Hik komið á lýtalækna í kjölfar bótadóms vegna kynleiðréttingar Hólmfríður Gísladóttir skrifar 6. febrúar 2026 10:50 Áætlað er að um 3.700 einstaklingar átján ára og yngri hafi gengist undir kynleiðréttingaraðgerðir, flestir undir brjóstnám. Getty Samtök lýtalækna í Bandaríkjunum, American Society of Plastic Surgeons, hafa mælst til þess að félagsmenn framkvæmi ekki kynleiðréttingaraðgerðir á sjúklingum yngri en nítján ára. Samtökin segja í yfirlýsingu skorta á rannsóknir á langtímaáhrifum kynleiðréttingaraðgerða ungmenna á borð við brjóstnám og segja vísbendingum hafa fjölgað um mögulega skaðsemi aðgerðanna. Stjórnvöld í Bandaríkjunum hafa fagnað ákvörðun samtakanna sem sigri fyrir „líffræðilegan sannleika“ en aðrir segja hana endurspegla bakslag í réttindabaráttu trans fólks og áhyggjur heilbrigðisstarfsmanna af skaðabótaábyrgð. Yfirlýsing American Society of Plastic Surgeons kemur á hæla ákvörðunar kviðdóms í New York, sem komst að þeirri niðurstöðu á dögunum að kona að nafni Fox Varian, 22 ára, ætti rétt á tveimur milljónum dala í skaðabætur vegna brjóstnáms sem hún gekkst undir þegar hún var sextán ára. Varian er líffræðileg kona sem upplifði kynama á unglingsárum og taldi sig vera trans mann. Eins og fyrr segir gekkst hún í kjölfarið undir brjóstnám en sá síðar eftir því, þar sem hún upplifir sig nú aftur sem konu. Samkvæmt gögnum málsins glímdi Varian við ýmsar andlegar áskoranir á unglingsárum, meðal annars þunglyndi, félagsfælni og átröskun. Þá var hún greind með einhverfu þegar hún var fjórtán ára. Þegar hún var fimmtán ára fór hún að upplifa kynama, breytti nafni sínu í Rowan og fór að binda niður brjóst sín. Hún fór til sálfræðings sem hafði enga reynslu af meðferð trans fólks en lagði til að Varian byrjaði á því að prófa hormónablokkera. Hún krafðist þess hins vegar að fá að ganga undir brjóstnám og var vísað áfram til lýtalæknis níu mánuðum seinna. Segja málið snúast um vankunnáttu læknanna Móðir Varian lýsti því fyrir dómi að hún hefði upplifað þrýsting frá sálfræðingnum, sem hefði sannfært hana um að aðgerðin myndi bæta andlega heilsu dótturinnar. Sérfræðingar hafa bent á að málið snúist í raun og veru um gáleysi læknanna tveggja sem meðhöndluðu Varian; sálfræðinginn og lýtalækninn. Sálfræðingurinn fylgdi til að mynda ekki eftir viðtölum sem Varian átti við ráðgjafa LGBTQ-samtaka en þar kom fram að hún væri enn á báðum áttum varðandi kynvitund sína. Læknarnir hafi hreinlega ekki haft þekkingu til að höndla málið. Lögmaður í Kaliforníu sem fer með mál fjögurra einstaklinga sem hófu kynleiðréttingarferlið en skiptu síðar um skoðun, ef svo má að orði komast, og standa í málaferlum vegna þeirrar læknisfræðilegu meðferðar sem gengust undir, segir mál Varian hins vegar til marks um að kviðdómar séu reiðubúnir til að dæma þeim í vil sem segja hvorki þá sjálfa né foreldra þeirra hafa skilið til fulls hvað kynleiðréttandi meðferð myndi hafa í för með sér. Hér má finna ítarlega umfjöllun New York Times. Bandaríkin Heilbrigðismál Málefni trans fólks Hinsegin Mest lesið Ráðleggur Miðflokksmönnum að breyta um tón Innlent Skopmyndateiknari skotinn til bana Erlent Kennarar óttast framkvæmd símafrís Innlent Mælti sér mót við 12 ára stúlku á Snapchat Innlent Ekki óvenjulegt að konan gangi laus þrátt fyrir hrottalegar lýsingar Innlent Malbika í gegnum hólana í Vatnsdal Innlent Sérsveitin kölluð til í nótt vegna vopnaburðar á hóteli í miðborginni Innlent Á sjúkrahús eftir að hafa kastast úr golfbíl Innlent Nei-kvæðir ungliðar sameinast gegn ESB Innlent Inga komin úr átján daga veikindaleyfi: „Hún getur náð okkur, veiran“ Innlent Fleiri fréttir Mette-Marit krónprinsessa fékk ný lungu í vel heppnaðri aðgerð Skopmyndateiknari skotinn til bana Rússnesk freigáta skaut varúðarskotum að skútu í Ermarsundi Rússar skipulögðu íkveikjur gegn forsætisráðherra Bretlands Segjast hafa