Snorri, þú færð ekki að segja „Great Replacement“ og þykjast saklaus Ian McDonald skrifar 12. nóvember 2025 18:30 Takk Snorri Másson, þingmaður og varaformaður Miðflokksins. Fyrst og fremst fyrir að viðurkenna að ég sé til (ég er smjaðraður) og í öðru lagi fyrir að opinbera þig sem white nationalist. Það auðveldar hlutina. Þegar Snorri segir eitthvað eins og „hin great replacement theory er ekki bara kenning,“ þá fær hann ekki að láta eins og hann sé að segja eitthvað hlutlaust. Hann fær ekki að fela sig á bak við orðaleiki eða sakleysislegt þykjustuleikrit. Þetta hugtak er sjálft hjartað í nútíma hvítri þjóðernishyggju. Það er fáni þeirra sem hafa myrt og réttlætt ofbeldi í nafni rasískrar samsæriskenningar. Þú getur ekki endurtekið þetta hugtak með samþykki og síðan neitað að tilheyra þeirri hugmyndafræði sem fylgir því. Svokölluð „Great Replacement“ kom ekki úr lausu lofti. Hún var búin til af öfgahægrisinnuðum hugmyndafræðingum sem héldu því fram að hvítir Evrópubúar væru markvisst skiptir út fyrir innflytjendur. Þetta er ekki lýðfræðileg athugun; þetta er samsærisáróður. Og um leið og þú segir að þetta sé raunverulegt, þá ertu kominn á sömu hugmyndaleið og hvítir þjóðernissinnar sem hafa framið fjöldamorð út um allan heim. Brenton Tarrant nefndi stefnuskrá sína The Great Replacement áður en hann myrti 51 múslima í Christchurch. Skotárásarmaðurinn í El Paso notaði sömu rök þegar hann drap 23 manns í Walmart, með bulli um innrás. Skotárásarmaðurinn Payton Gendron í Buffalo vitnaði beint í sömu orðræðu þegar hann réðst á svarta verslunargesti. Ef þú vilt taka dæmi nær heimilinu, þá endurspegla orð Anders Breivik mjög vel orð Snorra og við vitum öll hvað gerðist þar. Þetta er ekkert leyndarmál, þetta er söguleg staðreynd. Ef Snorri heldur að hann geti endurtekið sömu hugmyndafræði en samt haldið því fram að hann sé ekki hvítur þjóðernissinni, þá er hann annaðhvort að blekkja sjálfan sig eða reyna að blekkja aðra. Þú getur ekki vitnað í kjarnakenningu ofbeldisfullrar rasískrar hreyfingar og síðan þóst hneykslaður þegar fólk bendir á tengslin. Og fáviska? Nei, sú afsökun gengur ekki upp. Hún gufar upp um leið og þú opnar Twitter í eina mínútu og sérð hverjir eru að fagna honum. Það þarf varla að fletta lengi til að sjá opinbera nýnasista með hakakross í lýsingunni og Sieg Heil í tímalínunni deila orðum Snorra og klappa honum á bakið. Ef orðum þínum er fagnað af fólki sem dreymir um þjóðernishreinsanir, þá er það ekki tilviljun. Það er stórt viðvörunarljós. Svona er öfgatal orðræðunnar þvegið hreint. Nýnasistarnir öskra samsærið opinskátt. Svo kemur einhver eins og Snorri, í fínum fötum og mýkri orðavali, og segir nákvæmlega það sama, bara á menningarlegri hátt. Skyndilega virðist hugmyndin skynsamleg, jafnvel umhugsunarverð, og þeir sem ýta undir hana geta þóst vera bara að tala um pólitík. En þetta er sama eitur, bara hellt úr fínna glasi. Árið 2025 fær enginn að þykjast ekki vita hvað mikil þjóðarútskipting merkir. Tengslin milli þessarar orðræðu og ofbeldis hvítu þjóðernissinnanna eru ekki flókin. Þau eru opinber, vel skjalfest og hafa mótað síðustu áratugi frétta og hryðjuverka. Þegar Snorri endurtekur þessi skilaboð er hann hluti af sömu vél sem framleiðir hatrið og réttlætir ofbeldið. Hann þarf ekki að bera byssu eða skrifa stefnuskrá, það nægir að venja fólk við lygarnar sem gera slíkt ofbeldi mögulegt. Þannig að nei, hann fær ekki að neita. Og hann fær ekki að fela sig á bak við fávísi. Þegar augljósir nýnasistar fagna orðum þínum, þá er vandamálið ekki að fólk misskilji þig. Vandamálið er að þú ert að tala sama tungumál og þeir. Svo Snorri, að því gefnu að þú sért að lesa þetta. Anders Breivik, Brenton Tarrant, Payton Gendron. Þetta er fólk (meðal annars) sem hefur framið grimmdarverk í nafni „Great replacement theory“ sem þú fullyrðir með stolti að sé „ekki bara kenning“. Höfðu þeir rétt fyrir sér? Höfundur er innflytjandi sem starfar í verksmiðju. