Enginn arf­taki í aug­sýn hjá Xi

Fundarhöld vikunnar hófust í morgun á því að Xi hélt ræðu á lokuðum fundi flokksins og lagði þar fram áætlun sína fyrir næstu fimm ár í Kína (2026-2030).

Eins og bent er á í grein AP fréttaveitunnar standa Kínverjar frammi fyrir ýmsum vandamálum. Hægt hefur á hagkerfi landsins og þá standa Kínverjar frammi fyrir ýmsum tálmum varðandi nýjustu tækni og Donald Trump, forseti Bandaríkjanna, hefur beitt Kínverja umfangsmiklum tollum.

Í grein á vef Xinhua, sem er ríkisrekinn kínverskur miðill, segir að næstu fimm árin verði meiri áhersla lögð á að auka gæði, vísindastarf og fjölga tækninýjungum og auka þannig hagvöxt. Samhliða því á nútímavæða hefðbundinn iðnað í Kína og ýta undir nýsköpun.

Markmiðið er, samkvæmt Xinhua, að gera hagkerfi Kína neysludrifið, í stað þess að keyra það áfram á framleiðslu.

Greinendur búast við umfangsmiklum hreinsunum í miðstjórn Kommúnistaflokksins í vikunni en fundarhöld vikunnar marka miðjupunkt þriðja fimm ára kjörtímabils Xi. Mögulegt er að hann muni lýsa yfir vilja til að sitja fjórða kjörtímabilið.

Fyrir fundinn var níu af æðstu stjórnendum hers Kína vikið úr flokknum og þeir sakaðir um spillingu.

Erfiðara með hverju árinu

Xi Jinping hefur stýrt Kína í þrettán ár en nokkur ár eru liðin frá því hann keyrði í gegn breytingar á reglum Kommúnistaflokksins sem gera honum í raun kleift að stjórna eins lengi og honum sýnist. Þó hann sé orðinn 72 ára gamall hefur hann ekki gefið til kynna á nokkurn hátt að hann hafi í huga að stíga til hliðar.

Þá virðist sem að hann hafi ekki stillt upp einhverjum sem mögulegum arftaka sínum né gefið í skyn að slíkt sé á döfinni.

Eins og fram kemur í grein New York Times eykur hvert ár sem Xi er við völd á þá óvissu um hvað myndi til dæmis gerast ef hann yrði veikur. Þá væri óljóst hver myndi taka við og hvort viðkomandi myndi gera umfangsmiklar breytingar eða ekki.

Þetta er þekkt vandamál, ef svo má segja, í alræðisríkjum þar sem tilteknir menn hafa verið mjög lengi við völd. Það að tilnefna arftaka getur reynst þeim hættulegt, þar sem það fjölgar höndum á stýrinu og getur grafið undan stöðu þessara manna.

Tiltölulega stutt er síðan Xi heyrðist ræða við Vladimír Pútín, forseta Rússlands, um mögulegar leiðir til að lengja líf manna, eins og með líffæragjöf. Þá ræddu þeir einnig hvernig það að vera sjötugur sé lítið tiltökumál í dag.

Sjá einnig: Pútín og Xi ræddu ódauðleika í gegnum líffæragjöf

Ef og þá þegar Xi velur sér arftaka yrði hans helsta áherslumál, samkvæmt NYT, að sá yrði honum hliðhollur og myndi halda áfram að framfylgja stefnumálum Xi. Því lengur sem Xi heldur í stjórnartaumana, því erfiðara verður fyrir hann að finna arftaka sem getur leitt Kína til langs tíma og í býr í senn yfir nægilegri reynslu til að halda í stjórnartaumana sjálfur.

Eldri menn í æðstu stöðum

Frá því hann tók við völdum hefur Xi skipað nána bandamenn sína í framkvæmdastjórn Kommúnistaflokksins. Þar eru yngstu menn á sjötugsaldri og því ólíklegir til að geta tekið við af Xi. Hann var 54 ára gamall árið 2007 þegar hann var skipaður í framkvæmdastjórnina.

Næsti aðalfundur Kommúnistaflokksins verður haldinn árið 2027 og verður þá mynduð ný framkvæmdastjórn. Sérfræðingur í málefnum Kína sem ræddi við NYT segir að allir þeir sem þyki líklegir til að verða skipaðir í nefndina séu einnig líklega of gamlir til að taka við af Xi þegar þar að kemur.

Annar segir að Xi eigi yfir höfuð erfitt með að treysta öðrum og sérstaklega embættismönnum sem þekkir ekki vel. Því eldri sem hann verður, því einangraðri verði hann frá þeirri kynslóð sem væntanlegur arftaki hans tilheyrir.

Líklegt þykir að Xi muni velja nokkra menn sem gætu tekið við af honum. Í kjölfarið muni þeir berjast um hylli hans og um völd innan Kommúnistaflokksins.