sprengt olíuhreinsistöð nærri Moskvu Stefna á að hafa ný aðildarríki í styttri ól Öll áhöfnin talin af Samkomulag um samkomulag undirritað og klárt Erfiðir tímar fyrir norsku konungsfjölskylduna Sonur krónprinsessunnar áfrýjar dómi Hrapaði til bana eftir að kennari gleymdi að festa reipi Það sem er vitað um samkomulagið við Írani Kallaði Michelle Obama karlmann á afmælishátíð Trump Bretar banna samfélagsmiðlanotkun upp að 16 ára aldri Réðust á dómkirkjuna í Kænugarði Sonur krónprinsessunnar dæmdur í fjögurra ára fangelsi Staðfesta að samkomulag hafi náðst: Íran fagnar og segir Trump hafa gefist upp Lét Netanjahú heyra það í símtali þeirra: „Ég varð svo brjálaður“ Tólf fórust þegar flugvél hrapaði í Missouri Friðarviðræður sagðar í uppnámi Virðast ekki vilja takmarka sig við tíu milljónir Vonast til þess að fá friðarsamkomulag í afmælisgjöf Spánarkonungur lánaði Leó einkaþotuna Dramatík í tveimur þáttum: Gervigreindarbóla og óður um yfirráð Munaði minnstu að hún væri sjálf komin út í þegar árásin varð: „Það verður bara allt í blóði í sjónum“ Breski herinn stöðvaði skip úr skuggaflota Rússa Fullyrti að samkomulag yrði undirritað og sundið opnað „Afleiðingarnar muni vara í einhver ár jafnvel“ Friður í augsýn að uppfylltum skilyrðum Tveir látnir eftir að bíl var ekið í hlið húss Sjá meira
Samtökin segja í yfirlýsingu skorta á rannsóknir á langtímaáhrifum kynleiðréttingaraðgerða ungmenna á borð við brjóstnám og segja vísbendingum hafa fjölgað um mögulega skaðsemi aðgerðanna. Stjórnvöld í Bandaríkjunum hafa fagnað ákvörðun samtakanna sem sigri fyrir „líffræðilegan sannleika“ en aðrir segja hana endurspegla bakslag í réttindabaráttu trans fólks og áhyggjur heilbrigðisstarfsmanna af skaðabótaábyrgð. Yfirlýsing American Society of Plastic Surgeons kemur á hæla ákvörðunar kviðdóms í New York, sem komst að þeirri niðurstöðu á dögunum að kona að nafni Fox Varian, 22 ára, ætti rétt á tveimur milljónum dala í skaðabætur vegna brjóstnáms sem hún gekkst undir þegar hún var sextán ára. Varian er líffræðileg kona sem upplifði kynama á unglingsárum og taldi sig vera trans mann. Eins og fyrr segir gekkst hún í kjölfarið undir brjóstnám en sá síðar eftir því, þar sem hún upplifir sig nú aftur sem konu. Samkvæmt gögnum málsins glímdi Varian við ýmsar andlegar áskoranir á unglingsárum, meðal annars þunglyndi, félagsfælni og átröskun. Þá var hún greind með einhverfu þegar hún var fjórtán ára. Þegar hún var fimmtán ára fór hún að upplifa kynama, breytti nafni sínu í Rowan og fór að binda niður brjóst sín. Hún fór til sálfræðings sem hafði enga reynslu af meðferð trans fólks en lagði til að Varian byrjaði á því að prófa hormónablokkera. Hún krafðist þess hins vegar að fá að ganga undir brjóstnám og var vísað áfram til lýtalæknis níu mánuðum seinna. Segja málið snúast um vankunnáttu læknanna Móðir Varian lýsti því fyrir dómi að hún hefði upplifað þrýsting frá sálfræðingnum, sem hefði sannfært hana um að aðgerðin myndi bæta andlega heilsu dótturinnar. Sérfræðingar hafa bent á að málið snúist í raun og veru um gáleysi læknanna tveggja sem meðhöndluðu Varian; sálfræðinginn og lýtalækninn. Sálfræðingurinn fylgdi til að mynda ekki eftir viðtölum sem Varian átti við ráðgjafa LGBTQ-samtaka en þar kom fram að hún væri enn á báðum áttum varðandi kynvitund sína. Læknarnir hafi hreinlega ekki haft þekkingu til að höndla málið. Lögmaður í Kaliforníu sem fer með mál fjögurra einstaklinga sem hófu kynleiðréttingarferlið en skiptu síðar um skoðun, ef svo má að orði komast, og standa í málaferlum vegna þeirrar læknisfræðilegu meðferðar sem gengust undir, segir mál Varian hins vegar til marks um að kviðdómar séu reiðubúnir til að dæma þeim í vil sem segja hvorki þá sjálfa né foreldra þeirra hafa skilið til fulls hvað kynleiðréttandi meðferð myndi hafa í för með sér. Hér má finna ítarlega umfjöllun New York Times.