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Ian McDonald Miðflokkurinn Innflytjendamál Mest lesið Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson Skoðun Sjögren er miklu meira en augn- og munnþurrkur Hrönn Stefánsdóttir Skoðun Trillukarlinn og ESB Sigurjón Þórðarson Skoðun Neyðin kennir nöktum Íslendingi að spinna Yngvi Ómar Sigrúnarson Skoðun Gerum Ísland betra Finnur Torfi Magnússon Skoðun Verkin tala – en ekki um okkur Nichole Leigh Mosty Skoðun Tjakkurinn, ljóstíran og tækifærin Dóra Magnúsdóttir Skoðun Auðlindastýring, aflandsfjármagn og hið asymmetríska stríð um 29. ágúst Sigurður Sigurðsson Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Af hámarkshraða og pylsum Sunna G. Sigurðardóttir Skoðun Skoðun Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Neyðin kennir nöktum Íslendingi að spinna Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Af hámarkshraða og pylsum Sunna G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Sjögren er miklu meira en augn- og munnþurrkur Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Verkin tala – en ekki um okkur Nichole Leigh Mosty skrifar Skoðun Auðlindastýring, aflandsfjármagn og hið asymmetríska stríð um 29. ágúst Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Trillukarlinn og ESB Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Gerum Ísland betra Finnur Torfi Magnússon skrifar Skoðun Tjakkurinn, ljóstíran og tækifærin Dóra Magnúsdóttir skrifar Skoðun Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson skrifar Skoðun Krónan er ekki stríðsminjar – hún er megin ástæðan fyrir hagsæld okkar Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Vísindaferð í Brussel eða umsókn um aðild? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar Skoðun Arnarnesvegur og varnaðarorð sem voru hunsuð Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Varanlegar undanþágur? Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Öryggisvottaðir leikvellir: Úlfur í sauðagæru Davíð Már Sigurðsson skrifar Skoðun Hver ber áfengið heim að dyrum? Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Hugsjónir og hagsmunir fara saman Jón Steindór Valdimarsson skrifar Skoðun Fótbolti og þjóðarmorð eiga ekki samleið Guðrún Sif Friðriksdóttir skrifar Skoðun Bikarveiðar í búningi atvinnurekstrar Atli Sævar Guðmundsson skrifar Skoðun Þegar harður andstæðingur ESB-aðildar í Noregi skipti um skoðun Elvar Örn Arason skrifar Skoðun Undarleg stefna í umræðunni um ESB Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun MBA: Meðvirkni, bómullar- og aumingjavæðing Davíð Bergmann skrifar Skoðun Börn þurfa meira en stærðfræði Aðalheiður Mjöll Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Er málflutningur SJÁ samtakanna marktækur? Birgir Finnsson skrifar Skoðun Gjaldmiðill sem aldrei átti að verða til og þjóðin situr enn uppi með Baldur Pétursson skrifar Skoðun Hvernig náum við til ykkar? Guðrún Jónsdóttir skrifar Skoðun Að leggja rækt við tortryggnina Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Hvernig gat fæðingarþjónustan orðið útundan í stærstu heilbrigðisframkvæmd Íslandssögunnar? Guðrún I. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Milli gjörða og gilda býr vonin. Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Áfengi heim að dyrum? Halla Þorvaldsdóttir skrifar Sjá meira
Takk Snorri Másson, þingmaður og varaformaður Miðflokksins. Fyrst og fremst fyrir að viðurkenna að ég sé til (ég er smjaðraður) og í öðru lagi fyrir að opinbera þig sem white nationalist. Það auðveldar hlutina. Þegar Snorri segir eitthvað eins og „hin great replacement theory er ekki bara kenning,“ þá fær hann ekki að láta eins og hann sé að segja eitthvað hlutlaust. Hann fær ekki að fela sig á bak við orðaleiki eða sakleysislegt þykjustuleikrit. Þetta hugtak er sjálft hjartað í nútíma hvítri þjóðernishyggju. Það er fáni þeirra sem hafa myrt og réttlætt ofbeldi í nafni rasískrar samsæriskenningar. Þú getur ekki endurtekið þetta hugtak með samþykki