Dimmt um hábjartan dag

Auður Ösp Guðmundsdóttir skrifar 15. febrúar 2026 09:01

Bændur á svæðinu stóðu frammi fyrir miklum áskorunum og í sumum tilfellum þurfti að hýsa búfé inni eða flytja það af svæðinu til að vernda það gegn öskuryki og flúormenguðum jarðvegi. Vísir/Vilhelm

Í maí 2011 gaus í einu virkasta eldfjallakerfi landsins sem liggur undir Vatnajökli. Gosið hófst að kvöldi 21. maí og reyndist það öflugasta í Grímsvötnum í um hundrað ár. Gosmökkurinn reis hratt upp í um 20 kílómetra hæð, sást víða að og breiddist út yfir stóran hluta landsins á skömmum tíma.

Aska féll víða um Suðurland og síðar yfir höfuðborgarsvæðið, allt eftir vindátt. Öskufall varð þungt í byggðum undir Vatnajökli og austan við gosstöðvarnar, meðal annars á Kirkjubæjarklaustri. Búfé var haldið inni og íbúar í nálægum sveitum fylgdust náið með upplýsingum frá Almannavörnum.

Gestir á Hótel Núpum þurfti að hylja glugga og hurðir til að verjast öskunni.Vísir/Vilhelm

Vilhelm Gunnarsson, ljósmyndari Vísis, gerði sér ferð austur við gosstöðvarnar ásamt Óla Kristjáni Ármannssyni blaðamanni.

„Ég ákvað að fara frekar í öskufallið fyrir austan en að reyna að komast í flug yfir Vatnajökul. Við gistum á Hótel Núpum fyrir austan Kirkjubæjarklaustur en gámahótelið var ekki alveg að höndla öskufallið og þurftum við ásamt öðrum að hylja alla glugga og hurðir á hótelinu með dýnum og handklæðum til að reyna að bæta loftið inni.“

Ferðamenn fylgjast með fréttum af gosinu. Inni á hótelinu þurfti fólk að hylja nef og mun vegna mengunar sem komst inn.Vísir/Vilhelm

Björgunarsveitarmaður kemur með grímur fyrir gesti á sérútbúnum bíl til að aka í mengun.Vísir/Vilhelm

Gestir yfirgefa hótelið eftir að hafa verið fastir þar í sólarhring. Einn ákvað að taka ösku með til minja.Vísir/Vilhelm

Björgunarsveit var send á brynvörðum bíl á hótelið með rykgrímur handa gestunum svo hægt væri að fara út í bíl daginn eftir.

„Á leiðinni til baka rákumst við á bændur sem voru að koma dýrum inn í hús vegna öskufallsins,“ rifjar Vilhelm upp.

Helgi Pálsson, bóndi á Fossi á Síðu, færði skepnum hey.Vísir/Vilhelm

Anna Harðardóttir á Hörgslandi teymir á eftir sér hest sem bjarga þurfti í hús.Vísir/Vilhelm

Fé rekið í hús á Múlakoti á Síðu til að forða því frá mengun úr eldgosinu.Vísir/Vilhelm

Þrátt fyrir umfangið olli gosið ekki miklu beinu tjóni á mannvirkjum, enda var svæðið fjarri þéttbýli. Engu að síður hafði það víðtæk áhrif á flugsamgöngur bæði innanlands og í Evrópu, þar sem flugvöllum var lokað tímabundið vegna öskudreifingar.

Bændur þurftu að bregðast skjótt við til að vernda búfé sitt; sauðfé var víða tekin inn í hús til að forðast að þau myndu anda að sér ösku.Vísir/Vilhelm

Það var í nógu að snúast á samhæfingarstöðinni á Kirkjubæjarklaustri.Vísir/Vilhelm

„Á Klaustri þurftum við ÓlI Kristján blaðamaður sem var með mér að nota GPS tækið í bílnum til að sjá göturnar á Klaustri þar sem endaði ég nokkrum sinnum útaf veginum vegna skyggnis,“ rigjar Vilhelm upp.Vísir/Vilhelm

„Allan tímann var sól og blíða nokkur hundruð metra fyrir ofan okkur og bjart allan sólarhringinn- en algjört myrkur hjá okkur,“ rifjar Vilhelm upp.Vísir/Vilhelm

Þrátt fyrir dramatískan upphafskafla minnkaði kraftur gossins hratt og var það að mestu gengið yfir í lok maí. Gosið í Grímsvötnum 2011 minnti landsmenn á þann kraft sem býr undir Vatnajökli og mikilvægi öflugs vöktunarkerfis, sem gerir stjórnvöldum og almenningi kleift að bregðast hratt og skipulega við náttúruöflunum.

Einu sinni var... Grímsvötn Eldgos og jarðhræringar

Mest lesið

Fleiri fréttir

Mest lesið

Fleiri fréttir

Mest lesið

Tarot dagsins