Bandaríkin Heilbrigðismál Málefni trans fólks Hinsegin Mest lesið Ráðleggur Miðflokksmönnum að breyta um tón Innlent Skopmyndateiknari skotinn til bana Erlent Kennarar óttast framkvæmd símafrís Innlent Mælti sér mót við 12 ára stúlku á Snapchat Innlent Ekki óvenjulegt að konan gangi laus þrátt fyrir hrottalegar lýsingar Innlent Malbika í gegnum hólana í Vatnsdal Innlent Sérsveitin kölluð til í nótt vegna vopnaburðar á hóteli í miðborginni Innlent Á sjúkrahús eftir að hafa kastast úr golfbíl Innlent Nei-kvæðir ungliðar sameinast gegn ESB Innlent Inga komin úr átján daga veikindaleyfi: „Hún getur náð okkur, veiran“ Innlent Fleiri fréttir Mette-Marit krónprinsessa fékk ný lungu í vel heppnaðri aðgerð Skopmyndateiknari skotinn til bana Rússnesk freigáta skaut varúðarskotum að skútu í Ermarsundi Rússar skipulögðu íkveikjur gegn forsætisráðherra Bretlands Segjast hafa sprengt olíuhreinsistöð nærri Moskvu Stefna á að hafa ný aðildarríki í styttri ól Öll áhöfnin talin af Samkomulag um samkomulag undirritað og klárt Erfiðir tímar fyrir norsku konungsfjölskylduna Sonur krónprinsessunnar áfrýjar dómi Hrapaði til bana eftir að kennari gleymdi að festa reipi Það sem er vitað um samkomulagið við Írani Kallaði Michelle Obama karlmann á afmælishátíð Trump Bretar banna samfélagsmiðlanotkun upp að 16 ára aldri Réðust á dómkirkjuna í Kænugarði Sonur krónprinsessunnar dæmdur í fjögurra ára fangelsi Staðfesta að samkomulag hafi náðst: Íran fagnar og segir Trump hafa gefist upp Lét Netanjahú heyra það í símtali þeirra: „Ég varð svo brjálaður“ Tólf fórust þegar flugvél hrapaði í Missouri Friðarviðræður sagðar í uppnámi Virðast ekki vilja takmarka sig við tíu milljónir Vonast til þess að fá friðarsamkomulag í afmælisgjöf Spánarkonungur lánaði Leó einkaþotuna Dramatík í tveimur þáttum: Gervigreindarbóla og óður um yfirráð Munaði minnstu að hún væri sjálf komin út í þegar árásin varð: „Það verður bara allt í blóði í sjónum“ Breski herinn stöðvaði skip úr skuggaflota Rússa Fullyrti að samkomulag yrði undirritað og sundið opnað „Afleiðingarnar muni vara í einhver ár jafnvel“ Friður í augsýn að uppfylltum skilyrðum Tveir látnir eftir að bíl var ekið í hlið húss Sjá meira
Munaði minnstu að hún væri sjálf komin út í þegar árásin varð: „Það verður bara allt í blóði í sjónum“