og síðan neitað að tilheyra þeirri hugmyndafræði sem fylgir því. Svokölluð „Great Replacement“ kom ekki úr lausu lofti. Hún var búin til af öfgahægrisinnuðum hugmyndafræðingum sem héldu því fram að hvítir Evrópubúar væru markvisst skiptir út fyrir innflytjendur. Þetta er ekki lýðfræðileg athugun; þetta er samsærisáróður. Og um leið og þú segir að þetta sé raunverulegt, þá ertu kominn á sömu hugmyndaleið og hvítir þjóðernissinnar sem hafa framið fjöldamorð út um allan heim. Brenton Tarrant nefndi stefnuskrá sína The Great Replacement áður en hann myrti 51 múslima í Christchurch. Skotárásarmaðurinn í El Paso notaði sömu rök þegar hann drap 23 manns í Walmart, með bulli um innrás. Skotárásarmaðurinn Payton Gendron í Buffalo vitnaði beint í sömu orðræðu þegar hann réðst á svarta verslunargesti. Ef þú vilt taka dæmi nær heimilinu, þá endurspegla orð Anders Breivik mjög vel orð Snorra og við vitum öll hvað gerðist þar. Þetta er ekkert leyndarmál, þetta er söguleg staðreynd. Ef Snorri heldur að hann geti endurtekið sömu hugmyndafræði en samt haldið því fram að hann sé ekki hvítur þjóðernissinni, þá er hann annaðhvort að blekkja sjálfan sig eða reyna að blekkja aðra. Þú getur ekki vitnað í kjarnakenningu ofbeldisfullrar rasískrar hreyfingar og síðan þóst hneykslaður þegar fólk bendir á tengslin. Og fáviska? Nei, sú afsökun gengur ekki upp. Hún gufar upp um leið og þú opnar Twitter í eina mínútu og sérð hverjir eru að fagna honum. Það þarf varla að fletta lengi til að sjá opinbera nýnasista með hakakross í lýsingunni og Sieg Heil í tímalínunni deila orðum Snorra og klappa honum á bakið. Ef orðum þínum er fagnað af fólki sem dreymir um þjóðernishreinsanir, þá er það ekki tilviljun. Það er stórt viðvörunarljós. Svona er öfgatal orðræðunnar þvegið hreint. Nýnasistarnir öskra samsærið opinskátt. Svo kemur einhver eins og Snorri, í fínum fötum og mýkri orðavali, og segir nákvæmlega það sama, bara á menningarlegri hátt. Skyndilega virðist hugmyndin skynsamleg, jafnvel umhugsunarverð, og þeir sem ýta undir hana geta þóst vera bara að tala um pólitík. En þetta er sama eitur, bara hellt úr fínna glasi. Árið 2025 fær enginn að þykjast ekki vita hvað mikil þjóðarútskipting merkir. Tengslin milli þessarar orðræðu og ofbeldis hvítu þjóðernissinnanna eru ekki flókin. Þau eru opinber, vel skjalfest og hafa mótað síðustu áratugi frétta og hryðjuverka. Þegar Snorri endurtekur þessi skilaboð er hann hluti af sömu vél sem framleiðir hatrið og réttlætir ofbeldið. Hann þarf ekki að bera byssu eða skrifa stefnuskrá, það nægir að venja fólk við lygarnar sem gera slíkt ofbeldi mögulegt. Þannig að nei, hann fær ekki að neita. Og hann fær ekki að fela sig á bak við fávísi. Þegar augljósir nýnasistar fagna orðum þínum, þá er vandamálið ekki að fólk misskilji þig. Vandamálið er að þú ert að tala sama tungumál og þeir. Svo Snorri, að því gefnu að þú sért að lesa þetta. Anders Breivik, Brenton Tarrant, Payton Gendron. Þetta er fólk (meðal annars) sem hefur framið grimmdarverk í nafni „Great replacement theory“ sem þú fullyrðir með stolti að sé „ekki bara kenning“. Höfðu þeir rétt fyrir sér? Höfundur er innflytjandi sem starfar í verksmiðju.
Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson Skoðun
Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun
Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Auðlindastýring, aflandsfjármagn og hið asymmetríska stríð um 29. ágúst Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson skrifar
Skoðun Krónan er ekki stríðsminjar – hún er megin ástæðan fyrir hagsæld okkar Eggert Guðmundsson skrifar
Skoðun Gjaldmiðill sem aldrei átti að verða til og þjóðin situr enn uppi með Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Hvernig gat fæðingarþjónustan orðið útundan í stærstu heilbrigðisframkvæmd Íslandssögunnar? Guðrún I. Gunnlaugsdóttir skrifar
Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson Skoðun
Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun