Evrópskir unglingar reykja mest allra af rafrettum Kjartan Kjartansson skrifar 26. febrúar 2026 07:52 Um fjörtíu prósent reykingakvenna heimsins eru í Evrópu. Alþjóðaheilbrigðisstofunin hefur sérstaklega áhyggjur af því að auknar rafrettureykingar eyði árangri af tókbasvörnum undanfarinnar áratuga. Vísir/EPA Rúm fjórtán prósent evrópskra unglinga reykja svokallaðar rafrettur og er hlutfallið hvergi hærra á byggðu bóli. Yfirmaður Alþjóðaheilbrigðisstofnunarinnar í Evrópu segir það afleiðingu vísvitandi markaðsherferðar rafrettufyrirtækja sem beint sé að unglingum og ungmennum. Dökk mynd af þróun reykinga í Evrópu er dregin upp í nýjum gögnum sem Alþjóðaheilbrigðisstofnunin (WHO) birti í dag. Hægar gengur að draga úr þeim í álfunni en annars staðar í heiminum. Útlit er fyrir að 53 lönd Evrópu haldi sameiginlega stöðu sinni sem það landsvæði þar sem reykingar eru útbreiddastar til loka þessa áratugs. Tóbaksreykingar valda nú þegar um 1,1 milljón dauðsfalla í Evrópu á hverju ári. Á sama tíma banna aðeins átján af 53 Evrópuríkjum reykingar á öllum opinberum stöðum og í nítján þeirra er tóbak nú ódýrara en það var árið 2014. Sérstaklega hefur stofnunin áhyggjur af reykingum kvenna og unglinga. Evrópa er eina svæðið innan vébanda WHO þar sem markmið um þrjátíu prósent samdrátt í reykingum kvenna fyrir 2025 næst ekki. Reykingar kvenna hafa minnkað um tólf prósent frá 2010. Nú er svo komið að fjörutíu prósent fullorðinna reykingakvenna í heiminum eru evrópskar. Hvergi eru heldur reykingar á meðal unglingsstúlkna á aldrinum þrettán til fimmtán ára algengari. Áratugaárangur í hættu Um fjórar milljónir unglinga (13-15 ára) eru sagðar nota tóbaksvörur í Evrópu. WHO bendir sérstaklega á stórauknar rafrettureykingar evrópskra unglinga. Hún er hvergi meiri en í Evrópu þar sem 14,3 prósent unglinga á þessum aldri reyki rafrettur. „Þetta er ekki slys, þetta er afleiðing vísvitandi herferðar iðnaðarins sem beint er að ungu fólki með vörum með bragðefnum og fágaðri samfélagsmiðlamarkaðssetningu,“ er haft eftir Hans Henri Kluge, yfirmanni WHO í Evrópu í tilkynningu stofnunarinnar. Öll ríki ættu að fylgja fordæmi Danmerkur, Belgíu og Hollands og setja reglur um rafrettur, banna bragðefni og takmarka auglýsingar á þeim til að vernda framtíðarkynslóðir, að mati Kluge. „Áratugaárangur er í hættu nema lög haldi í við hraða þróun í nikótínlandslaginu,“ segir Kluge. Heilbrigðismál Tóbak Sameinuðu þjóðirnar Rafrettur Mest lesið Orð yfirmanns síns „ósanngjörn“ og „ófagleg“ Innlent Salurinn veltist um af hlátri þegar vitni hringdi inn frá Albaníu Innlent Varði breytingar á reglum um ráðningar og dýraníð Erlent Alelda bíll í Kópavogi Innlent Báðir aðstoðarmennirnir horfnir á stuttum tíma Innlent Grunaður barnaníðingur gengur laus Innlent Krefst þess með hástöfum að stýrivextir verði lækkaðir Erlent Stefna á að aflýsa öllum flugferðum Innlent Varanlega sviptur vörslu á hundum sem hann skildi eftir í sóðaskap Innlent Dularfullt drónaflug í Kópavogi vekur íbúum ugg Innlent Fleiri fréttir Varði breytingar á reglum um ráðningar og dýraníð Krefst þess með hástöfum að stýrivextir verði lækkaðir Nær hundrað prósent líkur á sigri vinstri blokkarinnar Kostaði 57 milljarða að verjast einni árás Hútar skutu niður herþotu Sáda Ný réttarhöld gætu reynst flókin í framkvæmd Afhjúpa RIS-vanda í Evrópu og Bandaríkjunum Býður Kanada aukaaðild að Evrópusambandinu Fréttaþyrla NBC hrapaði í Los Angeles Áfram gengur að stoppa upp í ósongatið Loka Kennedy-miðstöðinni eftir að Trump fékk ekki nafn sitt á bygginguna Myndu rústa Póllandi á tveimur til þremur dögum Skutu vegna „ögrandi hegðunar“ dönsku herþyrlunnar Hægt hefði verið koma í veg fyrir dauðsföll barna á sjúkrahúsi Letby Eitt alræmdasta sakamál Ástralíu: Raðmorðingja sleppt úr fangelsi Nemandi alvarlega særður í stunguárás í skóla í Osló Lýsti yfir samkomulagi sem lá ekki fyrir Rússneskt skip skaut blysum að danskri herþyrlu Hafna viðræðum til hægri Úrskurður Hæstaréttar bakslag fyrir Trump Finnar ganga til liðs við kjarnorkuvopnaverkefni Frakka Rússneskur auðjöfur borgaði fyrir draumabrúðkaup Trumps Trump segir að árásum á orkuinnviði verði hætt Vilja verða jafningjar Englendinga Stjórnarmyndunarmaraþon framundan í Svíþjóð Sádar í slæmri stöðu en Trump kennir Selenskí um Gefa kola- og gasorkuverum lausan tauminn Finnar taka þátt í kjarnorkuvernd Frakka Talinn hafa geymt lík foreldra sinna í frysti í þrjátíu ár „Það er ekki Stóra-Bretland heldur litla England“ Sjá meira
Dökk mynd af þróun reykinga í Evrópu er dregin upp í nýjum gögnum sem Alþjóðaheilbrigðisstofnunin (WHO) birti í dag. Hægar gengur að draga úr þeim í álfunni en annars staðar í heiminum. Útlit er fyrir að 53 lönd Evrópu haldi sameiginlega stöðu sinni sem það landsvæði þar sem reykingar eru útbreiddastar til loka þessa áratugs. Tóbaksreykingar valda nú þegar um 1,1 milljón dauðsfalla í Evrópu á hverju ári. Á sama tíma banna aðeins átján af 53 Evrópuríkjum reykingar á öllum opinberum stöðum og í nítján þeirra er tóbak nú ódýrara en það var árið 2014. Sérstaklega hefur stofnunin áhyggjur af reykingum kvenna og unglinga. Evrópa er eina svæðið innan vébanda WHO þar sem markmið um þrjátíu prósent samdrátt í reykingum kvenna fyrir 2025 næst ekki. Reykingar kvenna hafa minnkað um tólf prósent frá 2010. Nú er svo komið að fjörutíu prósent fullorðinna reykingakvenna í heiminum eru evrópskar. Hvergi eru heldur reykingar á meðal unglingsstúlkna á aldrinum þrettán til fimmtán ára algengari. Áratugaárangur í hættu Um fjórar milljónir unglinga (13-15 ára) eru sagðar nota tóbaksvörur í Evrópu. WHO bendir sérstaklega á stórauknar rafrettureykingar evrópskra unglinga. Hún er hvergi meiri en í Evrópu þar sem 14,3 prósent unglinga á þessum aldri reyki rafrettur. „Þetta er ekki slys, þetta er afleiðing vísvitandi herferðar iðnaðarins sem beint er að ungu fólki með vörum með bragðefnum og fágaðri samfélagsmiðlamarkaðssetningu,“ er haft eftir Hans Henri Kluge, yfirmanni WHO í Evrópu í tilkynningu stofnunarinnar. Öll ríki ættu að fylgja fordæmi Danmerkur, Belgíu og Hollands og setja reglur um rafrettur, banna bragðefni og takmarka auglýsingar á þeim til að vernda framtíðarkynslóðir, að mati Kluge. „Áratugaárangur er í hættu nema lög haldi í við hraða þróun í nikótínlandslaginu,“ segir Kluge.
Heilbrigðismál Tóbak Sameinuðu þjóðirnar Rafrettur Mest lesið Orð yfirmanns síns „ósanngjörn“ og „ófagleg“ Innlent Salurinn veltist um af hlátri þegar vitni hringdi inn frá Albaníu Innlent Varði breytingar á reglum um ráðningar og dýraníð Erlent Alelda bíll í Kópavogi Innlent Báðir aðstoðarmennirnir horfnir á stuttum tíma Innlent Grunaður barnaníðingur gengur laus Innlent Krefst þess með hástöfum að stýrivextir verði lækkaðir Erlent Stefna á að aflýsa öllum flugferðum Innlent Varanlega sviptur vörslu á hundum sem hann skildi eftir í sóðaskap Innlent Dularfullt drónaflug í Kópavogi vekur íbúum ugg Innlent Fleiri fréttir Varði breytingar á reglum um ráðningar og dýraníð Krefst þess með hástöfum að stýrivextir verði lækkaðir Nær hundrað prósent líkur á sigri vinstri blokkarinnar Kostaði 57 milljarða að verjast einni árás Hútar skutu niður herþotu Sáda Ný réttarhöld gætu reynst flókin í framkvæmd Afhjúpa RIS-vanda í Evrópu og Bandaríkjunum Býður Kanada aukaaðild að Evrópusambandinu Fréttaþyrla NBC hrapaði í Los Angeles Áfram gengur að stoppa upp í ósongatið Loka Kennedy-miðstöðinni eftir að Trump fékk ekki nafn sitt á bygginguna Myndu rústa Póllandi á tveimur til þremur dögum Skutu vegna „ögrandi hegðunar“ dönsku herþyrlunnar Hægt hefði verið koma í veg fyrir dauðsföll barna á sjúkrahúsi Letby Eitt alræmdasta sakamál Ástralíu: Raðmorðingja sleppt úr fangelsi Nemandi alvarlega særður í stunguárás í skóla í Osló Lýsti yfir samkomulagi sem lá ekki fyrir Rússneskt skip skaut blysum að danskri herþyrlu Hafna viðræðum til hægri Úrskurður Hæstaréttar bakslag fyrir Trump Finnar ganga til liðs við kjarnorkuvopnaverkefni Frakka Rússneskur auðjöfur borgaði fyrir draumabrúðkaup Trumps Trump segir að árásum á orkuinnviði verði hætt Vilja verða jafningjar Englendinga Stjórnarmyndunarmaraþon framundan í Svíþjóð Sádar í slæmri stöðu en Trump kennir Selenskí um Gefa kola- og gasorkuverum lausan tauminn Finnar taka þátt í kjarnorkuvernd Frakka Talinn hafa geymt lík foreldra sinna í frysti í þrjátíu ár „Það er ekki Stóra-Bretland heldur litla England“ Sjá meira