt afsláttar- og tekjutengingarkerfi auk ýmissa annarra breytinga sem miðað er að því að styrkja kerfið. Sem dæmi er innleiddur systkinaforgangur og aukin íslenskukennsla fyrir starfsfólk.

Breytingunum er ætlað að fækka fáliðun og lokunum í leikskólum og tryggja að hægt sé að innleiða styttingu vinnuvikunnar í vinnutíma starfsfólks. Vinnutími starfsfólks er að jafnaði 36 tímar en meðaldvalartími barna rúmar 40 stundir á viku.

Ef dreifing dvalartímans er skoðuð nánar má sjá í gögnum borgarinnar að langflestir eru með börn sín skráð í annaðhvort 40 tíma á viku eða 42,5. Alls eru 1.884 börn með 40 tíma vistun, eða átta tíma á dag, og 1.586 börn skráð í 42,5 tíma hámarksvistun, eða 8,5 tíma á dag.

Alls eru 5.280 börn skráð í leikskóla í Reykjavík og eru 80 prósent barna skráð í átta tíma vistun eða lengur, eða 4.266. Borgin skráir hversu mörg börn eru skráð í 36 til 42,5 tíma en alls eru 402 börn skráð í minna en 36 klukkustundir á viku, eða sex tíma á dag. Gögnin miða við 10.10.2025.

Páska-skráning eins og áður

Um páskana eru þrír skráningardagar en Ólafur segir foreldra ekki þurfa að hafa áhyggjur af þeim á þessu skólaári. Breytingar í Reykjavíkurleiðinni sem varði skráningardaga taki ekki gildi fyrr en á næsta ári. 

„1. apríl er miðvikudagur í dymbilviku þannig við gerum ekki ráð fyrir að það verði nýr skráningardagur, tímabilið verður bara eins og það er í dag. Við erum bara að tala um þetta fyrir næsta skólaár,“ segir Ólafur.

Óheppileg tímasetning í miðri innritun

Hann segir tímasetninguna að ákveðnu leyti óheppilega því Reykjavíkurborg sé núna að undirbúa „stóru leikskólainnritunina“ sem fer fram ár hvert. Innritun er hafin og þann 2. mars, næsta mánudag, er kerfið fryst og ekki hægt að senda inn umsókn fyrir ný leikskólabörn eða flutning á annan leikskóla.

„Þá verður ekki hægt að gera breytingar og við erum að vinna að því að finna lausn á því að það sé hægt að gera þessar breytingar án þess að það sé farið inn í kerfið,“ segir hann og að mögulega verði lausnin sú að foreldrar geti sent tölvupóst á annaðhvort skóla- og frístundasvið eða leikskólastjóra síns leikskóla og það verði sett inn handvirkt.

„Við verðum öll að leggjast á eitt við að koma þessu inn. Þetta bara hittir þannig á að þessar breytingar eru að koma inn á þessum tíma. Þetta er staðan sem við erum í og við verðum að reyna að leysa það.“

Ekki þörf á panikki

Ólafur segir kerfi borgarinnar eiga að geta tekið við því að þúsundir foreldra skrái sig inn núna til að breyta dvalartíma, á sama tíma og þúsundir eru að skrá börn sín til leikskólavistar. 

„Í svona stórum breytingum erum við að reyna að vinna að lausn þannig að það sé hægt að gera þetta með einfaldari hætti þegar nær dregur. Það ætti enginn að þurfa að fara inn í panikki um helgina vegna þess að við munum reyna að leysa þetta áður en breytingarnar taka gildi.“

Hann segir vont að þetta gerist á sama tíma. 

„Það er mjög vont að þetta sé að koma inn á þessum tíma. Auðvitað viljum við ekki gera svona stórar breytingar og fólk sé læst úti og geti ekki gert breytingar á sínum dvalarsamningi. Það eru ekki góð skilaboð þannig við reynum að vinna með foreldrum að því leytinu til að finna lausn svo fólk geti sótt um þessa breytingu með styttri fyrirvara og þó að kerfið sé í þessu frosti.“

Fylgjast með og greina áhrif breytinganna

Fjallað var um það í jafnréttismati sem gert var á breytingunum að fylgjast þyrfti markvisst með áhrifum breytinganna með því að bæta við spurningum í kannanir og greina hvort breytingarnar hafi ófyrirséð áhrif á jafnrétti. Heildarmat jafnréttismats Reykjavíkurborgar á Reykjavíkurleiðinni var að tillögurnar geti stutt við jafnrétti ef þær leiða til raunverulegrar styttingar á meðaldvalartíma barna og bættra starfsaðstæðna, án þess að auka óformlega umönnunarbyrði á fjölskyldur.

Spurður hvort skóla- og frístundasvið sé með einhverja áætlun um það hversu mikið meðaldvalartími muni breytast á næsta ári segir Ólafur það ekki liggja fyrir en að sviðið muni fylgjast vel með áhrifum breytinganna.

„Við ætlum að fylgjast vel með áhrifum og greina í hverjum mánuði hver keyptur dvalartími er og hver nýttur dvalartími er og hvernig tíminn þróast eftir klukkan 14.30 á föstudögum,“ segir Ólafur.

Þá muni þau einnig skoða nýtingu á skráningardögum og svo viðhorfum foreldra, starfsfólks og stjórnenda til breytinganna eftir að þær hafa verið innleiddar.

„Áhrifin sem eru svo greinileg í dag eru tíðni fáliðunar og lokana og við munum fylgjast með því hvaða áhrif þetta hefur á það,“ segir Ólafur. 

39 leikskólar í fáliðun

Samkvæmt upplýsingum frá Reykjavíkurborg hafa alls 39 leikskólar þurft að grípa til fáliðunar á skólaárinu sem er svipaður fjöldi og á síðasta skólaári. Í janúar í fyrra kom fram í frétt á Vísi að 39 af 67 leikskólum Reykjavíkurborgar þurftu að grípa til fáliðunar á haustönn 2024.

Samkvæmt upplýsingum borgarinnar er algengast að gripið hafi verið til fáliðunar í leikskólum í Austur- og Norðurmiðstöð. Þau hverfi þar sem oftast hefur verið gripið til fáliðunar eru Árbær, Grafarvogur, Háaleiti og Bústaðir, Breiðholt, Hlíðar og Vesturbær. Hægt er að sjá dreifingu innan hverfa með því að setja bendil yfir kortið. 

Hann segir stýrihópinn sem kynnti breytingarnar hafa átt í góðu samstarfi við skóla- og frístundasvið um breytingarnar og hvort þær verði íþyngjandi fyrir fjölskyldur eða hvort þær gangi vel.

„Meðaldvalartíminn í dag er rúmar átta klukkustundir og við munum þurfa að horfa á það hvernig það þróast.“